Η ατμοσφαιρική ρύπανση εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πιο θανατηφόρες περιβαλλοντικές απειλές στην Ευρώπη, παρά την πρόοδο που σημειώθηκε πρόσφατα.
Η ατμοσφαιρική ρύπανση συνδέεται με χιλιάδες αποτρέψιμους θανάτους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά τη «σημαντική» βελτίωση της ποιότητας του αέρα.
Νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (EEA) διαπιστώνει ότι την περίοδο 2005-2023 οι πρόωροι θάνατοι που αποδίδονται στα λεπτά αιωρούμενα σωματίδια μειώθηκαν κατά 57%.
Παρά ταύτα, τα επικίνδυνα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης οδήγησαν σε έναν συγκλονιστικό αριθμό 182.000 θανάτων το 2023.
Παρόλα αυτά, το 95% των Ευρωπαίων που ζουν σε πόλεις εκτίθενται σε επίπεδα ρύπανσης του αέρα «κατά πολύ» πάνω από τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).
Η ατμοσφαιρική ρύπανση εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο περιβαλλοντικό κίνδυνο για τους Ευρωπαίους, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος (EEA), υπεράνω άλλων παραγόντων όπως η έκθεση σε θόρυβο και χημικές ουσίες ή ο κίνδυνος καυσώνων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή.
Τι είναι τα αιωρούμενα σωματίδια;
Συχνά αναφέρονται ως PM2,5, αιωρούμενα σωματίδια είναι μικροσκοπικά σωματίδια στον αέρα με διάμετρο 2,5 μικρόμετρα ή μικρότερη.
Όταν εισπνέονται, μπορούν να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν προβλήματα υγείας όπως το άσθμα, η ισχαιμική καρδιοπάθεια και ο καρκίνος του πνεύμονα. Νεότερα στοιχεία υποδεικνύουν ότι τα υψηλά επίπεδα PM2,5 μπορεί επίσης να προκαλέσουν άνοια.
Τα PM2,5 προέρχονται κυρίως από ανθρωπογενείς πηγές όπως οι εκπομπές οχημάτων, η καύση στερεών καυσίμων, τα αρωματικά χώρου και βιομηχανικές διεργασίες, όπως οι εκπομπές από τη μεταποίηση. Μπορούν επίσης να προέρχονται από «φυσικές πηγές», όπως οι δασικές πυρκαγιές, οι οποίες γίνονται πιθανότερες λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Ποια χώρα της ΕΕ επλήγη περισσότερο από την ατμοσφαιρική ρύπανση;
Σύμφωνα με την εκτίμηση των επιπτώσεων της ποιότητας του αέρα στην υγεία, Ιταλίαυπέστη τη μεγαλύτερη απώλεια το 2023 με 43.083 θανάτους που αποδίδονται σε υψηλές συγκεντρώσεις PM2,5.
Αυτό αντιστοιχεί σε 100,6 θανάτους που αποδίδονται ανά 100.000 κατοίκους που διατρέχουν κίνδυνο. Πρόκειται επίσης για 407.949 έτη ζωής που χάθηκαν (YLL), έναν δείκτη υγείας που ορίζεται ως ο μέσος αριθμός επιπλέον ετών που θα μπορούσαν στατιστικά να είχαν ζήσει οι άνθρωποι σε έναν πληθυσμό αν δεν είχαν πεθάνει λόγω μιας νόσου ή ομάδας νόσων.
Η Πολωνία ακολούθησε με 25.268 θανάτους που αποδίδονται, ενώ η Γερμανία κατέλαβε την τρίτη θέση με 21.640 θανάτους που αποδίδονται.
Ωστόσο, οι υψηλότερες σχετικές επιπτώσεις (YLL ανά 100.000 κατοίκους ηλικίας 30 ετών και άνω) παρατηρήθηκαν σε χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπως η Βόρεια Μακεδονία, η Βοσνία και Ερζεγοβίνη και η Αλβανία.
Αντίθετα, η Ισλανδία δεν είχε κανέναν θάνατο από ατμοσφαιρική ρύπανση, ενώ η έκθεση απέδωσε μόλις 34 θανάτους στη μακροχρόνια έκθεση σε PM2,5 στη Φινλανδία.
Οι χαμηλότερες σχετικές επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης καταγράφηκαν σε χώρες της βόρειας και βορειοδυτικής Ευρώπης, μεταξύ των οποίων η Σουηδία, η Εσθονία και η Νορβηγία.
Οι νέοι κανόνες της ΕΕ για την ποιότητα του αέρα
Η έκθεση του EEA υπογραμμίζει την επιτακτική ανάγκη μείωσης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, όπως προβλέπεται στην αναθεωρημένη Οδηγία για την Ποιότητα του Ατμοσφαιρικού Αέρα, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 10 Δεκεμβρίου 2024.
Η νομοθεσία μειώνει την επιτρεπόμενη ετήσια οριακή τιμή για τα PM2,5 κατά πάνω από το ήμισυ, φέρνοντας τα ευρωπαϊκά πρότυπα ποιότητας του αέρα για το 2030 πιο κοντά στις συστάσεις του ΠΟΥ. Παράλληλα, στηρίζει τις τοπικές αρχές στην ενίσχυση των διατάξεων για την παρακολούθηση και τη μοντελοποίηση της ποιότητας του αέρα και βοηθά στη βελτίωση των σχεδίων τους για την ποιότητα του αέρα.
«Κάθε χρόνο, ο μολυσμένος αέρας προκαλεί περίπου 250.000 πρόωρους θανάτους και κοστίζει στην οικονομία της ΕΕ έως 850 δισ. ευρώ», δήλωσε πέρυσι η Επίτροπος για το Περιβάλλον, την Ανθεκτικότητα των Υδάτων και την Ανταγωνιστική Κυκλική Οικονομία, Τζέσικα Ρόσβαλ.
«Οι νέοι κανόνες για την ποιότητα του αέρα θα βελτιώσουν την ποιότητα ζωής για εκατομμύρια Ευρωπαίους και θα προστατεύσουν ακόμη περισσότερο τη βιοποικιλότητα και τα οικοσυστήματά μας, ενισχύοντας παράλληλα την οικονομία μας.»
Η Ρόσβαλ πρόσθεσε ότι η νέα οδηγία σηματοδοτεί ένα «σημαντικό ορόσημο» για να γίνει η ρύπανση «υπόθεση του παρελθόντος».
gr.euronews
The post Η ατμοσφαιρική ρύπανση συνδέεται με πάνω από 180.000 θανάτους στην ΕΕ Ποια χώρα επλήγη περισσότερο; appeared first on SciNews.eu.
