Η ηλιακή καταιγίδα αναμένεται να χτυπήσει τη Γη και έχει ανησυχήσει τους επιστήμονες – Όσα πρέπει να γνωρίζετε για το φαινόμενο.
Οι επιστήμονες έχουν εκδώσει πολλές προειδοποιήσεις για την επικείμενη ηλιακή καταιγίδα, ή γεωμαγνητική καταιγίδα, η οποία αναμένεται να πλήξει τη Γη αυτή την εβδομάδα και θα προκαλέσει έντονες και εντυπωσιακές εμφανίσεις φωτός, γνωστές και ως σέλας. Αυτές οι λάμψεις θα γίνουν ορατές στις ΗΠΑ, στον Καναδά και στην Ευρώπη. Βέβαια, αυτό το φαινόμενο είναι πιθανό να διακόψει προσωρινά ορισμένες επικοινωνίες.
Την Τρίτη, οι μετεωρολόγοι της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ δήλωσαν, ότι σημαντικές γεωμαγνητικές διαταραχές έχουν καταγραφεί τις τελευταίες ημέρες, συγκεκριμένα τη μορφή αρκετών «στεμματικών εκτινάξεων μάζας», οι οποίες συμβαίνουν, όταν ο ήλιος εκπέμπει εκρήξεις ενέργειας. Ο οργανισμός εξέδωσε σήμα προειδοποίησης γεωμαγνητικής καταιγίδας «G4» σε κλίμακα πέντε επιπέδων, υπονοώντας ότι θα μπορούσαν να αναμένονται σοβαρές καταιγίδες.
Μερικοί κάτοικοι των ΗΠΑ έχουν μοιραστεί ήδη στο διαδίκτυο βίντεο και εικόνες που φαίνεται ένα φαινόμενο αντίστοιχο του Βόρειου Σέλας, το οποίο προκαλείται από την ηλιακή καταιγίδα. Αυτές οι εικόνες θα συνεχιστούν και τις επόμενες μέρες σε διάφορα σημεία του πλανήτη. Τι γνωρίζουμε όμως, για τις γεωμαγνητικές καταιγίδες και γιατί συμβαίνουν;
Did you catch the light show between the breaks in the clouds this evening? #NorthernLights
Space Weather Center: https://t.co/M5cIvJxUr1 pic.twitter.com/RiDXgF3BqI
— NWS Reno (@NWSReno) November 12, 2025
Τι είναι η ηλιακή καταιγίδα;
Οι γεωμαγνητικές καταιγίδες συμβαίνουν, όταν καταιγίδες στον ήλιο προκαλούν διαταραχές στο μαγνητικό πεδίο της Γης. Μία ηλιακή καταιγίδα μετατρέπεται ουσιαστικά σε γεωμαγνητική, όταν φτάσει στον πλανήτη μας.
Μία ηλιακή καταιγίδα μπορεί να εμφανιστεί με με δύο τρόπους. Ένας τρόπος είναι με τη μορφή στεμματικών εκτινάξεων μάζας, οι οποίες είναι ξαφνικές διογκώσεις αερίων στον ήλιο που εκρήγνυνται από τον ήλιο και ταξιδεύουν με ταχύτητα μεγαλύτερη από 1 εκατομμύριο μίλια την ώρα (1,6 εκατομμύρια χλμ./ώρα) προς τη Γη. Ανάλογα με την ταχύτητα που ταξιδεύον, αυτές μπορούν να φτάσουν στον πλανήτη μας οποιαδήποτε στιγμή, μεταξύ 15 ωρών και αρκετών ημερών.
Επίσης, η ηλιακή καταιγίδα μπορεί να εμφανιστεί και με τη μορφή ηλιακής έκλαμψης, η οποία είναι ξαφνική έκρηξη ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που φτάνει στη Γη από τον Ήλιο. Αυτού του είδους ηλιακή καταιγίδα ταξιδεύει με ταχύτητα φωτός, φτάνοντας στον πλανήτη μας σε περίπου οχτώ λεπτά και μπορεί να διαρκέσει αρκετά λεπτά και ώρες. Και τα δύο φαινόμενα συμβαίνουν όταν τα μαγνητικά πεδία στον ήλιο επανευθυγραμμίζονται. Συχνά, αλλά όχι πάντα συμβαίνουν μαζί.
