Το ενδεχόμενο εκτίναξης του πετρελαίου στα 200 δολάρια το βαρέλι δεν θεωρείται πλέον ακραίο σενάριο, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Citi, η οποία προειδοποιεί για ένα σοκ προσφοράς με ιστορικές διαστάσεις.
Με φόντο τη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή και τις διαταραχές στη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, οι αναλυτές της τράπεζας κάνουν λόγο για μια κρίση που μπορεί να ανατρέψει τις ισορροπίες στις αγορές μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Έλλειμμα προσφοράς-ρεκόρ
Στο επίκεντρο των ανησυχιών βρίσκεται ένα τεράστιο κενό στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου. Εκτιμάται ότι περίπου 13,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως έχουν τεθεί εκτός αγοράς, γεγονός που μεταφράζεται σε απώλειες έως και 400 εκατ. βαρελιών κάθε μήνα.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Citi εκτιμά ότι βραχυπρόθεσμα το Brent μπορεί να κινηθεί προς τα 120 δολάρια, ενώ σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης μέχρι το καλοκαίρι, δεν αποκλείεται να φτάσει ακόμη και τα 200 δολάρια.
Η ένταση του σοκ, όπως σημειώνεται, υπερβαίνει —σε ποσοστιαίους όρους— ακόμη και τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970, μια εκτίμηση που συμμερίζεται και ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας.
Οι αγορές δείχνουν… υπερβολική ψυχραιμία
Παρά τη ραγδαία άνοδο του ενεργειακού κόστους, οι αγορές εμφανίζονται αξιοσημείωτα ανθεκτικές. Ο S&P 500 κινείται μόλις περίπου 5% χαμηλότερα από τα υψηλά του Ιανουαρίου, ακόμη και καθώς η παγκόσμια δαπάνη για πετρέλαιο έχει εκτοξευθεί.
Σύμφωνα με τη Citi, αυτή η στάση θυμίζει περιόδους όπου οι αγορές άργησαν να αντιληφθούν την πραγματική έκταση μιας κρίσης, όπως στην πανδημία ή στην έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Χαρακτηριστική είναι η παρομοίωση που χρησιμοποιούν επενδυτές: το ενεργειακό σοκ είναι «σαν μια έκρηξη στον ήλιο» — η επίδρασή του αργεί να φανεί, αλλά όταν φτάσει, είναι ήδη αργά.
Τα πιθανά σενάρια
Η Citi βλέπει περιορισμένες πιθανότητες (περίπου 20%) για μια γρήγορη διπλωματική λύση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, που θα οδηγούσε σε αποκλιμάκωση και πτώση των τιμών πετρελαίου προς τα 65-70 δολάρια μέχρι το τέλος του έτους.
Ωστόσο, το βασικό σενάριο παραμένει πιο επιβαρυμένο, με σημαντικούς κινδύνους για:
- ενίσχυση του πληθωρισμού
- επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας
- αυξημένη μεταβλητότητα στις αγορές
Ευκαιρίες και «άμυνα» για επενδυτές
Παρά το ράλι στην ενέργεια, η Citi εκτιμά ότι τα εμπορεύματα δεν έχουν ακόμη αποτυπώσει πλήρως το μέγεθος της κρίσης, καθώς ο σχετικός δείκτης έχει ενισχυθεί μόλις κατά περίπου 10%.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στον χρυσό, με τους αναλυτές να υπογραμμίζουν ότι το ερώτημα δεν είναι αν θα αποτελέσει επενδυτική επιλογή, αλλά πότε. Το timing, όπως σημειώνεται, θα εξαρτηθεί είτε από την πορεία των μετοχών είτε από τη μείωση των πραγματικών επιτοκίων.
Το βασικό μήνυμα
Η ενεργειακή κρίση βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και δεν έχει κορυφωθεί. Εάν οι διαταραχές στην προσφορά συνεχιστούν, οι αγορές ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με μια νέα, πολύ πιο έντονη φάση ανατιμήσεων.
Σε αυτό το περιβάλλον, το πετρέλαιο αναδεικνύεται στον βασικό καταλύτη των εξελίξεων — με επιπτώσεις που εκτείνονται από τον πληθωρισμό έως τη συνολική σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας.
