Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο(ΔΝΤ) στην τελευταία του έκθεση για την Κύπρο αναφέρεται στην ψήφιση από τη Βουλή του θεσμικού πλαισίου για τις εκποιήσεις και επισημαίνει τα οφέλη τα οποία θα προκύψουν, τόσο για τις τράπεζες, όσο και για την οικονομία ευρύτερα.
Το Ταμείο επισημαίνει μεταξύ άλλων ότι η απρόσκοπτη εφαρμογή του τρέχοντος πλαισίου εκποιήσεων θα επιταχύνει την αντιμετώπιση των κληροδοτημένων ΜΕΔ.
Το πλαίσιο, προσθέτει, παραμένει εξώδικη διαδικασία χωρίς περαιτέρω παρέμβαση των δικαστηρίων.
Ο τελευταίος γύρος τροπολογιών έχει συγκεντρώσει ευρεία υποστήριξη από διαφορετικούς ενδιαφερομένους, παρατείνοντας μόνο οριακά τον χρόνο επεξεργασίας.
Σημειώνει ότι οι πρόσφατες τροποποιήσεις στο νόμο, θα δημιουργήσουν σταθερές συνθήκες, έτσι ώστε όλα τα εργαλεία, περιλαμβανομένων των κατασχέσεων, να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπιση των ΜΕΔ— θα υποστηρίζουν την αντιμετώπιση των ΜΕΔ», τονίζει το ΔΝΤ.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ, η αντιμετώπιση περισσότερων ΜΕΔ θα ενισχύσει το νέο και πιο παραγωγικό τραπεζικό δανεισμό και θα ενισχύσει τον εγχώριο ιδιωτικό τομέα.
Οι αρχές προβλέπουν ότι ο διευρυμένος ρόλος του χρηματοοικονομικού διαμεσολαβητή θα είναι καθοριστικός για την επίτευξη λύσεων μέσω διαπραγματεύσεων μεταξύ οφειλετών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων για τα κληροδοτημένα ΜΕΔ.
Ενώ η οριστικοποίηση της οργανωτική δομής είναι σε εξέλιξη, οι αρχές δεν προβλέπουν δυσκολίες στην ικανοποίηση της πιθανής ζήτησης για παρεμβάσεις του διαμεσολαβητή.
Εκφράζεται η εκτίμηση ότι η αποτελεσματική εφαρμογή του πλαισίου εκποιήσεων και οι στοχευμένες παρεμβάσεις πολιτικής για την αντιμετώπιση των ΜΕΔ, θα υποστηρίξει την εγχώρια αποταμίευση.
Η ενίσχυση της εμπιστοσύνης στον χρηματοπιστωτικό τομέα θα διευκολύνει επίσης την αποτελεσματικότερη χρήση των αποταμιεύσεων των νοικοκυριών.
«Το πλαίσιο εκποιήσεων πρέπει να αφεθεί να λειτουργήσει. Μαζί με το νέο σχέδιο Ενοίκιο Έναντι Δόσης, το τρέχον πλαίσιο θα μπορούσε να επιταχύνει την αντιμετώπιση των ΜΕΔ, ειδικά εάν ο ρόλος του Χρηματοοικονομικού Διαμεσολαβητή είναι αποτελεσματικός. Ένα αποτελεσματικό πλαίσιο αντιμετώπισης ΜΕΔ θα υποστηρίξει νέους δανεισμούς και θα ενισχύσει το επιχειρηματικό περιβάλλον», τονίζεται.
Σύμφωνα με το ΔΝΤ, η αναποτελεσματική εφαρμογή ενός εξελισσόμενου πλαισίου εκποιήσεων παρεμπόδισε την αντιμετώπιση των ΜΕΔ από την κρίση του 2013.
Υποδεικνύεται ακόμη ότι ενώ η μεταφορά των περισσότερων ΜΕΔ σε εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων μείωσε τους κινδύνους του χρηματοπιστωτικού τομέα, σε υψηλά επίπεδα, τα επίπεδα του ιδιωτικού χρέους συνεχίζουν να επιβαρύνουν την οικονομία.
Οι πρόσφατες τροποποιήσεις της εργαλειοθήκης στοχεύουν στην επιτάχυνση της επίλυσης διαφορών και στην ευθυγράμμιση των κινήτρων για εξωδικαστικούς διακανονισμούς.
Η Κύπρος έχει αντιμετωπίσει υψηλά ΜΕΔ από την οικονομική κρίση του 2013/14.
Μια βασική πρόκληση ήταν η άνιση πρόοδος όσον αφορά την εκτέλεση απαιτήσεων και την ανάκτηση εξασφαλίσεων λόγω της έλλειψης αξιόπιστης απειλής εκποιήσεων και μακροχρόνιων δικαστικών διαδικασιών.
Σύμφωνα με το ΔΝΤ, οι τροποποιήσεις το 2019 εισήγαγαν νέες αβεβαιότητες και μείωσαν την απειλή κατασχέσεων, συμπεριλαμβανομένων μεγαλύτερων επιλογών για την αναζήτηση δικαστικών ασφαλιστικών μέτρων.
Από την πανδημία μέχρι το τέλος του 2023, οι κατασχέσεις πάγωσαν επανειλημμένα λόγω προσωρινών αναστολών του πλαισίου, με πιο πρόσφατο περιορισμό για κατοικίες πρώτης κατοικίας αξίας έως €350 χιλ.
