€20 εκατ. για παλιές κατοικίες: Ανοίγει αύριο η μάχη των αιτήσεων για ενεργειακή αναβάθμιση

Στη φάση των αιτήσεων περνά από αύριο 20 Οκτωβρίου 2026, στις 09:00, το «Εξοικονομώ–Αναβαθμίζω στις Κατοικίες», με €20 εκατ. δημόσιας χρηματοδότησης. Ο σχεδιασμός στοχεύει την εκτεταμένη αναβάθμιση παλαιότερων κατοικιών, συνδυάζοντας παρεμβάσεις στο κέλυφος με αποδοτικότερο εξοπλισμό και ανανεώσιμη ενέργεια.

Η πρόσκληση του Υπουργείου Ενέργειας ορίζει ως καταληκτική ημερομηνία τις 30 Δεκεμβρίου 2026, με ενδεχόμενο νωρίτερου κλεισίματος λόγω εξάντλησης του κονδυλίου. Οι προτάσεις θα κατατίθενται στο ηλεκτρονικό σύστημα και η σειρά υποβολής θα καθορίζει την προτεραιότητα αξιολόγησης. Για την αγορά κατοικίας και τον κατασκευαστικό κλάδο, το συγκεκριμένο στάδιο μεταφέρει το ενδιαφέρον από τη γενική ανακοίνωση στις ώριμες τεχνικές προτάσεις.

Ο στόχος βρίσκεται στο παλαιό απόθεμα

Το βασικό ηλικιακό κριτήριο αφορά κατοικίες με πρώτη σύνδεση στο ηλεκτρικό δίκτυο πριν από την 1η Ιανουαρίου 2008 ή αίτηση πολεοδομικής/οικοδομικής άδειας πριν από τις 21 Δεκεμβρίου 2007. Απαιτούνται οικιακή διατίμηση, ιδιοκτησία φυσικών προσώπων και οι λοιπές προϋποθέσεις του οδηγού.

Η επιλέξιμη χρήση έχει σημασία. Ο οδηγός δεν αντιμετωπίζει τις κατοικίες ως γενική επιδότηση εταιρικών ακινήτων ή οικονομικής δραστηριότητας. Προβλέπει ότι η κατοικία δεν θα ενοικιάζεται σε νομικό πρόσωπο ούτε θα χρησιμοποιηθεί για οικονομική δραστηριότητα για τουλάχιστον πέντε χρόνια από την καταβολή της χορηγίας. Μακροχρόνια μίσθωση από φυσικό πρόσωπο σε φυσικό πρόσωπο για μόνιμη κατοίκηση μπορεί να είναι επιλέξιμη, με την τήρηση των όρων.

Δύο τύποι επένδυσης, κοινό ενεργειακό κατώφλι

Η ανώτατη χορηγία είναι €32.000 στον Τύπο Α, για κτίριο σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης, και €24.000 στον Τύπο Β. Και οι δύο τύποι απαιτούν τουλάχιστον 60% εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας.

Το αποτέλεσμα προκύπτει από τη σύγκριση του αρχικού Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης με εκείνο που εκδίδεται στο τέλος των εργασιών. Η μέτρηση αυτή διαφέρει από τον τελικό λογαριασμό ενός νοικοκυριού, ο οποίος επηρεάζεται και από τη χρήση της κατοικίας, τις χρεώσεις ενέργειας και τις συνήθειες κατανάλωσης.

Γιατί τα πάνελ δεν αρκούν από μόνα τους

Η διευκρίνιση της5ης Οκτωβρίου απαιτεί η δαπάνη φωτοβολταϊκού συστήματος έως 10 kW να συνδυάζεται με τουλάχιστον μία από τις δράσεις Α1, Α2, Α3 ή Β3. Αυτές αφορούν θερμομόνωση οροφής ή τοίχων, κουφώματα και κεντρική αντλία θερμότητας.

Η δομή του κινήτρου οδηγεί έτσι σε συνδυασμένη τεχνική μελέτη. Ο ιδιοκτήτης χρειάζεται να δει ποια παρέμβαση περιορίζει τις απώλειες του κτιρίου και ποιος εξοπλισμός ταιριάζει στις μειωμένες ενεργειακές του ανάγκες. Η απλή προσθήκη εξοπλισμού δεν συνεπάγεται αυτόματα ότι επιτυγχάνεται ο απαιτούμενος στόχος.

Η διαφορά ανάμεσα στην αίτηση και στο χρήμα

Στον οδηγό V4 η χρηματοδότηση υπολογίζεται με συγκεκριμένα ποσά ανά δράση και κατόπιν εφαρμόζονται τα όρια του τύπου επένδυσης. Αυξημένα ποσά προβλέπονται για επιλέξιμες κατοικίες ευάλωτων καταναλωτών, ορεινών περιοχών, προσφύγων σε προσφυγικούς συνοικισμούς και ολοκληρωμένες αναβαθμίσεις πολυκατοικιών, σύμφωνα με τις ειδικές προϋποθέσεις.

Η διαδικασία περιλαμβάνει αξιολόγηση, έγκριση, συμφωνία δημόσιας χρηματοδότησης, υλοποίηση και επαλήθευση πριν από την καταβολή. Η συνήθης προθεσμία υλοποίησης είναι δώδεκα μήνες από την αποστολή της εγκριτικής επιστολής. Το αρχικό ΠΕΑ πρέπει να έχει εκδοθεί από τις 15 Μαΐου 2026 και μετά, με τις επιλέξιμες εργασίες να ακολουθούν την έκδοσή του.

Το άνοιγμα της πλατφόρμας αποτελεί συνεπώς την αρχή μιας επενδυτικής διαδικασίας με τεχνικές και οικονομικές υποχρεώσεις. Για τον ενδιαφερόμενο, η ώριμη πρόταση και η δυνατότητα χρηματοδότησης των εργασιών μέχρι τον τελικό έλεγχο είναι εξίσου κρίσιμες με τη θέση στη σειρά των αιτήσεων.

Φωτογραφία: Στέγες κτιρίων στην παλιά Λευκωσία. Φωτογραφία αρχείου, 10 Αυγούστου 2011. Petros3 / CC BY-SA 3.0. Περικοπή και προσαρμογή για το web.