Η κυβέρνηση προχωρεί σε φρεσκάρισμα όλων των μελετών που έγιναν μέχρι σήμερα αναφορικά με το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου – Κρήτης συν τη μελέτη κόστους την οποία θα ετοιμάσει ο φορέας ΑΔΜΗΕ.
Επιπρόσθετα, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, τα αρμόδια υπουργεία Οικονομικών και Ενέργειας ενδέχεται να εξετάσουν και την ανάγκη για σύναψη νέας συμφωνίας για τη διασυνοριακή κατανομή του κόστους μεταξύ των καταναλωτών στην Κύπρο και την Ελλάδα, προκειμένου να ληφθεί η τελική επενδυτική απόφαση για τη συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας που θα πραγματοποιήσει τη σύνδεση, Great Sea Interconnector.
Η ανάγκη διενέργειας της μελέτης κόστους είναι να καταστούν σαφή τα οφέλη για το κάθε ένα από τα ηλεκτρικά συστήματα και η επιβάρυνση στα κρατικά ταμεία των δύο χωρών.
Στη συνέχεια ίσως να γίνει και νέος καταμερισμός του κόστους που θα πληρώσουν οι καταναλωτές των δύο χωρών, μέσω ενός μικρού τέλους ανά κιλοβατώρα σε βάθος περίπου τριών δεκαετιών.
Παράγοντες της ενέργειας σε Κύπρο και Ελλάδα εκφράζουν την άποψη ότι πέραν της σημαντικής οικονομικής αξίας, θα είναι και η άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου.
Η πρώτη συμφωνία υπολογισμού του κόστους κατασκευής του έργου της διασύνδεσης και κατανομής του κόστους στους καταναλωτές των δύο χωρών επιτεύχθηκε από τις ρυθμιστικές αρχές (ΡΑΕΚ και ΡΑΕ) τον Οκτώβριο του 2017.
Τον Ιούλιο του 2023 έγινε επικαιροποίηση της απόφασης του 2017, με τις δύο ρυθμιστικές αρχές να αποδέχονται το αναθεωρημένο κόστος κατασκευής του έργου, όπως το είχε καταθέσει ενώπιον τους ο τότε φορέας υλοποίησης, Euro Asia Interconnector.
Το αναθεωρημένο κόστος υπολογίστηκε στα 1.94 δισ. ευρώ, από 1.57 εκατ. που ήταν ο υπολογισμός το 2017. Το ποσοστό κατανομής κόστους (63% και 37%) παρέμεινε το ίδιο.
Από το κόστος πρέπει να αφαιρεθούν τα 657 εκατ. ευρώ που θα παραχωρήσει ως χορηγία η ΕΕ.
Με βάση την επικαιροποιημένη συμφωνία CBCA του περασμένου Ιουλίου, το κόστος του έργου υπολογίστηκε στα 1.939.2 εκατ. ευρώ, αντί 1,575
Πάντως, ο ΑΔΜΗΕ έχει διαμαρτυρηθεί για καθυστερήσεις που θεωρεί ότι υπάρχουν από μέρους των δύο ρυθμιστικών αρχών, ως προς την επίσημη μεταβίβαση του έργου από τον EuroAsia Interconnector στον Great Sea Interconnector.
Αντιτίθεται επίσης στην απόφαση που έλαβε η ΡΑΕΚ τον περασμένο Οκτώβριο, για ανάκτηση της κεφαλαιουχικής δαπάνης του έργου σε 35 χρόνια από την ουσιαστική έναρξη των έργων (πόντιση καλωδίου) αντί σε 25, όπως προέβλεπε προηγούμενη απόφαση της ΡΑΕΚ.
Ο ΑΔΜΗΕ διεκδικεί την αναθεώρηση της απόφασης και επανακαθορισμό των 25 χρόνων ως της χρονικής περίοδού για ανάκτηση του κόστους της διασύνδεσης μέσω του τέλους που θα πληρώνουν οι καταναλωτές ρεύματος.
