Οι κυπριακές τράπεζες έχουν σχεδόν μηδενίσει τον δανεισμό τους από το ευρωσύστημα μέσω των στοχευμένων πράξεων πιο μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης (TLTROs), με τα τελευταία στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου να καταγράφουν αποπληρωμές ύψους €2,6 δισ.
Με βάση τα στοιχεία των μηνιαίων ισολογισμών της ΚΤΚ, τα οποία επεξεργάστηκε το ΚΥΠΕ, το υπόλοιπο του δανεισμού μέσω των TLTRO υποχώρησε στα €100 εκατ. στο τέλος Ιουνίου, από €2,7 δισ. που ήταν στο τέλος Μαΐου. Είχαν προηγηθεί αποπληρωμές €1,8 δισ τον Μάρτιο του 2024.
Τον Ιούνιο, η Ελληνική Τράπεζα και η Τράπεζα Κύπρου προχώρησαν σε αποπληρωμές TLTRO ύψους €2,3 δισ και €0,3 δισ αντίστοιχα, μηδενίζοντας τον δανεισμό τους από Κεντρικές Τράπεζες.
Η Αstrobank ανέφερε στα οικονομικά της αποτελέσματα ότι στις 30 Ιουνίου η χρηματοδότησή της από Κεντρικές Τράπεζες ανερχόταν σε €100 εκατ., ενώ είχε προχωρήσει σε αποπληρωμή €100 εκατ. τον Μάρτιο του 2024.
Τα ΤLTROs είχαν ξεκινήσει τον Ιούνιο του 2014 και αποσκοπούσαν στην παραχώρηση μακροχρόνιας ρευστότητας στις εμπορικές τράπεζες με ευνοϊκές συνθήκες δανεισμού, προκειμένου αυτές να προχωρήσουν σε παραχώρηση δανείων στην πραγματική οικονομία, ιδιαίτερα εν μέσω των παρατεταμένων αποπληθωριστικών πιέσεων της συγκεκριμένης περιόδου. Τα εργαλεία αυτά ήταν στοχευμένα, αφού το ποσό δανεισμού προς τις τράπεζες ήταν συνδεδεμένο με τα δάνεια που παραχωρούσαν σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Σημαντική διαφοροποίηση επήλθε στο TLTRO III, όταν μετά το ξέσπασμα της πανδημίας του κορωνοϊού, οι τράπεζες δανείζονταν από το ευρωσύστημα με αρνητικό επιτόκιο 1%, δηλαδή είχαν όφελος 0,5 ποσοστιαίας μονάδας, την ώρα που οι τράπεζες κατέθεταν τη ρευστότητά τους στο Ευρωσύστημα με αρνητικό επιτόκιο 0,5%.
Τα επιτόκια αυτά βρισκόντουσαν σε ισχύ μέχρι τον Ιούνιο του 2022, ενώ από το Νοέμβριο του 2022 το κόστος δανεισμού εξισώθηκε με το μέσο κόστος αποδοχής καταθέσεων, ωθώντας εμμέσως τις τράπεζες να προχωρήσουν σε πρόωρη εξόφληση των ποσών αυτών. Σημειώνεται ότι μετά έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία και την εκτόξευση του πληθωρισμού, η ΕΚΤ εισήλθε σε μια άνευ προηγουμένου περιοριστική νομισματική πολιτική προκειμένου να θέσει υπό έλεγχο την αύξηση των τιμών και στο πλαίσιο αυτό προχώρησε σε κινήσεις μείωσης του ισολογισμού της και κατ’ επέκταση περιορισμού της ρευστότητας στην αγορά.
Κανένα πρόβλημα με τη ρευστότητα
Σημειώνεται ότι οι ισολογισμοί των κυπριακών τραπεζών χαρακτηρίζονται από εξαιρετικά υψηλή πλεονάζουσα ρευστότητα, με τις τράπεζες να αξιοποιούν αυτό το εργαλείο λόγω των ευνοϊκών χρηματοδοτικών όρων, που επικρατούσαν την περίοδο του κορωνοϊού. Όπως αναφέρει στα τελευταία οικονομικά της αποτελέσματα η Τράπεζα Κύπρου, η ρευστότητά της ανερχόταν στα €7,3 δισ στο τέλος Ιουνίου μετά την αποπληρωμή των TLTROs, ενώ η Ελληνική Τράπεζα στα αποτελέσματα για το α’ τρίμηνο του έτους σημείωνε ότι η ρευστότητά της ανερχόταν στα €5,1 δισ εξαιρουμένου του δανεισμού μέσω του TLTRO.
Ενδεικτικά σημειώνεται ότι το ποσό του δανεισμού μέσω των TLTROs είχε κορυφωθεί τον Οκτώβριο του 2021, φτάνοντας στα 6,5 δισ, ενώ έκτοτε μειώνεται σταδιακά, με τη πλειοψηφία να κατανέμεται στις δύο μεγάλες τράπεζες.
