Πληθωρισμός 4,4% ή 5,4%; Γιατί δύο αριθμοί περιγράφουν το κυπριακό πορτοφόλι

Ο εθνικός δείκτης και η ευρωπαϊκή εναρμονισμένη μέτρηση έχουν διαφορετική κάλυψη. Η διάκριση εξηγεί πώς πρέπει να διαβάζουμε τις ανακοινώσεις, ενώ οι αυξήσεις σε μεταφορές και ενέργεια δείχνουν πού πιέζεται ο προϋπολογισμός.

Δύο ποσοστά για τον ίδιο μήνα προκαλούν εύλογη σύγχυση: 4,4% πληθωρισμός στον εθνικό Δείκτη Τιμών Καταναλωτή της Κύπρου και 5,4% στην προκαταρκτική ευρωπαϊκή εναρμονισμένη μέτρηση. Και τα δύο αφορούν τον Οκτώβριο του 2026 σε σύγκριση με τον Οκτώβριο του 2025. Προέρχονται, όμως, από διαφορετικούς δείκτες, με διαφορετική κάλυψη δαπανών και στάθμιση.

Η Στατιστική Υπηρεσία ανακοίνωσε στις 5 Νοεμβρίου το 4,4% του εθνικού ΔΤΚ. Η Eurostat είχε δημοσιεύσει στις 4 Νοεμβρίου προκαταρκτική εκτίμηση 5,4% για τον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή της Κύπρου, τον ΕνΔΤΚ. Ο αντίστοιχος εναρμονισμένος ρυθμός για το σύνολο της ευρωζώνης εκτιμήθηκε στο 4,0%.

Ποιοι καταναλωτές βρίσκονται μέσα στο «καλάθι»

Η κυπριακή μεθοδολογία συνδέει τον εθνικό ΔΤΚ με τις καταναλωτικές δαπάνες των νοικοκυριών που διαμένουν στην Κύπρο. Για τον ΕνΔΤΚ, η Στατιστική Υπηρεσία περιγράφει κάλυψη νοικοκυριών και τουριστών εντός της οικονομικής επικράτειας. Η αναφορά αφορά τον μεθοδολογικό ορισμό του δείκτη.

Ο εναρμονισμένος δείκτης ακολουθεί κοινούς ευρωπαϊκούς κανόνες, ώστε να συγκρίνονται οι χώρες και να υπολογίζεται το ευρωπαϊκό σύνολο. Κοινή μεθοδολογία δεν σημαίνει ότι κάθε χώρα έχει την ίδια αναλογία δαπανών για τρόφιμα, στέγαση ή υπηρεσίες. Τα βάρη αποτυπώνουν την αντίστοιχη δομή κατανάλωσης.

Η διαφορετική κάλυψη και στάθμιση επιτρέπει στους δύο δείκτες να δίνουν διαφορετικό αποτέλεσμα. Η απόσταση της μίας ποσοστιαίας μονάδας δεν μπορεί να αποδοθεί ολόκληρη στον τουρισμό χωρίς ειδική ανάλυση των επιμέρους συνεισφορών. Για σύγκριση της Κύπρου με την ευρωζώνη χρησιμοποιούμε ΕνΔΤΚ και στις δύο πλευρές.

Το 5,4% είναι ακόμη προκαταρκτική εκτίμηση

Η ένδειξη της Eurostat για την Κύπρο συνοδεύεται από το γράμμα «e», δηλαδή εκτίμηση. Η πλήρης δημοσίευση των εναρμονισμένων στοιχείων του Οκτωβρίου έχει προγραμματιστεί για τις 18 Νοεμβρίου 2026. Άρα μετρά και το στάδιο δημοσίευσης, πέρα από τη διαφορά μεθοδολογίας.

Επίσης, η ετήσια και η μηνιαία μεταβολή απαντούν σε διαφορετικό ερώτημα. Στον εθνικό ΔΤΚ, το 1,12% έναντι του Σεπτεμβρίου περιγράφει την κίνηση μέσα σε έναν μήνα. Το 4,4% συγκρίνει τον Οκτώβριο με τον αντίστοιχο περσινό μήνα. Δεν αθροίζουμε τα δύο ποσοστά.

Πού βρίσκεται η πίεση στο κυπριακό πορτοφόλι

Στα εθνικά στοιχεία, οι ετήσιες αυξήσεις έφτασαν το 13,7% στις μεταφορές και το 10,8% στη στέγαση, ύδρευση, ηλεκτρισμό, φυσικό αέριο και άλλα καύσιμα. Στην οικονομική κατηγορία των πετρελαιοειδών η αύξηση ήταν 30,6%. Αντίθετα, η ένδυση και υπόδηση εμφάνισε ετήσια μείωση 9,3%.

Αυτή η ανομοιομορφία εξηγεί γιατί δύο οικογένειες μπορεί να βιώνουν διαφορετική πίεση. Ένα νοικοκυριό που διαθέτει μεγάλο μέρος του εισοδήματός του στις μετακινήσεις και στην ενέργεια εκτίθεται περισσότερο στις συγκεκριμένες ανατιμήσεις. Μια μείωση σε κατηγορία που αγοράζει σπάνια δεν αντισταθμίζει με τον ίδιο τρόπο τα συχνά αναγκαία έξοδά του.

Ο μέσος δείκτης και ο προσωπικός προϋπολογισμός

Όπως εξηγεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η επίδραση μιας ανατίμησης εξαρτάται από το βάρος του προϊόντος στις δαπάνες. Ο επίσημος δείκτης συνοψίζει τη γενική τάση· ο οικογενειακός προϋπολογισμός δείχνει πού συγκεντρώνεται η προσωπική έκθεση. Για να γίνει αυτή η σύγκριση χρήσιμη, χρειάζεται σταθερή καταγραφή αντίστοιχων προϊόντων, ποσοτήτων και περιόδων.

Χαμηλότερος ρυθμός πληθωρισμού σημαίνει βραδύτερη αύξηση του γενικού επιπέδου τιμών, όσο ο ρυθμός παραμένει θετικός. Για το διαθέσιμο εισόδημα μετρά παράλληλα η εξέλιξη των αποδοχών: αν το κόστος των αναγκαίων αγορών αυξάνεται ταχύτερα, ο ίδιος μισθός αφήνει μικρότερο περιθώριο για τις υπόλοιπες ανάγκες.

The post Πληθωρισμός 4,4% ή 5,4%; Γιατί δύο αριθμοί περιγράφουν το κυπριακό πορτοφόλι appeared first on moneymatters.cy.

Διαβάστε Περισσότερα...