Σημάδια σταδιακής εμπλοκής των χωρών του Κόλπου στη σύγκρουση με το Ιράν καταγράφονται τις τελευταίες ημέρες, με τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να εμφανίζονται όλο και πιο πρόθυμα να διαδραματίσουν ενεργότερο ρόλο.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η Wall Street Journal, το Ριάντ φέρεται να έχει επιτρέψει τη χρήση αεροπορικής βάσης του από αμερικανικές δυνάμεις, εξέλιξη που υποδηλώνει αλλαγή στάσης σε σχέση με την αρχική επιδίωξη αποστασιοποίησης από τη σύγκρουση.
Από την ουδετερότητα στην εμπλοκή
Πριν από την έναρξη της κρίσης, η Σαουδική Αραβία είχε ξεκαθαρίσει ότι δεν θα επέτρεπε τη χρήση του εναέριου χώρου ή των στρατιωτικών της εγκαταστάσεων για επιθέσεις κατά του Ιράν. Ωστόσο, η κατάσταση φαίνεται να άλλαξε μετά τις επιθέσεις που δέχθηκαν ενεργειακές υποδομές της χώρας από ιρανικούς πυραύλους και drones.
Πηγές που επικαλείται το δημοσίευμα εκτιμούν ότι η άμεση εμπλοκή του Ριάντ είναι πλέον πιθανή, με τον πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν να εξετάζει σοβαρά τη συμμετοχή σε στρατιωτικές επιχειρήσεις. Ενδεικτική είναι και η πρόσφατη τοποθέτηση του υπουργού Εξωτερικών, ο οποίος προειδοποίησε ότι η ανοχή απέναντι στις ιρανικές επιθέσεις έχει όρια.
Πιέσεις και οικονομικά μέτρα από τα ΗΑΕ
Την ίδια ώρα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα φαίνεται να υιοθετούν μια πιο επιθετική στάση σε οικονομικό επίπεδο. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, εξετάζουν μέτρα που στοχεύουν ιρανικά συμφέροντα, ενώ δεν αποκλείεται ακόμη και στρατιωτική συμμετοχή.
Ήδη έχουν προχωρήσει στο κλείσιμο οργανισμών που συνδέονται με το Ιράν στο Ντουμπάι, ενώ έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο δέσμευσης ιρανικών κεφαλαίων δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να πλήξει σοβαρά την ικανότητα της Τεχεράνης να αποκτά συνάλλαγμα και να διατηρεί πρόσβαση σε διεθνή εμπορικά δίκτυα, σε μια περίοδο που η οικονομία της πιέζεται ήδη από κυρώσεις και υψηλό πληθωρισμό.
Η «γκρίζα ζώνη» συμμετοχής
Παρότι επισήμως οι χώρες του Κόλπου δηλώνουν ότι δεν εμπλέκονται άμεσα σε επιθέσεις, τα δεδομένα φαίνεται να είναι πιο σύνθετα. Σύμφωνα με επαληθευμένο οπτικό υλικό, ορισμένες επιθέσεις κατά του Ιράν φέρεται να συνδέονται με εκτοξεύσεις από το Μπαχρέιν.
Παράλληλα, αναφορές κάνουν λόγο για πλήγματα σε αμερικανικά αεροσκάφη ανεφοδιασμού που βρίσκονταν σε σαουδαραβική βάση, γεγονός που ενισχύει την εικόνα μιας ευρύτερης, έστω και έμμεσης, εμπλοκής.
Ο αμερικανικός στρατός αποφεύγει να σχολιάσει τον ρόλο των συμμάχων του, παραπέμποντας στις ίδιες τις χώρες της περιοχής για διευκρινίσεις.
Διπλωματικές πιέσεις και στρατηγικά διλήμματα
Παράλληλα με τις στρατιωτικές και οικονομικές κινήσεις, οι ηγεσίες των χωρών του Κόλπου φέρονται να ασκούν πιέσεις προς την Ουάσιγκτον για πιο αποφασιστική στάση απέναντι στο Ιράν, ζητώντας την αποδυνάμωση των στρατιωτικών του δυνατοτήτων.
Ωστόσο, μια ενδεχόμενη άμεση εμπλοκή εγκυμονεί σημαντικούς κινδύνους. Η γεωγραφική εγγύτητα με το Ιράν καθιστά τις χώρες αυτές ευάλωτες σε αντίποινα, ενώ υπάρχει και η αβεβαιότητα για τη στάση των ΗΠΑ σε περίπτωση αιφνίδιας αποκλιμάκωσης.
Επιπλέον, δεν είναι σαφές κατά πόσο μια τέτοια εμπλοκή θα μπορούσε να επηρεάσει ουσιαστικά την έκβαση της σύγκρουσης ή αν θα είχε κυρίως συμβολικό χαρακτήρα.
Το επόμενο βήμα
Η στάση της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΑΕ αναμένεται να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την πορεία της κρίσης. Η μετατόπισή τους από την ουδετερότητα προς μια πιο ενεργή εμπλοκή υποδηλώνει ότι η σύγκρουση εισέρχεται σε μια νέα, πιο περίπλοκη φάση.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν οι κινήσεις αυτές θα οδηγήσουν σε περαιτέρω κλιμάκωση ή αν θα λειτουργήσουν ως μοχλός πίεσης για διπλωματική λύση.
