Διατεθειμένοι να πάνε «μέχρι τέλους», δήλωσαν οι εργαζόμενοι στην Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ), στο πλαίσιο δίωρης προειδοποιητικής στάσης εργασίας που πραγματοποίησαν την Παρασκευή, από τις 8.00 – 10.00 π.μ., αναφέροντας ότι «το ποτήρι ξεχείλισε» σε σχέση με την δυσμενή αντιμετώπιση που τυγχάνει η ΑΗΚ από το κράτος, εδώ και χρόνια, στην προσπάθεια της να παράξει φθηνό ρεύμα και να μειώσει το κόστος ηλεκτρισμού για τον καταναλωτή.
Μιλώντας στους απεργούς εργαζόμενους, στα κεντρικά γραφεία της ΑΗΚ, στη Λευκωσία, ο Πρόεδρος της ΕΠΟΠΑΗ Κυριάκος Ταφούνας είπε ότι «ξεχείλισε το ποτήρι» και διερωτήθηκε πόσες υποσχέσεις δόθηκαν στον κόσμο για μείωση του κόστους ηλεκτρισμού.
Πρόσθεσε ότι η έκθεση του Γενικού Ελεγκτή διαπιστώνει τον πλήρη αποκλεισμό της ΑΗΚ από τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ).
Από την πλευρά του, ο Γραμματέας της ΣΗΔΗΚΕΚ-ΑΗΚ Δημήτρης Κωνσταντίνου είπε ότι αυτή ήταν αρχική δίωρη προειδοποιητική στάση εργασίας και «είμαστε διατεθειμένοι να πάμε μέχρι τέλους».
«Τα λέγαμε αυτά τα πράγματα και τα καταγράφαμε στις ανακοινώσεις» και «καλούσαμε τις ανεξάρτητες αρχές να διερευνήσουν πρώην αξιωματούχους οι οποίοι εμπλέκονται στον τομέα της ενέργειας και σήμερα πιθανόν κάποιοι να έχουν στον τομέα των ΑΠΕ δεσπόζουσα θέση», πρόσθεσε.
Αυτά όλα, συνέχισε, πρέπει το κράτος, οι αρμόδιες αρχές να τα διερευνήσουν.
Συγκεκριμένα, μιλώντας στο προσωπικό της Αρχής, ο Πρόεδρος της ΕΠΟΠΑΗ Κυριάκος Ταφούνας ανέφερε ότι στην έκθεση του ο Γενικός Ελεγκτής «καταγράφει ξεκάθαρα αυτά που χρόνια προειδοποιούσαμε, κατά πόσον αξιωματούχοι που διορίστηκαν για να ενεργήσουν προς όφελος του δημόσιου συμφέροντος, ενήργησαν με αυτόν τον τρόπο και προς όφελος του καταναλωτή».
Ανέφερε επίσης ότι η έκθεση του Γενικού Ελεγκτή διαπιστώνει τον πλήρη αποκλεισμό της ΑΗΚ από τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
«Έχουμε πει πάρα πολλές φορές ότι αυτός είναι ο μόνος τρόπος με ένα σοβαρό ποσοστό ΑΠΕ, η παραγωγή της ΑΗΚ να δημιουργήσει ένα μείγμα πιο χαμηλού κόστους άρα και όφελος στο σύνολο των καταναλωτών στην τιμή», ανέφερε και πρόσθεσε η αγορά ηλεκτρισμού «γνωρίζουμε ότι στηρίζεται στο κόστος του ηλεκτρισμού της ΑΗΚ και (οι ιδιώτες παραγωγοί) πουλούν λίγο πιο φτηνά για να προσελκύσουν πελάτες.
Ανέφερε ότι το κράτος έχει αρμόδιους θεσμούς για να ερευνήσουν γιατί αυτοί οι αξιωματούχοι ενήργησαν με αυτόν τον τρόπο.
Επιπλέον, ανέφερε ότι «έφτασε η ώρα που όλοι οι αρμόδιοι φορείς και το κράτος θα κάτσουν κάτω να βρουν τον τρόπο που θα γίνει δίκαια η αναβάθμιση του σταθμού της Δεκέλειας γιατί είναι αναγκαία για τον τόπο».
Επιπλέον, ανέφερε ότι η ΑΗΚ μπορεί να συνεισφέρει και στην επίλυση του υδατικού προβλήματος καθώς έχει και τη γνώση και την εμπειρία τους χώρους για να συνεισφέρει.
