Strategist Ai · AI Takeaways
- Στο EPSCO της 19ης Οκτωβρίου, η Κύπρος ζήτησε προστασία από αδικαιολόγητη παρακολούθηση και αυτοματοποιημένες αποφάσεις με AI.
- Η Πράξη για τις Ποιοτικές Θέσεις Εργασίας συζητείται ως επικείμενη πρωτοβουλία, όχι ως ήδη ψηφισμένος νέος νόμος.
- Η κυπριακή τηλεργασία διαθέτει ήδη κανόνες για ιδιωτικότητα, έλεγχο απόδοσης και αποσύνδεση.
Προστασία των εργαζομένων από αδικαιολόγητη παρακολούθηση και αυτοματοποιημένες αποφάσεις με τεχνητή νοημοσύνη ζήτησε η Κύπρος στη χθεσινή συζήτηση των υπουργών Εργασίας της ΕΕ στο Λουξεμβούργο. Η θέση μεταφέρει το ενδιαφέρον από τις δυνατότητες των ψηφιακών εργαλείων στον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται για τη διοίκηση ανθρώπων.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου Εργασίας στις 19 Οκτωβρίου, ο Μαρίνος Μουσιούττας στήριξε τη διαμόρφωση σύγχρονου ευρωπαϊκού πλαισίου για δίκαιη και ποιοτική απασχόληση. Οι υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις για την επικείμενη Πράξη για τις Ποιοτικές Θέσεις Εργασίας. Πρόκειται για πρωτοβουλία υπό διαμόρφωση, όχι για νέο καθεστώς που ψηφίστηκε στη συνεδρίαση και εφαρμόζεται ήδη σε κάθε επιχείρηση.
Η παραγωγικότητα συναντά την ευθύνη
Η χρήση αλγορίθμων μπορεί να οργανώσει μεγάλους όγκους πληροφοριών και να υποστηρίξει αποφάσεις. Όταν όμως το αποτέλεσμα επηρεάζει την αξιολόγηση ενός εργαζομένου, το ωράριό του ή την επαγγελματική του πορεία, η ποιότητα της τεχνολογίας συνδέεται με την ποιότητα της διοίκησης.
Η επιλογή των δεδομένων και των κριτηρίων δεν είναι ουδέτερη. Ένα εργαλείο μπορεί να μετρά ό,τι καταγράφεται εύκολα, χωρίς αυτό να αποτυπώνει ολόκληρη την εργασία. Το ζήτημα της λογοδοσίας παραμένει ακόμη και όταν το λογισμικό έχει αγοραστεί από εξωτερικό προμηθευτή: ποιος επιλέγει τη χρήση του, ποιος ελέγχει τα αποτελέσματα και ποιος μπορεί να εξηγήσει μια απόφαση;
Σε αυτό το πεδίο τοποθετήθηκε η κυπριακή παρέμβαση. Η προστασία από την αδικαιολόγητη παρακολούθηση συνδέθηκε με την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία, τη διαχείριση της τεχνολογικής μετάβασης και τη διατήρηση ουσιαστικού κοινωνικού διαλόγου.
Η τηλεργασία έχει ήδη συγκεκριμένο πλαίσιο
Ο Υπουργός επισήμανε ότι η Κύπρος διαθέτει ήδη νομοθεσία τηλεργασίας που κατοχυρώνει την αποσύνδεση. Ο Νόμος 120(Ι)/2023 περιέχει, επιπλέον, ειδικές προβλέψεις για την αξιολόγηση της απόδοσης όσων εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του.
Το άρθρο 8 απαιτεί σεβασμό της ιδιωτικής ζωής και προστασία των προσωπικών δεδομένων. Πριν από την εφαρμογή συστημάτων για εποπτεία, έλεγχο χρόνου ή αξιολόγηση, προβλέπει εκτίμηση αντικτύπου και τη διαδικασία προηγούμενης διαβούλευσης με την Επίτροπο Προστασίας Δεδομένων, με βάση τις προϋποθέσεις των άρθρων 35 και 36 του ΓΚΠΔ. Απαγορεύει επίσης την παρακολούθηση με κάμερα ή ανάλογη παρεμβατική εφαρμογή για τον έλεγχο της απόδοσης.
Το άρθρο 10 αναγνωρίζει το δικαίωμα αποσύνδεσης και απαγορεύει δυσμενή διάκριση επειδή ασκήθηκε. Προβλέπει ακόμη ότι τα τεχνικά και οργανωτικά μέσα που το εξασφαλίζουν αποτελούν υποχρεωτικούς όρους της σύμβασης τηλεργασίας. Οι διατάξεις αυτές αφορούν τη συγκεκριμένη μορφή εργασίας και το πεδίο του νόμου, το οποίο περιλαμβάνει εξαιρέσεις· δεν συνιστούν καθολική απαγόρευση κάθε εργαλείου αξιολόγησης σε κάθε χώρο εργασίας.
Η προστασία πρέπει να φτάνει και στον υπεργολάβο
Η τεχνητή νοημοσύνη ήταν ένα σκέλος της κυπριακής παρέμβασης. Ο κ. Μουσιούττας υποστήριξε και σαφείς κανόνες για τις αλυσίδες υπεργολαβίας. Πρόκειται για διαφορετικό, αλλά συνδεδεμένο ζήτημα: πώς διατηρούνται οι προστασίες όταν η εργασία οργανώνεται μέσα από περισσότερες επιχειρήσεις και συμβατικές σχέσεις.
Η νέα ευρωπαϊκή συζήτηση καλείται να αντιμετωπίσει την πραγματική οργάνωση της παραγωγής. Η ψηφιακή εποπτεία και ο κατακερματισμός των εργασιακών σχέσεων μπορούν να δυσκολέψουν τον εντοπισμό της ευθύνης, εάν η διαδικασία δεν είναι σαφής για τον εργαζόμενο και την επιχείρηση.
Το επιχειρηματικό στοίχημα της μετάβασης
Στην ίδια τοποθέτηση, η Κύπρος έδωσε βάρος στις δεξιότητες, τη διά βίου μάθηση και τον κοινωνικό διάλογο. Η επένδυση στην τεχνολογία χρειάζεται να συνοδεύεται από ανθρώπους που κατανοούν τη λειτουργία της και μπορούν να αναγνωρίζουν πότε μια ένδειξη του συστήματος δεν αποδίδει σωστά την πραγματικότητα.
Για τις κυπριακές επιχειρήσεις, η αξιόπιστη χρήση AI προϋποθέτει κατανοητά κριτήρια, ελεγχόμενα δεδομένα και σαφή ευθύνη. Η ευρωπαϊκή πράξη θα κριθεί στο τελικό της περιεχόμενο. Η ανάγκη οργανωμένης διοίκησης, ενημέρωσης και εφαρμογής των ήδη ισχυόντων κανόνων υπάρχει σήμερα.
Φωτογραφία: Ο Μαρίνος Μουσιούττας στο Λουξεμβούργο, 19 Οκτωβρίου 2026. © European Union, 2026 / Frédéric Sierakowski. © European Union, 2026 / Frédéric Sierakowski / European Union Council Newsroom editorial reuse with credit. Περικοπή.
