Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να αναβαθμίσει τον ρόλο της στις εξελίξεις γύρω από το Κυπριακό, με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να διαμηνύει ότι η επίλυση του ζητήματος αποτελεί πλέον θέμα προτεραιότητας για τις Βρυξέλλες.
Το μήνυμα μεταφέρθηκε κατά τη συνάντησή της με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, στο Παρίσι, στο περιθώριο των εορτασμών για την Εθνική Ημέρα της Γαλλίας, λίγες ημέρες μετά την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να διορίσει τον Εκτελεστικό Αντιπρόεδρό της, Ραφαέλε Φίτο, ως Ειδικό Απεσταλμένο της ΕΕ για το Κυπριακό.
Ο διορισμός Φίτο και το νέο μήνυμα της Κομισιόν
Σύμφωνα με τον Αναπληρωτή Κυβερνητικό Εκπρόσωπο, Γιάννη Αντωνίου, η Πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε ότι ο διορισμός του Ραφαέλε Φίτο δεν αποτελεί μια τυπική θεσμική κίνηση, αλλά αντανακλά τη βούληση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να συμβάλει ενεργότερα στις προσπάθειες επανέναρξης των συνομιλιών.
Η κ. φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αξιοποιήσει «όλα τα διαθέσιμα εργαλεία» προκειμένου να στηρίξει μια βιώσιμη λύση, υπενθυμίζοντας ότι η Κυπριακή Δημοκρατία θα συνεχίσει να αποτελεί κράτος-μέλος της ΕΕ και μετά από ενδεχόμενη συμφωνία.
Παράλληλα, επανέλαβε ότι οποιαδήποτε λύση θα πρέπει να είναι πλήρως συμβατή με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, τις αρχές και τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η στήριξη προς τις προσπάθειες του ΟΗΕ
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ευχαρίστησε την Πρόεδρο της Επιτροπής για τον διορισμό του Ειδικού Απεσταλμένου, επισημαίνοντας ότι η αυξημένη ευρωπαϊκή εμπλοκή μπορεί να ενισχύσει τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Η κυπριακή πλευρά θεωρεί ότι η ενεργότερη παρουσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μπορεί να προσδώσει νέα δυναμική στη διαδικασία, δεδομένου ότι το Κυπριακό αφορά άμεσα ένα κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σένγκεν: Το επόμενο μεγάλο ευρωπαϊκό στοίχημα
Πέρα από το Κυπριακό, σημαντικό μέρος της συνάντησης αφιερώθηκε στην πορεία της Κυπριακής Δημοκρατίας προς την πλήρη ένταξη στη Ζώνη Σένγκεν.
Σύμφωνα με την κυπριακή κυβέρνηση, όλες οι απαιτούμενες τεχνικές προϋποθέσεις έχουν πλέον ολοκληρωθεί επιτυχώς και η διαδικασία εισέρχεται πλέον στην πολιτική της φάση, όπου θα απαιτηθεί η έγκριση των κρατών-μελών.
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εξέφρασε τη στήριξή της στην ένταξη της Κύπρου στον χώρο Σένγκεν το συντομότερο δυνατό, αναγνωρίζοντας την πρόοδο που έχει σημειώσει η χώρα στην προσαρμογή των σχετικών ευρωπαϊκών προτύπων.
Γιατί η αυξημένη εμπλοκή της ΕΕ έχει σημασία
Ο διορισμός ειδικού απεσταλμένου από την ίδια την Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρείται από πολλούς αναλυτές ως ένδειξη ότι οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να αποκτήσουν πιο ενεργό πολιτικό ρόλο στο Κυπριακό, πέρα από τον παραδοσιακό υποστηρικτικό ρόλο που διατηρούσαν μέχρι σήμερα στις διαδικασίες υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.
Η εξέλιξη αυτή συμπίπτει με μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου η ενεργειακή ασφάλεια, οι σχέσεις ΕΕ–Τουρκίας και η ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Strategist View
Η τοποθέτηση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο διορισμός του Ραφαέλε Φίτο σηματοδοτούν μια προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αναβαθμίσει τον πολιτικό της ρόλο στο Κυπριακό σε μια περίοδο που οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο μεταβάλλονται. Η μεγαλύτερη εμπλοκή της Κομισιόν μπορεί να προσδώσει πρόσθετο ευρωπαϊκό βάρος στις διαπραγματεύσεις, ωστόσο η επιτυχία αυτής της στρατηγικής θα εξαρτηθεί από τη δυνατότητα της ΕΕ να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τα Ηνωμένα Έθνη, διατηρώντας παράλληλα την απαραίτητη πολιτική συναίνεση μεταξύ των κρατών-μελών και των εμπλεκόμενων πλευρών.
