Γνωμάτευση από τη Νομική Υπηρεσία για τη συμπερίληψη των νομικών προσώπων και κυρίως των εταιρειών, των οποίων οι καταθέσεις, τα αξιόγραφα και μετοχές υπέστησαν «κούρεμα» το 2013, σε μελλοντικά σχέδια μερικής αναπλήρωσης απωλειών του Εθνικού Ταμείου Αλληλεγγύης (ΕΤΑ) έχει ζητήσει το υπουργείο Οικονομικών.
Στο κάδρο της κυβέρνησης για ενδεχόμενη αναπλήρωση κάποιων από των απωλειών που υπέστησαν, έχουν μπει και τα νομικά πρόσωπα δημόσιου και ιδιωτικού δικαίου, για μελλοντικά όμως σχέδια που θα προκηρυχθούν.
Ως γνωστόν στα «θύματα» του κουρέματος του 2013 πέραν των φυσικών προσώπων που υπέστησαν απομείωση των καταθέσεων τους και τα οποία θα λάβουν μερική αναπλήρωση εντός του έτους, ισχυρό πλήγμα δέχθηκαν και φυσικά πρόσωπα, όπως εταιρείες που σε συνδυασμό με τις τότε οικονομικές συνθήκες οδήγησαν μεγάλο αριθμό από αυτές, να κηρύξουν πτώχευση.
Το ζήτημα όμως της αναπλήρωσης απωλειών σε νομικά πρόσωπα όπως μας αναφέρθηκε βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο, με το ενδεχόμενο να περιληφθεί πρόνοια στο σχέδιο που πιθανόν να προκηρυχθεί για το επόμενο έτος να είναι απομακρυσμένη.
Στόχος της γνωμάτευση που ζητήθηκε όπως τονίσθηκε, είναι να ερμηνευθούν σωστά πρόνοιες της νομοθεσίας που προβλέπουν ότι δικαίωμα αναπλήρωσης απωλειών από το εθνικό Ταμείο Αλληλεγγύης, έχουν πρόσωπα τα οποία κατά τον ουσιώδη χρόνο είχαν τα χαρακτηριστικά του «ιδιώτη πελάτη».
Αφού ξεκαθαριστεί εάν τα φυσικά πρόσωπα δύναται να είναι δικαιούχοι, τότε όπως υπογραμμίστηκε, θα πρέπει να αναζητηθούν οι τρόποι και τα κριτήρια βάσει των οποίων θα μπορούν να τύχουν στήριξης.
Σκοπός είναι να τύχουν κάποιας στήριξη, κυρίως μικρομεσαίες οικογενειακές επιχειρήσεις, οι οποίες από το «κούρεμα» των λογαριασμών τους στην πρώην Λαϊκή Τράπεζα και Τράπεζα Κύπρου κατά τη συγκεκριμένη περίοδο, δέχθηκαν ισχυρό πλήγμα, με αποτέλεσμα να μην μπορέσουν να ορθοποδήσουν μέχρι και σήμερα.
Κίνδυνος για νομικές περιπέτειες
Όπως τονίστηκε επίσης, από την καλά πληροφορημένη πηγή, το ζήτημα της αναπλήρωσης απωλειών σε εταιρείες, είναι ιδιαίτερα περίπλοκο και χρήζει ειδικού χειρισμού, ώστε να αποφευχθεί να μπει σε νέες νομικές περιπέτειες η Δημοκρατία, καθώς στην γκάμα των κουρεμένων βρίσκονται αρκετές κατηγορίες εταιρειών, ξένες και κυπριακές, οι οποίες ήταν διαφορετικής δυναμικής και μεγέθους.
Επισημάνθηκε ειδικότερα, ότι η όποια απόφαση ληφθεί και προωθηθεί δεν θα πρέπει να αφήνει το περιθώριο στον μεγάλο αριθμό από ρωσικές και ελληνικές εταιρείες που είχαν «κουρευτεί», να διεκδικήσουν ή να επαναδιεκδικήσουν μέρος των απωλειών τους.
Υπενθυμίζεται ότι σημαντικός αριθμός από αυτές τις εταιρείες, τόσο με συλλογικές ενέργειες, όσο και ξεχωριστά, έχουν κινηθεί νομικά κατά της Δημοκρατίας για το ζήτημα, με τα δικαστήρια στις πλείστες από αυτές τις περιπτώσεις που εκδικάστηκαν, να δικαιώνει τη Δημοκρατία.
Στήριξη στην βάση του κοινωνικού σκοπού του Ταμείου
Με βάση την κείμενη νομοθεσία, ο σκοπός του εθνικού ταμείου Αλληλεγγύης είναι η άσκηση κοινωνικής πολιτικής από την εκάστοτε κυβέρνηση, με αποτέλεσμα η όποια στήριξη μπορεί να δοθεί σε νομικά πρόσωπα, να απαιτείται να ξεπεράσει τον σκόπελο του να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση.
«Δεν μπορεί να θεωρηθεί κοινωνική πολιτική η στήριξη μια μεγάλης εταιρείας με σημαντικό αριθμό εργαζομένων», όπως αναφέρθηκε. Επισημάνθηκε ότι είναι πιο εφικτό να τύχουν κάποια στήριξης μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες κάτω από συγκεκριμένα κριτήρια είναι πιο πιθανόν να μπορούν να συμμετέχουν σε κάποιο σχέδιο αναπλήρωσης.
