Κύπρος και Ελλάδα ανοίγουν νέους δρόμους για περισσότερες κατοικίες προς ενοικίαση

Μακροχρόνιες επενδύσεις

Τα πολεοδομικά και φορολογικά κίνητρα, η προσέλκυση μακροπρόθεσμων επενδύσεων και ο ρόλος του Build-to-Rent στην αύξηση της προσφοράς κατοικίας.

Η πυκνή οικιστική δόμηση της Αθήνας από ψηλά. Φωτογραφία αρχείου.

Η αύξηση της προσφοράς κατοικίας αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την Κύπρο και την Ελλάδα. Παρά τα στεγαστικά σχέδια και τα μέτρα στήριξης που έχουν εφαρμοστεί τα τελευταία χρόνια, το ζητούμενο παραμένει το ίδιο: πώς θα δημιουργηθούν περισσότερες κατοικίες, ιδιαίτερα για μακροχρόνια ενοικίαση, και πώς θα κινητοποιηθούν τα κεφάλαια που απαιτούνται για την κατασκευή τους;

Σε αυτή την κατεύθυνση, το Build-to-Rent αποκτά ολοένα μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Το μοντέλο βασίζεται στην ανάπτυξη κατοικιών που προορίζονται εξαρχής για ενοικίαση, με μακροχρόνιο επενδυτικό ορίζοντα και επαγγελματική διαχείριση.

Η Κύπρος έχει ήδη εντάξει το Build-to-Rent στον σχεδιασμό της στεγαστικής πολιτικής, ενώ η Ελλάδα προχωρά με διαφορετικά εργαλεία, όπως φορολογικά κίνητρα και ειδικό θεσμικό πλαίσιο για την κατασκευή κατοικιών προς ενοικίαση. Η σύγκριση των δύο προσεγγίσεων αναδεικνύει τις δυνατότητες αλλά και τις προϋποθέσεις για τη δημιουργία περισσότερης οργανωμένης στεγαστικής προσφοράς.

Το «Κατασκευάζω–Νοικιάζω» έχει ήδη νομοθετική βάση

Το ελληνικό Build-to-Rent δεν βρίσκεται ολόκληρο στο στάδιο της εξαγγελίας. Ο νόμος 5313/2026, που δημοσιεύθηκε στις 25 Ιουνίου, θέσπισε το πρόγραμμα «Κατασκευάζω–Νοικιάζω». Απευθύνεται σε νομικά πρόσωπα του κλάδου κατασκευών ή διαχείρισης ακινήτων και καλύπτει τόσο νέες κατοικίες όσο και μετατροπές κτιρίων άλλης χρήσης σε οικιστικά ακίνητα. Προβλέπει μακροχρόνια μίσθωση τουλάχιστον δέκα ετών και απαλλαγή του σχετικού εισοδήματος από φόρο, υπό τους όρους του προγράμματος. Νόμος 5313/2026, άρθρα 7–8.

Το προβλεπόμενο μίσθωμα αποτελεί ουσιώδη όρο. Η επίσημη στεγαστική πύλη αναφέρει ότι θα καθοριστεί με Κοινή Υπουργική Απόφαση. Η ύπαρξη του νόμου, επομένως, δεν αρκεί για να θεωρηθούν επιβεβαιωμένες η έναρξη συμμετοχής ή η παράδοση κατοικιών. Επίσημη παρουσίαση του προγράμματος.

Η επενδυτική λογική είναι διαφορετική από την κατασκευή διαμερισμάτων με αποκλειστικό σκοπό την άμεση πώληση. Ένα έργο προορισμένο για ενοικίαση χρειάζεται σχεδιασμό για τη μακροχρόνια λειτουργία του: συντήρηση, κοινόχρηστους χώρους, διαχείριση μισθώσεων και σταθερή εξυπηρέτηση των κατοίκων. Η απόδοση του κεφαλαίου συνδέεται με αυτή τη συνεχή λειτουργία, γεγονός που κάνει την προβλεψιμότητα των κανόνων ιδιαίτερα σημαντική.