«Αλλά και εδώ επικρατεί μια αλλοπρόσαλλη πολιτική παρεμβάσεων και πισωγυρισμάτων», ανέφερε και πρόσθεσε ότι η ΑΗΚ θα αντιδράσει στη δημιουργία προσωρινής αφαλάτωσης που θα ανεβάζει και άλλο το κόστος του παραγώμενου νερού.
Αναφέροντας ότι το θέμα της επάρκειας είναι το μέγιστο, ο κ. Ταφούνας είπε ότι δεν έχουμε επάρκεια και «πέρσι είχαμε αποκοπές ρεύματος και τον Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς να βγάζει συνεχώς ανακοινώσεις και να μας προειδοποιεί να μειώσουμε την κατανάλωση ενέργειας διαφορετικά θα κόψει το ρεύμα».
«Με αυτά τα δεδομένα ο κίνδυνος ενός ολικού μπλακάουτ δεν είναι μακριά», ανέφερε και πρόσθεσε ότι πρέπει να αναλογιστεί η πολιτεία τι κόστος θα έχει για τον τόπο ένα ολικό μπλακάουτ.
Ο Πρόεδρος της ΕΠΟΠΑΗ είπε ότι επί μια δεκαετία θεωρείται ότι ο σταθμός της Δεκέλειας δεν χρειάζεται και θα έκλεινε, ενώ το 2022 «κάναμε σοβαρές κινητοποιήσεις όπου αναγκάστηκαν να τοποθετηθούν όλοι αυτοί οι ανεξάρτητοι θεσμοί», στους οποίους διαχωρίστηκαν οι αρμοδιότητες για την ενέργεια, ΡΑΕΚ, ΔΣΜΚ, και «ο καθένας ασχολείτο με το δικό του κομμάτι χωρίς να κάτσουν όλοι σε ένα τραπέζι και να πάρουν σωστές αποφάσεις για τον τόπο».
Σε αυτό το σημείο, συνέχισε, βγήκε η απόφαση του Υπουργείου Ενέργειας διαμέσου της πρώην Υπουργού Ενέργειας Νατάσας Πηλείδου που ξεκαθάρισε ότι ο σταθμός της Δεκέλειας παραμένει ως δεύτερο σημείο ηλεκτροπαραγωγής για σκοπούς ασφάλειας εφοδιασμού, επάρκειας και διασποράς της παραγωγής.
«Πάλι θα έχουμε όλα τα αυγά μας σε ένα καλάθι», στην περιοχή του Βασιλικού, διερωτήθηκε.
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στο ότι η ΑΗΚ μπήκε στη διαδικασία να υλοποιήσει την αναβάθμιση του σταθμού μέσα από διαγωνισμούς και έθεσε και στην πολιτεία ότι σε αυτές τις επενδύσεις, «εφόσον γίνονται για τους σκοπούς τους οποίους διευκρινίζει το Υπουργείο Ενέργειας θα πρέπει να συμμετέχουν όλοι στην αποπληρωμή τους», λέγοντας ότι η ίδια δεν θέλει κέρδος.
Πρόσθεσε ότι η επένδυση αυτή πρέπει να επιμεριστεί σε όλους τους καταναλωτές με ένα δίκαιο τρόπο με μακροχρόνια απόσβεση.
Ο κ. Ταφούνας είπε ότι το κράτος έδειξε ολιγωρία και ιδιώτης εν δυνάμει παραγωγός συμβατικής παραγωγής στην περιοχή του Βασιλικού όπου η έκθεση του Γενικού Ελεγκτή διαπιστώνει πάλι σωρεία παρανομιών στο σταθμό, έκανε καταγγελία στην Επιτροπή Ανταγωνισμού της ΕΕ με στόχο να μην γίνει η επένδυση της Δεκέλειας ή να εξαιρεθούν οι δική τους πελάτες από το κόστος της αναβάθμισης του σταθμού.
Είναι ένα σοβαρό ερώτημα πώς αντέδρασε μετά το κράτος όταν αυτές τις υποδομές το ίδιο τις έκρινες ως αναγκαίες, πρόσθεσε.
Ανέφερε πως το αποτέλεσμα ήταν ότι εκεί που υπολόγιζε η ΑΗΚ ότι το κόστος μπορεί να είναι 60-70 εκατομμύρια να μιλούμε σήμερα για επένδυση 180 εκατομμύρια».
Αναφορικά με την κεντρική αποθήκευση ενέργειας, ο κ. Ταφούνας είπε ότι το Υπουργείο Ενέργειας ήρθε σε κάποιο στάδιο και ζήτησε από την ΑΗΚ να κάνει φωτοβολταϊκά για τον κόσμο.
