Ούτε η Ελλάδα ούτε η Γαλλία πρόκειται να ζητήσουν τουρκική άδεια για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, διαμηνύει ο Γιώργος Γεραπετρίτης, αναδεικνύοντας τη διάκριση ανάμεσα στην ενημέρωση για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και στην αναγνώριση δικαιώματος αδειοδότησης σε τρίτο κράτος.
Η τοποθέτηση του υπουργού Εξωτερικών, σε συνέντευξη της 1ης Σεπτεμβρίου, αποκτά πρόσθετο βάρος μετά τις νέες τουρκικές αιχμές για τον εξοπλισμό των ελληνικών νησιών και την παρέμβαση της Αθήνας στην άτυπη σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στις 2 Σεπτεμβρίου.
Ενημέρωση για την ασφάλεια, όχι άδεια από την Άγκυρα
Στην απομαγνητοφωνημένη συνέντευξη στο «15 λεπτά με τον Γιώργο Παπαχρήστο», που δημοσίευσε το ελληνικό ΥΠΕΞ, ο κ. Γεραπετρίτης περιγράφει την ελληνική θέση για τη διαδρομή του έργου και το εφαρμοστέο πλαίσιο. Υποστηρίζει ότι δεν απαιτείται εξουσιοδότηση από την Τουρκία και διαχωρίζει αυτή τη θέση από την αναγκαία ναυτιλιακή ενημέρωση.
Η διαφορά είναι ουσιαστική. Μια αγγελία για εργασίες στη θάλασσα αποσκοπεί στην αποφυγή κινδύνων για τα πλοία. Η αίτηση άδειας σε άλλη χώρα θα είχε διαφορετικό πολιτικό και νομικό βάρος. Η Αθήνα επιδιώκει να μη μετατραπεί μια διαδικασία επιχειρησιακής ασφάλειας σε αποδοχή τουρκικής αρμοδιότητας.
Οι αναφορές σε υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ και δικαιώματα πόντισης αποτυπώνουν την επιχειρηματολογία της ελληνικής κυβέρνησης. Δεν σημαίνουν ότι οι θαλάσσιες διαφορές έχουν επιλυθεί ή ότι εξαφανίστηκε ο κίνδυνος παρεμπόδισης.
Η νέα πίεση του Ερντογάν για τα νησιά
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επανέφερε την απαίτηση να σταματήσει ο εξοπλισμός νησιών που η Άγκυρα χαρακτηρίζει αποστρατιωτικοποιημένα, σε δηλώσεις κατά την επιστροφή του από το Κιργιστάν. Σύμφωνα με την καταγραφή των δηλώσεων, υποστήριξε ταυτόχρονα ότι η Τουρκία δεν επιδιώκει ξένα εδάφη, αλλά δεν θα αποδεχθεί παραβίαση δικαιωμάτων που θεωρεί δικά της.
Πρόκειται για τουρκικές αξιώσεις, όχι για αδιαμφισβήτητη νομική περιγραφή του καθεστώτος των νησιών. Ούτε τεκμηριώνεται από αυτές τις δηλώσεις νέα επίσημη κοινοβουλευτική απόφαση «casus belli». Η ένταση της ρητορικής και η υιοθέτηση νέου θεσμικού τελεσιγράφου δεν είναι το ίδιο γεγονός.
Τι ζητεί η Αθήνα από την Ευρώπη
Μετά τη σύνοδο στο Wicklow της Ιρλανδίας, ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε ότι ενημέρωσε τους Ευρωπαίους ομολόγους του για τις εξελίξεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Στην επίσημη δήλωσή του επέμεινε στη μη υποχώρηση σε κυριαρχικά δικαιώματα και στην ανάγκη ευρωπαϊκής αλληλεγγύης.
Η προσδοκία στήριξης δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως ήδη συμφωνημένο πακέτο ευρωπαϊκών μέτρων. Για το GSI, το επόμενο πρακτικό τεστ είναι εάν η πολιτική θέση θα συνοδευτεί από συντονισμό που επιτρέπει την ασφαλή εξέλιξη των εργασιών.
Το καλώδιο ως τεστ εφαρμογής
Η ενεργειακή αξία της διασύνδεσης δεν αναιρεί τη γεωπολιτική της έκθεση. Για Ελλάδα και Κύπρο, το ζητούμενο είναι να προχωρήσει μια υποδομή χωρίς να παγιώσει προηγούμενο εξάρτησης από τουρκική συναίνεση. Για τους κατασκευαστές και χρηματοδότες, ζητούμενο είναι ένα εφαρμόσιμο πλαίσιο ασφάλειας και προβλεψιμότητας.
Η δημόσια διατύπωση της θέσης είναι ένα βήμα. Η ανεμπόδιστη εκτέλεση του έργου παραμένει ξεχωριστή δοκιμασία. Σε αυτή τη διαφορά θα κριθεί εάν η διπλωματική αντιπαράθεση θα παραμείνει επίπεδο δηλώσεων ή θα επηρεάσει ουσιαστικά το χρονοδιάγραμμα της διασύνδεσης.
- Η Αθήνα αποκλείει τουρκική αδειοδότηση και τη διαχωρίζει από τη ναυτιλιακή ενημέρωση.
- Οι τουρκικοί ισχυρισμοί για τα νησιά δεν αποτελούν ουδέτερη νομική διαπίστωση.
- Το αίτημα ευρωπαϊκής αλληλεγγύης δεν ισοδυναμεί με ήδη αποφασισμένα ευρωπαϊκά μέτρα.