Η Κύπρος έχει ήδη κάνει τα πρώτα βήματα

Η κυπριακή στεγαστική πολιτική έχει ήδη αρχίσει να αξιοποιεί πολεοδομικά κίνητρα για την ενθάρρυνση νέων οικιστικών αναπτύξεων. Στο πλαίσιο των σχεδίων του Υπουργείου Εσωτερικών, προβλέπεται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις πρόσθετος συντελεστής δόμησης που μπορεί να φτάσει έως και το 45%, με στόχο την αύξηση του διαθέσιμου οικιστικού αποθέματος και τη δημιουργία κατοικιών που θα διατίθενται με προσιτούς όρους.

Το Build-to-Rent αποτελεί μέρος αυτής της προσπάθειας, εισάγοντας μια διαφορετική προσέγγιση στην παραγωγή κατοικίας: αντί η κατασκευή να αποσκοπεί αποκλειστικά στην πώληση των μονάδων, οι κατοικίες σχεδιάζονται εξαρχής για μακροχρόνια ενοικίαση.

Η σημασία αυτής της προσέγγισης βρίσκεται στη δυνατότητα προσέλκυσης επαγγελματιών κατασκευαστών, διαχειριστών και μακροπρόθεσμων κεφαλαίων, τα οποία μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία νέου, οργανωμένου ενοικιαζόμενου αποθέματος.

Το επόμενο βήμα για την Κύπρο είναι να μετατρέψει το ενδιαφέρον για τα σχέδια αυτά σε πραγματικές αναπτύξεις και ολοκληρωμένες κατοικίες.

Η δημόσια περιουσία προσφέρει έναν δεύτερο δρόμο

Παράλληλα με το «Κατασκευάζω–Νοικιάζω», η Ελλάδα εξετάζει και την αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων μέσω της κοινωνικής αντιπαροχής. Το σχετικό πλαίσιο προβλέπει συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, με συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τη διάθεση μέρους των κατοικιών σε κοινωνική χρήση.

Πρόκειται για διαφορετικό εργαλείο από το Build-to-Rent, το οποίο αναδεικνύει όμως μια κοινή αρχή: η δημόσια πολιτική μπορεί να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, με στόχο την αύξηση της πραγματικής στεγαστικής προσφοράς.

Από τα κίνητρα στη δημιουργία νέων κατοικιών

Η Κύπρος και η Ελλάδα χρησιμοποιούν διαφορετικά εργαλεία για να αντιμετωπίσουν μια κοινή πρόκληση: πώς θα δημιουργηθεί περισσότερη διαθέσιμη κατοικία.

Το κυπριακό μοντέλο δίνει έμφαση στα πολεοδομικά κίνητρα, ενώ η ελληνική προσέγγιση περιλαμβάνει φορολογικές απαλλαγές και ειδικές ρυθμίσεις για τη μακροχρόνια ενοικίαση. Και στις δύο περιπτώσεις, το ζητούμενο είναι να δημιουργηθούν συνθήκες που καθιστούν βιώσιμη την επένδυση σε νέα κατοικία.

Για την Κύπρο, ιδιαίτερη σημασία έχουν η προβλεψιμότητα των αδειοδοτήσεων, η πρόσβαση σε χρηματοδότηση και η δημιουργία ενός σταθερού πλαισίου που θα επιτρέπει σε επαγγελματίες κατασκευαστές και διαχειριστές να αναπτύσσουν κατοικίες με μακροχρόνιο ορίζοντα.

Το Build-to-Rent μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό μέρος αυτής της προσπάθειας. Η ανάπτυξη οργανωμένων συγκροτημάτων που παραμένουν στην αγορά ενοικίασης δημιουργεί τη δυνατότητα αύξησης της προσφοράς, ενώ η επαγγελματική διαχείριση μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη συνέπεια στη λειτουργία και συντήρησή τους.

Το πραγματικό στοίχημα για την Κύπρο δεν είναι πλέον μόνο να θεσπίσει τα κατάλληλα κίνητρα, αλλά να τα μετατρέψει σε πραγματικές κατοικίες που θα παραμείνουν διαθέσιμες στην αγορά για τα επόμενα χρόνια.

Διαβάστε επίσης: Στεγαστικό: Πώς θα αυξηθεί πραγματικά η προσφορά κατοικίας στην Κύπρο;