Ενώ οι στεμματικές εκτινάξεις μάζας μπορούν να εμφανιστούν μέσω των ηλιακών τηλεσκοπίων ως τεράστια σύννεφα σωματιδίων που εκτοξεύονται προς μία μόνο κατεύθυνση , οι ηλιακές εκλάμψεις εμφανίζονται ως φωτεινές λάμψεις που κινούνται προς πολλαπλές κατευθύνσεις. Όπως το περιγράφει η NASA, σκεφτείτε το ως τη διαφορά μεταξύ μιας βολής κανονιού προς μία κατεύθυνση και της λάμψης ενός στομίου.
Γιατί οι αστρονόμοι προβλέπουν ότι γεωμαγνητικές καταιγίδες θα πλήξουν τη Γη;
Το Κέντρο Πρόβλεψης Διαστημικού Καιρού της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ δήλωσε την Τρίτη ότι τουλάχιστον τρεις στεμματικές εκτινάξεις μάζας θα περάσουν πάνω από τη Γη, πιθανότατα μεταξύ Τρίτης και Πέμπτης.
Σε μια ενημέρωση νωρίς την Τετάρτη, ο οργανισμός σημείωσε ότι δύο από τις ηλιακές καταιγίδες, οι οποίες ξέσπασαν για πρώτη φορά στις 9 και 10 Νοεμβρίου, είχαν ήδη επηρεάσει τον πλανήτη μας. «Έχουν αρκετά ισχυρό αντίκτυπο», δήλωσε ο Shawn Dahl, επιστήμονας του οργανισμού, σε δημοσίευσή του στο X. Ο ίδιος ανέφερε ότι οι καταιγίδες ήταν «βαθιά πιο ισχυρές από ό,τι αναμενόταν» και πως ενώ ο οργανισμός είχε αρχικά προβλέψει μια καταιγίδα επιπέδου G2, οι καταιγίδες ήταν δύο επίπεδα ισχυρότερες, στο G4.
Μια τρίτη ηλιακή καταιγίδα, που είναι πιο ενεργή και κινείται ταχύτερα από τις άλλες, πρόκειται τώρα να χτυπήσει τη Γη αυτές τις μέρες, ανέφερε η διαστημική υπηρεσία. Αυτή εξερράγη νωρίς στις 11 Νοεμβρίου και προκάλεσε προσωρινές διακοπές ραδιοκυμάτων σε όλη την Αφρική και την Ευρώπη, σύμφωνα με το Space.com, μια κορυφαία έκδοση εξερεύνησης του διαστήματος.
Πώς η ηλιακή καταιγίδα δημιουργεί το Σέλας;
Όταν ισχυρές εκρήξεις ενέργειας εκρήγνυνται από την επιφάνεια του Ήλιου ως ηλιακές εκλάμψεις ή στεμματικές εκτινάξεις μάζας προς τον πλανήτη μας, τα έντονα φορτισμένα σωματίδια που μεταφέρουν συγκρούονται με αέρια στην ανώτερη ατμόσφαιρα της Γης και μεταφέρουν ενέργεια σε αυτά, προκαλώντας τη λάμψη των αερίων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τις εντυπωσιακές εικόνες που βλέπουμε στον ουρανό και γνωρίζουμε ως Σέλας, τα πολύχρωμα φώτα με τα σμαραγδένια πράσινα και έντονα ροζ χρώματα.
- Γνωστά ως Βόρειο Σέλας, αυτά τα φαινόμενα είναι ορατά από το Βόρειο Ημισφαίριο, εξ ου και ο όρος «βόρειο σέλας». Τα «Νότια Σέλας» είναι φαινόμενα που είναι ορατά στο Νότιο Ημισφαίριο, αν και πολύ λιγότεροι άνθρωποι κατοικούν στις περιοχές από τις οποίες είναι ορατά. Τα φώτα είναι ορατά μόνο κοντά στους πόλους επειδή τα μαγνητικά πεδία της Γης, τα οποία είναι πιο ισχυρά στους πόλους, καθοδηγούν τα φορτισμένα σωματίδια του ήλιου προς αυτούς.
Οι εμφανίσεις φωτός έχουν γίνει πιο συχνές τους τελευταίους μήνες, επειδή ο ήλιος βρίσκεται αυτή τη στιγμή στη μέγιστη φάση ενός 11ετούς κύκλου δραστηριότητας. Κάθε 11 χρόνια, οι πόλοι του ήλιου αλλάζουν θέσεις, προκαλώντας έντονη μαγνητική δραστηριότητα. Αυτή η περίοδος, που ονομάζεται ηλιακό μέγιστο, μπορεί να διαρκέσει αρκετούς μήνες. Οι επιστήμονες εικάζουν ότι η ολοκλήρωση αυτού του κύκλου ξεκίνησε πέρυσι και θα συνεχιστεί τουλάχιστον μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους.
