Strategist Ai · AI Takeaways
- Το ιδιόκτητο τερματικό του ΚΟΔΑΠ διαθέτει επτά δεξαμενές, με χωρητικότητα περίπου 173.000 μετρικών τόνων σύμφωνα με την ενημέρωση της Βουλής στις 6 Νοεμβρίου.
- Τα εγκαίνια προγραμματίζονται για τις 24 Νοεμβρίου 2026. Η υποδομή έχει ήδη περάσει σε λειτουργία.
- Η ασφάλεια εφοδιασμού εξαρτάται από το σύνολο των επιλέξιμων αποθεμάτων, τη σύνθεση των καυσίμων και την ταχύτητα αποδέσμευσης. Η χωρητικότητα του τερματικού δεν δίνει μόνη της ημέρες αυτονομίας.
Επτά δεξαμενές στο Βασιλικό προσθέτουν στην Κύπρο κάτι που γίνεται ιδιαίτερα πολύτιμο σε μια κρίση εφοδιασμού: μεγαλύτερη δυνατότητα διαχείρισης στρατηγικών καυσίμων μέσα στο ίδιο το νησί. Το ιδιόκτητο τερματικό του ΚΟΔΑΠ έχει περάσει σε λειτουργία, ενώ τα επίσημα εγκαίνιά του προγραμματίζονται για τις 24 Νοεμβρίου 2026.
Ο γενικός διευθυντής του ΚΟΔΑΠ, Γιώργος Καραγιώργης, ανέφερε χωρητικότητα περίπου 173.000 μετρικών τόνων κατά την ενημέρωση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού στις 6 Νοεμβρίου. Πρόκειται για υποδομή αποθήκευσης πετρελαιοειδών του Κυπριακού Οργανισμού Διαχείρισης Αποθεμάτων Πετρελαιοειδών, με αποστολή τη διατήρηση αποθεμάτων ασφαλείας και τη διαθεσιμότητά τους όταν παρουσιαστεί ανάγκη.
Ο αριθμός είναι σημαντικός, αλλά το πραγματικό μέτρο της προστασίας βρίσκεται στον συνδυασμό κατάλληλων καυσίμων, προσβάσιμων αποθεμάτων και ταχύτητας αποδέσμευσης. Η αποθηκευτική υποδομή δίνει περισσότερες δυνατότητες αντίδρασης όταν καθυστερεί ένα φορτίο ή διαταράσσονται οι διεθνείς διαδρομές ανεφοδιασμού.
Τα βασικά μεγέθη του έργου και της υποχρέωσης
| Στοιχείο | Μέγεθος | Τι αφορά |
|---|---|---|
| Δεξαμενές | 7 | Το ιδιόκτητο τερματικό ΚΟΔΑΠ |
| Χωρητικότητα | Περίπου 173.000 μετρικοί τόνοι | Η ενημέρωση της Βουλής στις 6 Νοεμβρίου |
| Εγκαίνια | 24 Νοεμβρίου 2026 | Προγραμματισμένη επίσημη τελετή |
| Νομοθετικό ύψος αποθεμάτων | 622.530 τόνοι ισοδύναμου πετρελαίου | Συνολική υποχρέωση υπέρ της Δημοκρατίας κατά το διάταγμα 274/2026 |
Η ασφάλεια κρίνεται και από το πού βρίσκεται το απόθεμα
Στην πρόσφατα αναρτημένη ομιλία της διοίκησής του, ο ΚΟΔΑΠ περιγράφει ως στρατηγικό στόχο την αύξηση των ιδιόκτητων αποθεμάτων που διατηρούνται στην Κυπριακή Δημοκρατία. Η γεωγραφική απόσταση από την υπόλοιπη Ευρώπη και ο απαιτούμενος χρόνος μεταφοράς εξηγούν αυτή την προτεραιότητα.
Ο Οργανισμός χρησιμοποιεί συνδυασμό ιδιόκτητων καυσίμων, αποθεμάτων που διατηρούν τα μέλη του και δικαιωμάτων επί αποθεμάτων, τα λεγόμενα δελτία αποθεμάτων. Η εξασφάλιση του δικαιώματος σε μια ποσότητα στο εξωτερικό και η φυσική παράδοσή της στην Κύπρο είναι διαφορετικά στάδια. Η ύπαρξη διαθέσιμου καυσίμου σε τοπική υποδομή περιορίζει την ανάγκη πρόσθετης μεταφοράς στην πιο πιεστική στιγμή.
Ένα συγκεκριμένο παράδειγμα της σημασίας αυτής της δυνατότητας καταγράφεται στην ίδια ομιλία: τον Ιούνιο του 2025 εγκρίθηκε, μέσω δύο διαταγμάτων, αποδέσμευση συνολικά 37.500 μετρικών τόνων αεροπορικού καυσίμου JET A-1, μετά από αίτημα των μελών λόγω των πολεμικών συνθηκών στην περιοχή και της αυξημένης θερινής ζήτησης.