Την ίδια ώρα, την προηγούμενη Παρασκευή, οι πρώην μέτοχοι της Tράπεζας Κύπρου, έλαβαν διαβεβαιώσεις ότι είναι δικαιούχοι μερικής αναπλήρωσης απωλειών που υπέστησαν από το «κούρεμα» του 2013. Η επιβεβαίωση ήρθε από τον γενικό διευθυντή του υπουργείου Οικονομικών και πρόεδρο της επταμελούς Επιτροπής Διαχείρισης του Εθνικού Ταμείου Αλληλεγγύης, Ανδρέα Ζαχαριάδη.
Βέβαια ο κ. Ζαχαριάδης,, δεν δεσμεύθηκε χρονικά για το πότε θα τύχουν στήριξης οι πρώην μέτοχοι, καθώς όπως αναφέρθηκε στους παλαιούς μετόχους αυτό θα εξεταστεί «εν ευθέτω χρόνω».
Φυσικά και νομικά πρόσωπα στους πρώην μετόχους
Σημειώνεται ότι οι πρώην μέτοχοι είναι επί το πλείστον φυσικά πρόσωπα, όμως με βάση τα στοιχεία που κατέχουν οι εμπλεκόμενοι φορείς, οι απώλειες νομικών προσώπων ήταν υπερδιπλάσιες από ότι των φυσικών προσώπων.
Από τους περίπου 93 χιλ. πρώην μετόχους, περίπου το 98% που είναι φυσικά πρόσωπα κατείχε το 55% των μετοχών και το 2% των νομικών προσώπων κατείχε το υπόλοιπο 45% των μετοχών.
Αξίζει να αναφερθεί ότι και βουλευτές, κατά την ψήφιση του προϋπολογισμού του Ταμείου την προηγούμενη Πέμπτη, επεσήμαναν το γεγονός ότι επιχειρείται σωστά η αποζημίωση των κουρεμένων, ωστόσο πρόκειται μόνο για ένα μέρος όσων υπέστησαν ζημιές το 2013.
Μεταξύ άλλων, αναφέρθηκαν σε καταστροφή μικρομεσαίων επιχειρήσεων, απώλειες εισοδημάτων, μειώσεις μισθών και στις ζημιές των ταμείων προνοίας, τα οποία – όπως υπογραμμίστηκε, δεν περιλαμβάνονται στο Σχέδιο.
Επίσης, βουλευτές επέκριναν την κυβέρνηση για την απουσία κανονισμών που να καθορίζουν ποιοι αποζημιώνονται, με ποιους τρόπους και για ποια ποσά.
Εξάλλου, βουλευτές τόνισαν ότι οι εταιρείες που έτυχαν κουρέματος των καταθέσεων τους, δεν έτυχαν καμίας μορφής στήριξης στη συνέχεια από την κυβέρνηση. Αναφέρθηκαν επίσης στην ανάγκη πρωτοβουλίας από την κυβέρνηση για στήριξη μέρους αυτών και ιδιαίτερα των μικρών επιχειρήσεων.
Το «κούρεμα» σε αριθμούς
Με βάση στοιχεία που κατατέθηκαν στο παρελθόν στην Βουλή στο πλαίσιο της συζήτησης σχεδίου της κυβέρνησης για αποκατάσταση κουρεμένων καταθετών, το bail in προκάλεσε συνολικές απώλειες ύψους €7,7 δισ., ποσό που αντιστοιχεί στο 25% των καταθέσεων της Λαϊκής Τράπεζας και στο 15% της Τράπεζας Κύπρου.
Από το σύνολο των €7,7 δισ., ποσό €1 δισ. ή 13,5% αντιστοιχεί σε φυσικά πρόσωπα που είναι κύπριοι και €1,9 δισ. ή 24,5% αντιστοιχεί σε κυπριακά νομικά πρόσωπα, εξαιρουμένων ξένων εταιρειών που διατηρούσαν την έδρα τους στην Κύπρο.
Στα €7,7 δισ. περιλαμβάνονται επίσης τα Ταμεία Προνοίας, των οποίων η απομείωση έφτασε το €1 δισ.
Επιπρόσθετα, σύμφωνα με την πρόσφατη ενημέρωση της Βουλής, τα αιτήματα στο Εθνικό Ταμείο Αλληλεγγύης, τα οποία επιβεβαιώθηκαν από πλευράς υπουργείου Οικονομικών ότι έτυχαν απομείωσης το 2013, ξεπερνούν τα €2 δισ.
Ο πρόεδρος του συνδέσμου καταθετών Λαϊκής (ΣΥΚΑΛΑ) Άδωνης Παπακωνσταντίνου, σημείωσε ότι οι καταθέτες της πρώην Λαϊκής έχουν υποστεί 100% ζημιά και οι καταθέτες της Τράπεζας Κύπρου έχουν κουρευτεί κατά 47,5%, στα ποσά άνω των €100 χιλ. Υποστήριξε ότι οι απώλειες μειώθηκαν περίπου στο 36% εάν ληφθεί υπόψη ότι έχουν λάβει κάποιες μετοχές από την Τράπεζα Κύπρου.
Υπενθυμίζεται ότι η οδυνηρή απόφαση που λήφθηκε τον Μάρτιο του 2013 κατά τη μεγαλύτερη οικονομική κρίση που βίωσε η Κυπριακή Δημοκρατία, αφορούσε στο κλείσιμο της Λαϊκής Τράπεζας και το κούρεμα καταθέσεων στην Τράπεζα Κύπρου, από 37,5% μέχρι 60%.