Τον Μάιο του 2024, η ισχυρότερη γεωμαγνητική καταιγίδα των τελευταίων δύο δεκαετιών χτύπησε τη Γη και προκάλεσε εκθαμβωτικές φωτεινές επιδείξεις στις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γερμανία.
Πού θα εμφανιστεί το Βόρειο Σέλας αυτή την εβδομάδα;
Αρκετές χώρες έχουν εκδώσει συναγερμούς για το σέλας, με ορισμένους κατοίκους να έχουν αναφέρει ήδη την εμφάνιση λαμπερών χρωμάτων στον ουρανό το βράδυ της Τρίτης.
Η φωτεινότητα και η ορατότητα συνήθως εξαρτάται από την ώρα της ημέρας που φτάνουν οι ηλιακές εκρήξεις στην ατμόσφαιρα της Γης και τον τρόπο με τον οποίο αλληλοεπιδρούν με αυτήν. Οι ειδικοί συνιστούν να αφήνουμε τις περιοχές με έντονο φωτισμό, για να βλέπουμε καλύτερα τα φώτα.
Σύμφωνα με την Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ, τα φώτα έχουν ήδη εμφανιστεί ή είναι πιθανό να εμφανιστούν σε αρκετές περιοχές. Βέβαια, αναμένονται ή έχουν αναφερθεί και άλλες θεάσεις σε περιοχές, όπως:
- ο Καναδάς,
- η Ιρλανδία,
- το Ηνωμένο Βασίλειο.
Θα μπορούσε η ηλιακή καταιγίδα να είναι επιβλαβής;
Όχι, η ηλιακή καταιγίδα δε θα μπορούσε να είναι απευθείας επιβλαβής στους ανθρώπους. Και αυτό, επειδή η ατμόσφαιρα της Γης μας προστατεύει από την ακτινοβολία. Ωστόσο, οι εκρήξεις ενέργειας θα μπορούσαν να διαταράξουν προσωρινά τα συστήματα επικοινωνιών. Δηλαδή θα μπορούσαν να επηρεάσουν, ενδεχομένως την πλοήγηση GPS, τις ραδιοεπικοινωνίες και τους δορυφόρους, συμπεριλαμβανομένων των ραδιοεπικοινωνιών ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας και των δορυφόρων στο διάστημα. Παράλληλα, υπάρχει φόβος για προσωρινές διαταράξεις σε δίκτυα ηλεκτροδότησης.
Σε σπάνιες περιπτώσεις, οι ηλιακές εκρήξεις μπορεί να είναι καταστροφικές. Μια σφοδρή ηλιακή καταιγίδα τον Σεπτέμβριο του 1859 προκάλεσε σπινθήρες και πυρκαγιές σε τηλεγραφικούς σταθμούς σε όλη την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Το φαινόμενο έμεινε γνωστό ως το Γεγονός Κάρινγκτον. Μάλιστα, αυτές οι καταιγίδες ήταν οι πιο έντονες στην καταγεγραμμένη ιστορία.
Τον Αύγουστο του 1972, ισχυρά γεωμαγνητικά φαινόμενα προκάλεσαν εκτεταμένες διαταραχές στο ηλεκτρικό ρεύμα και τις επικοινωνίες στις ΗΠΑ και πυροδότησαν κατά λάθος ναρκοπέδια του αμερικανικού ναυτικού που είχαν τοποθετηθεί στο Βιετνάμ. Σύμφωνα με τον Shawn Dahl, η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ έχει ειδοποιήσει τους αξιωματούχους εναέριας κυκλοφορίας της χώρας και μια προγραμματισμένη εκτόξευση στο διάστημα, οι λεπτομέρειες της οποίας δεν έχουν αποκαλυφθεί, είναι πιθανό να ακυρωθεί. Έχουν επίσης ειδοποιηθεί αξιωματούχοι του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, πρόσθεσε.
The northern lights shot with my iPhone (just this second) in Boulder, Colorado. This is a very impressive event! pic.twitter.com/vkHS00PMLt
— Dr. Ryan French (@RyanJFrench) November 12, 2025
Πηγή:Tovima.gr
The post Ηλιακή καταιγίδα πλήττει τη Γη – Τι είναι και πώς θα τη δούμε appeared first on SciNews.eu.