Πόσες ημέρες καλύπτει η χώρα;
Το νομοθετικό πλαίσιο διατήρησης αποθεμάτων προβλέπει ελάχιστο επίπεδο που αντιστοιχεί σε 90 ημέρες μέσων ημερήσιων καθαρών εισαγωγών ή 61 ημέρες μέσης ημερήσιας εσωτερικής κατανάλωσης, ανάλογα με το ποια ποσότητα είναι μεγαλύτερη.
Με το διάταγμα Κ.Δ.Π. 274/2026, που δημοσιεύθηκε στις 26 Ιουνίου 2026, η μέση ημερήσια καθαρή εισαγωγή καθορίστηκε σε 6.917 τόνους ισοδύναμου πετρελαίου και το συνολικό ύψος αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης σε 622.530 τόνους ισοδύναμου πετρελαίου.
Εδώ χρειάζεται προσοχή στις μονάδες. Η χωρητικότητα ενός τερματικού σε μετρικούς τόνους και η εθνική υποχρέωση σε τόνους ισοδύναμου πετρελαίου δεν μετατρέπονται απευθείας σε «ημέρες αυτονομίας» με μια διαίρεση. Η κάλυψη υπολογίζεται με τις νόμιμες μεθόδους, τη σύνθεση των καυσίμων και το σύνολο των επιλέξιμων αποθεμάτων εντός και εκτός Κύπρου.
Το κόστος της ετοιμότητας και η καθυστέρηση
Η οικονομική σημασία του ιδιόκτητου τερματικού συνδέεται με τη διαχείριση του κόστους αποθήκευσης. Η διοίκηση του ΚΟΔΑΠ καταγράφει ετήσιο κόστος αποθήκευσης €11,6 εκατ. για το 2025 και αναμένει σταδιακή μείωσή του από τη λειτουργία της νέας υποδομής, παράλληλα με την αποπληρωμή των σχετικών δανείων. Η προσδοκία αυτή αφορά τις δαπάνες του Οργανισμού, χωρίς να αποτελεί ανακοίνωση συγκεκριμένης μείωσης στην αντλία.
Κατά την ενημέρωση της Βουλής, ο γενικός διευθυντής Γιώργος Καραγιώργης ανέφερε ότι για την καθυστέρηση αποκόπηκε ποινική ρήτρα €1,275 εκατ., η οποία αντιστοιχούσε στο συμβατικό ανώτατο όριο 2,5%. Ανέφερε επίσης ότι είχε αποκατασταθεί περίπου το 70% ενός καταλόγου περίπου 250 παρατηρήσεων και εκκρεμοτήτων. Παραμένει επομένως υπόλοιπο περίπου 30%, ενώ ο εργολάβος παραμένει υπόχρεος αποκατάστασης ελαττωμάτων μέχρι τον Ιούνιο του 2028.
Παράλληλα εξελίσσεται το ξεχωριστό Ανεξάρτητο Σύστημα Πυρόσβεσης του Ενεργειακού Κέντρου Βασιλικού, αξίας άνω των €21 εκατ.. Σύμφωνα με την ομιλία της διοίκησης, η αποπεράτωση και η δοκιμαστική λειτουργία του αναμένονται τον Φεβρουάριο του 2027. Ο σχεδιασμός του αφορά την κοινή κάλυψη και διασύνδεση των εγκαταστάσεων του Κέντρου, συμπληρωματικά προς τις επιμέρους ρυθμίσεις πυροπροστασίας τους. Η ημερομηνία αυτή αποτελεί στόχο έργου που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Τι αλλάζει για νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Το όφελος της στρατηγικής αποθήκευσης είναι κυρίως η συνέχεια του εφοδιασμού για μεταφορές, αεροπορικές συνδέσεις και οικονομικές δραστηριότητες που εξαρτώνται από τα πετρελαιοειδή. Η ισχύουσα διαδικασία αποδέσμευσης, η κατάσταση των προϊόντων και η ασφαλής λειτουργία της εγκατάστασης καθορίζουν πόσο αποτελεσματικά αξιοποιείται αυτή η δυνατότητα.
Οι επτά δεξαμενές αποτελούν σημαντικό εργαλείο διαχείρισης μιας διαταραχής. Η αντοχή της χώρας χτίζεται με τη συνδυασμένη λειτουργία των αποθεμάτων, των εμπορικών προμηθειών και των μηχανισμών αντίδρασης. Για την Κύπρο, η μεγαλύτερη δυνατότητα άμεσης πρόσβασης σε στρατηγικά καύσιμα εντός του νησιού προσθέτει ουσιαστικό περιθώριο χειρισμών σε μια περίοδο πίεσης.