«Η ΑΗΚ έκανε ένα σωστό σχεδιασμό και είπε εγώ θα βάλω τα φωτοβολταϊκά στον κόσμο, το κράτος να έρθει να επιχορηγήσει την μπαταρία του κόσμου ούτως ώστε έχοντας υπόψη την αύξηση της διείσδυσης τον ΑΠΕ θα προκύψουν και στα οικιακά πιθανόν αποκοπές στη λειτουργία τους διότι έχουμε υπερπαραγωγή από φωτοβολταϊκά», ανέφερε και πρόσθεσε πως «το Υπουργείο έκανε το δικό του σχέδιο, φωτοβολταϊκά για όλους, και εξ ου και ακολούθησαν οι αποκοπές και στα οικιακά».
Είπε ακόμη ότι η ΑΗΚ πρότεινε για λύση κεντρική αποθήκευση στα δίχτυα και όχι εμπορική αποθήκευση και μας έδωσε εξαίρεση η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
«Έκτοτε ξεκίνησε μια πολεμική από άλλη ομάδα συμφερόντων και προς την Ευρωπαϊκή Ένωση για να ανατραπεί η εξαίρεση τούτη αλλά και προς τους εγχώριους θεσμούς τους οποίους βομβαρδίζουν με ερωτήματα και με προσφυγές στα δικαστήρια με στόχο να μην υλοποιηθεί αυτή η επένδυση», πρόσθεσε.
«Βλέπουμε ένα σύστημα το οποίο λειτουργεί για να εμποδίζει οτιδήποτε είναι αναγκαίο για να μειωθεί το κόστος στον καταναλωτή με στόχο να διατηρείται ψηλά το κόστος και τα όποια κέρδη προκύπτουν», πρόσθεσε.
Ανέφερε ότι οι μονάδες της Δεκέλειας είναι 45 ετών και «ευελπιστούμε ότι δεν θα έχουν σοβαρές βλάβες» και πρόσθεσε πως «αρκετά ανταλλακτικά κατασκευάζονται στους σταθμούς γιατί έχουμε εξειδικευμένο τμήμα με τορναδόρους».
Σε σχέση με το νομοσχέδιο για την Cyta, ο Πρόεδρος της ΕΠΟΠΑΥ είπε ότι παράνομα το κράτος το κατάθεσε στην Επιτροπή Οικονομικών διότι δεν ακολουθήσε την νενομισμένη διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης και διερωτήθηκε κατά πόσον οι βουλευτές «είναι διατεθειμένοι να συζητούν ένα νομοσχέδιο που κατατέθηκε παράνομα».
«Το νομοσχέδιο πρέπει να αποσυρθεί», πρόσθεσε. Φυσικό αέριο δεν έρχεται ούτε τα επόμενα χρόνια, ενώ είπαν ότι «θα κάνουμε ηλεκτρική διασύνδεση για να μειωθεί το κόστος» είπε.
«Μας κάλεσαν να δώσουμε τα δίκτυά μας για να γίνει ηλεκτρική διασύνδεση», ανέφερε και πρόσθεσε ότι «στην ηλεκτρική διασύνδεση ρεύμα θα βάλουν επενδυτές» που «η δουλειά τους είναι να παράγουν ρεύμα για να το πωλούν και να κερδίζουν».
Αν πρέπει για εθνικούς και στρατηγικούς λόγους το κράτος να το κάνει, να το κάνει αλλά να μην κοροϊδεύουμε τον κόσμο ότι με τη διασύνδεση θα φθηνύνει το κόστος ηλεκτρισμού, πρόσθεσε.
Επιπλέον, ο κ. Ταφούνας είπε ότι λειτούργησε και η ανταγωνιστική αγορά ηλεκτρισμού και «οι παίχτες που μπήκαν μέσα να κάνουν ανταγωνισμό για να φθηνίσει το ρεύμα δηλώνουν ότι η αγορά πρέπει να ωριμάσει».
«Στο ερώτημα πόσο χρόνο χρειάζεται για να ωριμάσει η αγορά μας είπαν τέσσερα με οκτώ χρόνια», ανέφερε και πρόσθεσε ότι «έρχεται το κράτος σήμερα και μας λέει ότι θα το φθηνύνει η Cyta το ρεύμα».
Αφαλάτωση
Αναφορικά με την αφαλάτωση, ο κ. Ταφούνας είπε ότι η Αρχή εδώ και χρόνια λειτουργεί για σκοπούς ηλεκτροπαραγωγής αφαλατώσεις και έχει μεγάλη αφαλάτωση, 60 χιλιάδων τόνων στο Βασιλικό που διοχετεύει νερό στο Τμήμα Υδάτων.
