Πώς μπορεί ο Τραμπ να εκμεταλλευτεί το πετρέλαιο της Βενεζουέλας – Και πόσο θα κοστίσει
«Ελάτε να αγοράσετε το πετρέλαιό μας».
Με αυτό το λακωνικό αλλά σαφές μήνυμα, η επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας Μαρία Κορίνα Ματσάδο απηύθυνε κάλεσμα στη βιομηχανία ενέργειας των ΗΠΑ, επιχειρώντας να ανοίξει ξανά το μεγαλύτερο –και πιο προβληματικό– ενεργειακό απόθεμα του πλανήτη.
Μιλώντας μέσω βίντεο στο ετήσιο συνέδριο CERAWeek στο Χιούστον την άνοιξη του 2025, υποσχέθηκε ότι το πετρέλαιο της Βενεζουέλας, κρατικοποιημένο από τη δεκαετία του 1970 και περαιτέρω απαλλοτριωμένο επί Ούγκο Τσάβες, θα «ανοίξει» ξανά για ιδιωτικά κεφάλαια.
Το σχέδιο που παρουσίασε περιλάμβανε:
- ιδιωτική διαχείριση της παραγωγής,
- δημοπράτηση περιουσιακών στοιχείων της PDVSA,
- νέες συμβάσεις με διεθνή διαιτησία,
- εποπτεία από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την Παγκόσμια Τράπεζα.
Από τη Ματσάδο… στη Ροντρίγκεζ
Παρά τις κινήσεις της, η Ματσάδο παραμερίστηκε από τον Ντόναλντ Τραμπ και την κυβέρνησή του. Σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, ο Τραμπ θεωρεί ότι δεν διαθέτει το «απαραίτητο πολιτικό βάρος» για να αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας.
Αντίθετα, φαίνεται να «ποντάρει» στην Ντέλσι Ροντρίγκεζ, αντιπρόεδρο του Νικολάς Μαδούρο, υπό αυστηρούς όρους συνεργασίας με τις ΗΠΑ.
Το μήνυμα της Ουάσινγκτον είναι σαφές:
το πετρέλαιο της Βενεζουέλας μπορεί να αξιοποιηθεί, αλλά μόνο αν ενταχθεί σε ένα πλαίσιο αμερικανικού στρατηγικού ελέγχου.
Μπορεί να αναστηθεί η πετρελαϊκή βιομηχανία;
Η σύντομη απάντηση είναι: όχι εύκολα – και σίγουρα όχι φθηνά.
Ύστερα από χρόνια διαφθοράς, κακοδιαχείρισης και υποεπένδυσης, η πετρελαϊκή βιομηχανία της χώρας έχει αποδιαρθρωθεί. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Bloomberg, η πλήρης αναβίωση θα απαιτήσει:
- πάνω από 100 δισ. δολάρια συνολικά,
- επενδύσεις περίπου 10 δισ. δολάρια ετησίως,
- για τουλάχιστον μία δεκαετία.
Εταιρείες όπως Chevron, ExxonMobil και ConocoPhillips θεωρούνται βασικοί υποψήφιοι επενδυτές.
Όπως σημειώνει ο Φρανσίσκο Μονάλντι, «μια ταχύτερη αναβίωση θα απαιτούσε ακόμη μεγαλύτερες επενδύσεις».
Τι διακυβεύεται για τις ΗΠΑ
Η Βενεζουέλα διαθέτει περίπου 17% των παγκόσμιων αποθεμάτων αργού πετρελαίου, αλλά η παραγωγή της κατέρρευσε κατά 75% την περίοδο 2013–2020.
Σήμερα:
- παράγει περίπου 1 εκατ. βαρέλια ημερησίως,
- το 1974 παρήγαγε σχεδόν 4 εκατ. βαρέλια.
Τα αμερικανικά διυλιστήρια της ακτής του Κόλπου έχουν σχεδιαστεί για βαρύ αργό πετρέλαιο – ακριβώς αυτού του τύπου που διαθέτει η Βενεζουέλα και όχι το ελαφρύ shale oil των ΗΠΑ.
Η συμβουλευτική Energy Aspects εκτιμά ότι τα διυλιστήρια των ΗΠΑ μπορούν να απορροφήσουν επιπλέον 1 εκατ. βαρέλια ημερησίως από τη Βενεζουέλα.
Γεωπολιτική διάσταση: Κίνα, Καναδάς και μετανάστευση
Η αυξημένη πρόσβαση στο βενεζουελανό πετρέλαιο:
- μειώνει την εξάρτηση των ΗΠΑ από τον Καναδά,
- περιορίζει την επιρροή της Κίνας, που είναι σήμερα ο μεγαλύτερος αγοραστής,
- ενισχύει τον έλεγχο των ΗΠΑ στο δυτικό ημισφαίριο.
Όπως δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο:
«Δεν θα επιτρέψουμε το δυτικό ημισφαίριο να μετατραπεί σε βάση επιχειρήσεων αντιπάλων και εχθρών των ΗΠΑ».
Παράλληλα, η οικονομική ανάκαμψη της Βενεζουέλας θα μπορούσε να ανακόψει τη μαζική μετανάστευση – ένα ζήτημα κομβικό για την πολιτική ατζέντα Τραμπ.
Ποιοι κερδίζουν – και ποιοι διστάζουν
Η Chevron βρίσκεται ήδη σε πλεονεκτική θέση, με 3.000 εργαζόμενους στη χώρα και ειδική άδεια εξαγωγών. Πιθανή θεωρείται και η εμπλοκή των ExxonMobil και ConocoPhillips, καθώς και ευρωπαϊκών ομίλων όπως Repsol, Eni και Maurel & Prom.
Ωστόσο, το μεγαλύτερο εμπόδιο παραμένει το πολιτικό ρίσκο. Όπως έγραψε η Χελίμα Κροφτ:
«Η ανατροπή του Μαδούρο μπορεί να ήταν το εύκολο μέρος. Το δύσκολο είναι να ξαναχτιστεί η χώρα».
Συμπέρασμα
Ο Τραμπ βλέπει στο πετρέλαιο της Βενεζουέλας μια στρατηγική ευκαιρία: ενεργειακή, γεωπολιτική και εσωτερικά πολιτική. Όμως το τίμημα είναι τεράστιο – οικονομικά, χρονικά και θεσμικά.
Το ερώτημα δεν είναι αν το πετρέλαιο της Βενεζουέλας αξίζει.
Το ερώτημα είναι αν οι ΗΠΑ είναι διατεθειμένες να πληρώσουν το κόστος για να το ελέγξουν.
