Οικονομικός εκβιασμός ή μπλόφα;
Δοκιμάζονται οι σχέσεις ΕΕ–ΗΠΑ: πρωτοφανείς απειλές Τραμπ προς συμμάχους με φόντο τη Γροιλανδία
Σε μια κίνηση που προκαλεί σοβαρούς τριγμούς στο δυτικό στρατόπεδο, ο πρόεδρος των Ηνωμένες Πολιτείες, Ντόναλντ Τραμπ, φέρεται να απείλησε ευρωπαϊκές χώρες και άλλους δυτικούς συμμάχους ότι θα υπάρξουν εμπορικές συνέπειες εάν αντιταχθούν στο σχέδιό του για προσάρτηση της Γροιλανδία. Πρόκειται για ρητορική χωρίς ιστορικό προηγούμενο στις διατλαντικές σχέσεις.
Σύμφωνα με ανάλυση του BBC, αν και ο Τραμπ έχει επανειλημμένα χρησιμοποιήσει την οικονομική πίεση ως πολιτικό εργαλείο, η συγκεκριμένη απειλή εισάγει μια νέα, πιο επικίνδυνη διάσταση: τον άμεσο οικονομικό εκβιασμό συμμάχων για γεωπολιτικό όφελος.
Οικονομικός πόλεμος εντός της Δύσης;
Αν οι δηλώσεις ληφθούν κυριολεκτικά, συνιστούν μια μορφή οικονομικού πολέμου της Ουάσιγκτον απέναντι σε χώρες που αποτελούν τον πυρήνα της δυτικής συμμαχίας. Η προοπτική αυτή δεν αφορά μόνο το εμπόριο, αλλά απειλεί να διαρρήξει τη συνοχή τόσο της Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και του ΝΑΤΟ.
Σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, η αντίδραση είναι περισσότερο αμηχανία παρά οργή. Η απειλή θεωρείται τόσο παράδοξη, ώστε αρκετοί αμφισβητούν αν μπορεί πράγματι να υλοποιηθεί — ή αν ο Τραμπ διαθέτει την απαραίτητη πολιτική στήριξη στο Κογκρέσο και στο εσωτερικό της ίδιας του της κυβέρνησης.
Αγορές, «TACO» και το καναδικό παράδειγμα
Στους εμπορικούς κύκλους κυκλοφορεί έντονα ο όρος “TACO” (Trump Always Chickens Out), υποδηλώνοντας ότι οι απειλές του προέδρου συχνά δεν υλοποιούνται. Μέχρι στιγμής, οι αγορές δείχνουν να απορροφούν τις πιέσεις χωρίς πανικό.
Χαρακτηριστική είναι η στάση του Καναδάς. Παρά τη μείωση του εμπορίου με τις ΗΠΑ, η στρατηγική του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ οδήγησε σε αύξηση των συναλλαγών με τον υπόλοιπο κόσμο κατά 14%, αντισταθμίζοντας πλήρως τις απώλειες από την αμερικανική αγορά.
Ο Κάρνεϊ, μετά και την πρόσφατη παρουσία του στην Κίνα, μιλά ανοιχτά για μια «νέα παγκόσμια τάξη», ενισχύοντας δεσμούς με το Πεκίνο — σε ευθεία αντίθεση με τις εκκλήσεις της κυβέρνησης Τραμπ για οικονομική αποσύνδεση από την Κίνα.
Βαθύτερη ανησυχία για τη λογική των απειλών
Η πραγματική ανησυχία δεν εστιάζεται τόσο σε έναν ενδεχόμενο δασμό 10%, όσο στη λογική πίσω από τις απειλές: την απόπειρα απόκτησης εδάφους από σύμμαχο και τον δημόσιο εκβιασμό χωρών-εταίρων. Πολλοί αναρωτιούνται πώς θα αντιδρούσε η διεθνής κοινότητα αν παρόμοια ρητορική προερχόταν από τη Ρωσία ή την Κίνα.
Το θέμα αναμένεται να τεθεί παρασκηνιακά στο προσεχές Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, όπου ο Τραμπ θα συναντηθεί με ηγέτες των χωρών που απείλησε. Οι περισσότερες κυβερνήσεις ελπίζουν ότι μέχρι τότε η συγκεκριμένη, πρωτοφανής απειλή θα έχει αποσυρθεί — ή τουλάχιστον αποσαφηνιστεί.