Η πίεση στα ενοίκια κάνει ελκυστικές τις απλές απαντήσεις. Μία από αυτές είναι ότι μια απαγόρευση των Airbnb θα επέστρεφε αμέσως κατοικίες στους μόνιμους κατοίκους. Η αντίστροφη υποστήριξη, ότι οι απαγορεύσεις αυξάνουν αναγκαστικά τα ενοίκια, είναι εξίσου απόλυτη. Καμία από τις δύο διατυπώσεις δεν αποτελεί τεκμηριωμένο γενικό κανόνα για την Κύπρο.
Η νέα ευρωπαϊκή συζήτηση, με παραδείγματα από Αθήνα, Βαρκελώνη και άλλες πόλεις, στρέφεται στην αποτελεσματικότητα των περιορισμών. Όμως η σύγκριση μιας δεκαετούς αύξησης ενοικίων με ένα μέτρο που εφαρμόζεται πρόσφατα, ή θα εφαρμοστεί στο μέλλον, δεν αποδεικνύει ότι το συγκεκριμένο μέτρο προκάλεσε την άνοδο.
Το πρώτο ερώτημα είναι πόσες κατοικίες αλλάζουν χρήση
Αν μια κατοικία αποσυρθεί από πλατφόρμα βραχυχρόνιας μίσθωσης, δεν είναι βέβαιο ότι θα προσφερθεί αμέσως για μακροχρόνιο ενοίκιο. Μπορεί να πωληθεί, να χρησιμοποιηθεί από τον ιδιοκτήτη ή να παραμείνει εκτός αγοράς. Το αντίθετο είναι επίσης δυνατό: ένας σωστά σχεδιασμένος περιορισμός μπορεί να ενισχύσει τη διαθέσιμη προσφορά σε μια γειτονιά με υψηλή συγκέντρωση τουριστικών καταλυμάτων.
Η αξιολόγηση χρειάζεται επομένως να μετρά πραγματικές μετατροπές χρήσης, όχι μόνο πόσες αγγελίες εξαφανίστηκαν από μια εφαρμογή. Χρειάζεται επίσης σύγκριση με παρόμοιες περιοχές, ώστε να διακρίνεται η επίδραση του μέτρου από αλλαγές στη ζήτηση, στο εισόδημα ή στις νέες κατασκευές.
Η Κύπρος δεν ξεκινά χωρίς κανόνες
Το Υφυπουργείο Τουρισμού υπενθυμίζει ότι η διαφήμιση και ενοικίαση αυτοεξυπηρετούμενου καταλύματος προϋποθέτει εγγραφή στο μητρώο. Ο αριθμός εγγραφής πρέπει να εμφανίζεται στην προώθηση και στις σχετικές συναλλαγές. Η αποτελεσματική εφαρμογή των υφιστάμενων κανόνων αποτελεί διαφορετική εργασία από τη θέσπιση μιας νέας απαγόρευσης.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η απόφαση Cali Apartments του Δικαστηρίου της ΕΕ αφορά τις υποθέσεις C-724/18 και C-727/18. Η δημοσιευμένη απόφαση αναγνωρίζει τη σημασία της αντιμετώπισης της έλλειψης προσιτής μακροχρόνιας στέγης, με απαιτήσεις αναγκαιότητας και αναλογικότητας. Δεν παρέχει λευκή επιταγή για οποιονδήποτε περιορισμό παντού.
Τι θα έπρεπε να μετρήσει η κυπριακή πολιτική
Για Λεμεσό, Λευκωσία και τουριστικές περιοχές χρειάζονται διαφορετικές τοπικές εικόνες: διαθέσιμα διαμερίσματα, πραγματικά μισθώματα, κενές κατοικίες, τουριστικές διανυκτερεύσεις και χρόνος ολοκλήρωσης νέων μονάδων. Οι ίδιες αναλογίες δεν μπορούν να υποτεθούν για όλες τις πόλεις.
Η κρατική στεγαστική πολιτική περιλαμβάνει ήδη εργαλεία όπως το «Ανακαινίζω–Ενοικιάζω» και το «Build to Rent». Το ουσιαστικό τεστ είναι πόση κατοικία προστίθεται, πού και σε ποια τιμή. Ο αριθμός των νέων κανόνων δεν αποτελεί από μόνος του δείκτη επιτυχίας.
Strategist AI Takeaways
Η εξαφάνιση μιας τουριστικής αγγελίας δεν αποδεικνύει επιστροφή κατοικίας στη μακροχρόνια αγορά. Η Κύπρος χρειάζεται αξιολόγηση ανά περιοχή, με πραγματικά μισθώματα και μεταβολές χρήσης.
