Strategist Ai · AI Takeaways
- Το καθολικό “ΜΟΤ” όλων των κατοικιών δεν έχει θεσπιστεί μέσω της τρέχουσας συζήτησης. Η κατεύθυνση του Υπουργείου αφορά σταδιακή εφαρμογή, με πρώτο στάδιο χώρους δημόσιας χρήσης.
- Η συντήρηση και ο καταλογισμός δαπανών στους ιδιοκτήτες είναι διαφορετικό ζήτημα από την εξασφάλιση άμεσης ρευστότητας των ΕΟΑ για αναγκαίες παρεμβάσεις.
- Το αίτημα για €2 εκατ. ετησίως επί δέκα χρόνια παραμένει υπό συζήτηση. Δεν αποτελεί εγκεκριμένο πρόγραμμα χρηματοδότησης επισκευών.
Ποιος πληρώνει για να ελεγχθεί μια οικοδομή και ποιος αναλαμβάνει τον λογαριασμό όταν βρεθούν επικίνδυνες φθορές; Αυτό το διπλό ερώτημα βρίσκεται στον πυρήνα της συζήτησης για το «ΜΟΤ» των κτηρίων, η οποία παραμένει ανοικτή στη Βουλή μαζί με τη χρηματοδότηση των παρεμβάσεων των Επαρχιακών Οργανισμών Αυτοδιοίκησης.
Μέχρι στιγμής, δεν έχει θεσπιστεί μέσω αυτής της συζήτησης καθολική περιοδική επιθεώρηση για όλες τις κατοικίες. Η αντιμετώπιση οικοδομών που παρουσιάζουν κίνδυνο και η δημιουργία ενός γενικού συστήματος προληπτικών ελέγχων ακολουθούν διακριτές νομοθετικές διαδρομές.
Πρώτα οι χώροι δημόσιας χρήσης στην κατεύθυνση του Υπουργείου
Στην επιστολή του Υπουργείου Εσωτερικών προς την Επιτροπή Εσωτερικών, ημερομηνίας 4 Νοεμβρίου 2026, όπως την παρουσιάζει ο Φιλελεύθερος, περιγράφεται κατεύθυνση για σταδιακή εφαρμογή περιοδικών επιθεωρήσεων, με κριτήρια κινδύνου και σπουδαιότητας. Η προτεραιότητα τοποθετείται σε κτήρια δημόσιας χρήσης και χώρους υψηλής επισκεψιμότητας.
Το Υπουργείο προκρίνει χωριστή, ολοκληρωμένη νομοθετική πρωτοβουλία, ώστε να καθοριστούν κατηγορίες οικοδομών, αρμοδιότητες, μεθοδολογία, συχνότητα, συμμόρφωση και μεταβατικές ρυθμίσεις. Συνεπώς, οι σημερινές αναφορές σε «ΜΟΤ» δεν καθορίζουν συγκεκριμένη ημερομηνία ελέγχου ή ενιαία χρέωση για κάθε διαμέρισμα.
Έλεγχος, επισκευή και δημόσια παρέμβαση έχουν διαφορετικό κόστος
Η επιθεώρηση καταγράφει την κατάσταση και τις ενέργειες που χρειάζονται. Η αποκατάσταση αφορά τις ίδιες τις εργασίες, οι οποίες μπορεί να απαιτούν μελέτη, εξειδικευμένο συνεργείο και άδειες. Η δημόσια παρέμβαση προσθέτει ένα τρίτο ζήτημα: πώς βρίσκει άμεσα πόρους η αρμόδια αρχή όταν πρέπει να αρθεί κίνδυνος και ο ιδιοκτήτης δεν συμμορφώνεται.
Πού βρίσκεται σήμερα κάθε σκέλος
| Ζήτημα | Ευθύνη και στάδιο |
|---|---|
| Συντήρηση οικοδομής | Η ευθύνη των ιδιοκτητών αποτελεί αφετηρία του ισχύοντος πλαισίου και της συζήτησης. |
| Άρση επικινδυνότητας | Υπάρχουν εξουσίες ειδοποίησης και παρέμβασης της αρμόδιας αρχής, με διαδικασίες και καταλογισμό εξόδων. |
| Περιοδική επιθεώρηση | Συζητείται νέο πλαίσιο. Πεδίο εφαρμογής, συχνότητα και οικονομικοί όροι χρειάζονται οριστικοποίηση. |
| Χρηματοδότηση ΕΟΑ | Παραμένει αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ κράτους και Οργανισμών. |
Τι προβλέπει ήδη η νομοθεσία για επικίνδυνα κτήρια
Ο περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμος περιλαμβάνει διαδικασίες για οικοδομές με φθορές που ενδέχεται να καταστούν επικίνδυνες, αλλά και για περιπτώσεις στις οποίες ο κίνδυνος έχει ήδη διαπιστωθεί. Η αρμόδια αρχή μπορεί, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, να ζητήσει από τον ιδιοκτήτη διορισμό μελετητή και λήψη μέτρων.