«Το 2018, που είχαμε θέμα πάλι λειψυδρίας, η ΑΗΚ πρότεινε να κάνει μεγάλη μονάδα 60 χιλιάδων τόνων στη Μονή και εξόδευσε και μερικές εκατοντάδες χιλιάδες σε συμβούλους, προγραμματισμό, άλλα έβρεξε λίγο και ναυάγησε το σχέδιο», πρόσθεσε.
Είπε ακόμη ότι το 2020 πρότεινε να κάνει 30 χιλιάδες τόνους και πάλι για κάποιους λόγους ναυάγησε και «φέτος μπήκα σε μια διαδικασία συναντήσεων, ανταλλαγής απόψεων» και οι προτάσεις της ΑΗΚ να είναι και πάλι στο τραπέζι για μεγάλες αφαλατώσεις που οι οικονομίες κλίμακος δημιουργούν και μείωση του κόστους.
«Ήρθε το κράτος, έφερε προσωρινές αφαλατώσεις στη Μονή και κατέλαβε τον ουσιώδη χώρο, με έναν ιδιώτη να τις λειτουργεί, και αυξήθηκε και το κόστος παραγωγής στα 2,5 ευρώ τον τόνο», ανέφερε και πρόσθεσε ότι η ΑΗΚ έκανε πρόταση να βάλει αφαλάτωση 30 χιλιάδων τόνων στο Βασιλικό ως επέκταση της υφιστάμενης και στο τέλος να ακούμε σήμερα ό,τι πιθανό να γίνει στον Μαζωτό και στο Μοναγρούλη γιατί οι αγωγοί δεν αντέχουν πιέσεις», πρόσθεσε.
Ο κ. Ταφούνας διερωτήθηκε κατά πόσον όλα αυτά τα προσωρινά θα καθορίσουν και την τιμή της όποιας μόνιμης αφαλάτωσης.
Στην δική του παρέμβαση, ο Γραμματέας της ΣΗΔΗΚΕΚ – ΑΗΚ είπε ότι από την έκθεση του Γενικού Ελεγκτή, «βγαίνουν αρκετά συμπεράσματα, ότι ήταν με συγκεκριμένη πολιτική ο αποκλεισμός της ΑΗΚ από ΑΠΕ» και αναφέρθηκε σε παραδείγματα ότι η ΑΗΚ το 2008, όταν έγινε μειοδοτικός διαγωνισμός για μονάδες ΑΠΕ, ήταν η μόνη που μειοδότησε και έκανε το πάρκο με κόστος 8,5 σεντ.
«Μετά, στο σύνολο των 20 ΜW που έχει η ΑΗΚ, το κόστος είναι 6 σεντ», πρόσθεσε.
Ανέφερε ότι αυτό που καταγράφει στην έκθεση του ο Γενικός Ελεγκτής και «το καταγράφει με σαφήνεια είναι ότι ο μοναδικός τρόπος για να μειωθεί η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας είναι μόνο δια μέσου της ΑΗΚ όταν εντάξει στο μείγμα καυσίμου φωτοβολταϊκά πάρκα με φτηνή ενέργεια».
Πρόσθεσε ότι αυτό αποδεικνύεται στην πράξη με τα τρία πάρκα που έχει κάνει η ΑΗΚ που το ένα είναι από το 2008 με 8,5 σεντ.
Είπε ακόμη ότι σήμερα η ΑΗΚ παράγει φθηνή ενέργεια από ΑΠΕ στην τιμή των 6 σεντ.
«Αν αφήνετο η ΑΗΚ να εντάξει στο μείγμα καυσίμου 100-200 Μw, η τιμή σήμερα θα ήταν η μισή», πρόσθεσε.
Ο κ. Κωνσταντίνου είπε ότι το νομοσχέδιο της Cyta παράνομα έχει κατατεθεί και διερωτήθηκε αν το κράτος επιδιώκει «να βάλει δύο ημικρατικούς οργανισμούς να ανταγωνίζονται στον τομέα της ενέργειας».
Ανέφερε επίσης ότι δεν επέτρεψαν στην ΑΗΚ να αγοράζει φθηνά ΑΠΕ, να κάνει ΑΠΕ, ενώ «όταν ενδιαφέρθηκε για χαλίτικη γη μας είπαν άλλαξε η διαδικασία τώρα και δεν μπορείτε να πάρετε».