Στις περιπτώσεις μη συμμόρφωσης, το ισχύον άρθρο 15Β προβλέπει δυνατότητα εκτέλεσης κατάλληλων έργων από την αρχή, με τα έξοδα να καταβάλλονται από τον ιδιοκτήτη και να μπορούν να αναζητηθούν δικαστικά ως αστικό χρέος. Για παρεμβάσεις σε οικοδομή που χρησιμοποιείται ως κατοικία ισχύουν οι προβλεπόμενες δικαστικές εγγυήσεις.
Υπάρχει ήδη πρακτικό παράδειγμα: ο ΕΟΑ Λάρνακας ανακοίνωσε στις 29 Σεπτεμβρίου 2026 κατεδάφιση επικίνδυνης εγκαταλειμμένης οικοδομής στην οδό Σταυροδρομίου, με έξοδα του ιδιοκτήτη. Στον τότε απολογισμό του κατέγραφε 1.101 δυνητικά επικίνδυνες οικοδομές και 372 τεχνικές εκθέσεις που είχε παραλάβει. Πρόκειται για τοπικό, χρονολογημένο απολογισμό και διαφορετικά στάδια ελέγχου.
Άρα το κρίσιμο χρηματοδοτικό ερώτημα αφορά και ποιος προκαταβάλλει τη δαπάνη μέχρι την ανάκτησή της. Η δυνατότητα καταλογισμού ενός ποσού δεν εξασφαλίζει ότι τα χρήματα υπάρχουν στο ταμείο τη στιγμή που χρειάζεται η επέμβαση.
Το αίτημα των €20 εκατ. παραμένει αίτημα
Στο τραπέζι έχει τεθεί αίτημα για €2 εκατ. ετησίως επί δέκα χρόνια, συνολικά €20 εκατ., υπό μορφή δανείου προς τους ΕΟΑ μέχρι να ανακτηθούν οι δαπάνες από τους ιδιοκτήτες. Η αναφερόμενη προσέγγιση του Υπουργείου αφορά περιορισμένη στήριξη €2 εκατ., αντί ενός μόνιμου μηχανισμού αυτού του εύρους. Δεν πρόκειται για εγκεκριμένη δεκαετή χρηματοδότηση ή νέο επίδομα επισκευής προς ιδιώτες.
Η συνέχιση της συζήτησης στην Επιτροπή Εσωτερικών στις 5 Νοεμβρίου κατέγραψε ότι το χρηματοδοτικό σκέλος παραμένει βασική εκκρεμότητα για την προώθηση της σχετικής πρότασης νόμου.
Τι επιδιώκεται με την αλλαγή του πλαισίου
Το κατατεθειμένο αρχικό κείμενο της πρότασης του 2026 περιγράφει αναλυτικότερες διαδικασίες για δυνητικά επικίνδυνες και επικίνδυνες οικοδομές, ειδοποιήσεις, μέτρα και ανάκτηση δαπανών. Πρόκειται για κείμενο υπό κοινοβουλευτική επεξεργασία. Η τελική διατύπωση θα προκύψει από τη νομοθετική διαδικασία.
Το ΕΤΕΚ ζητεί ολοκληρωμένο σύστημα πρόληψης, με σαφείς αρμοδιότητες, λειτουργικούς μηχανισμούς συντήρησης και χρηματοδότησης. Για τους ιδιοκτήτες πολυκατοικιών, η έγκαιρη καταγραφή αναγκών και ο συλλογικός προγραμματισμός εργασιών παραμένουν ουσιαστικά ζητήματα, ανεξάρτητα από τον χρόνο ψήφισης των νέων ρυθμίσεων.
Η επιτυχία του μελλοντικού συστήματος θα κριθεί στο κατά πόσο η διάγνωση οδηγεί σε έγκαιρη αποκατάσταση, με σαφή κατανομή ευθυνών και διαθέσιμους πόρους. Η προστασία ενοίκων, γειτόνων και πεζών χρειάζεται να λειτουργεί σε ολόκληρη αυτή την αλυσίδα.
