Γαλλία: Πολιτική θύελλα για τον Μακρόν μετά τις ταραχές

Σε πολιτική κρίση για τον Εμανουέλ Μακρόν και την κυβέρνηση μειοψηφίας του Σεμπαστιέν Λεκορνί εξελίσσονται οι ταραχές στη Γαλλία. Οι καταγγελίες για ανεπαρκή αστυνομική προετοιμασία προστίθενται στην κοινωνική οργή για το κόστος ζωής και την εκπαίδευση, ενώ η κυβέρνηση προετοιμάζεται για μια δύσκολη μάχη γύρω από τον προϋπολογισμό.

Όπως καταγράφουν οι Sarah White και Leila Abboud των Financial Times, το κύμα βίας της 17ης Οκτωβρίου έχει μεταφέρει την αντιπαράθεση από τους δρόμους στο ερώτημα ποιος ευθύνεται για την απώλεια ελέγχου. Η προεδρική αναμέτρηση του 2027 δίνει ακόμη μεγαλύτερο βάρος στις κινήσεις κυβέρνησης και αντιπολίτευσης.

Από τις κοινωνικές διεκδικήσεις στις λεηλασίες

Οι κινητοποιήσεις του Σαββάτου συγκέντρωσαν μαθητές και φοιτητές που διαμαρτύρονταν για τις συνθήκες εκπαίδευσης, αλλά και πολίτες που πιέζονται από την ακρίβεια. Σε πόλεις της χώρας σημειώθηκαν στη συνέχεια συγκρούσεις, εμπρησμοί και λεηλασίες. Οι επιθέσεις έπληξαν καταστήματα και δημόσια κτίρια, με το δημαρχείο της Λιμόζ να γίνεται ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία των καταστροφών.

Στον προσωρινό απολογισμό που παραθέτουν οι FT περιλαμβάνονται σχεδόν 2.400 συλλήψεις και περίπου 1.000 τραυματισμένοι αστυνομικοί και πυροσβέστες. Η εφημερίδα αναφέρει επίσης πρώτες εκτιμήσεις για περίπου 1.500 λεηλατημένα καταστήματα πανεθνικά. Οι αριθμοί αποτυπώνουν διαφορετικές πλευρές της κρίσης και δεν συνιστούν οριστική αποτίμηση του οικονομικού κόστους.

Η διάκριση ανάμεσα στις ειρηνικές διεκδικήσεις και στις πράξεις βίας βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής σύγκρουσης. Η κυβέρνηση αποδίδει σημαντικό μέρος των επεισοδίων σε βίαιες ομάδες της άκρας Αριστεράς, ενώ η αντιπολίτευση επικρίνει τον σχεδιασμό και τη διαχείριση της αστυνομικής επιχείρησης. Οι πολιτικές αποδόσεις ευθυνών δεν υποκαθιστούν την εξατομίκευση των υποθέσεων από την έρευνα και τη Δικαιοσύνη.

Το ερώτημα της αστυνομικής προετοιμασίας

Οι FT καταγράφουν καταγγελίες της αντιπολίτευσης ότι οι δυνάμεις που αναπτύχθηκαν ήταν ανεπαρκείς. Ο αριθμός των 10.000 αστυνομικών που επικαλέστηκαν πολιτικοί αμφισβητήθηκε από το υπουργείο Εσωτερικών, το οποίο, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, δεν έδωσε διαφορετικό συνολικό αριθμό.

Ο Σεμπαστιέν Ροσέ, ειδικός σε θέματα αστυνόμευσης στο γαλλικό ερευνητικό κέντρο CNRS, ανέφερε στους FT ότι η διαδρομή της διαδήλωσης στο Παρίσι συμφωνήθηκε μόλις το βράδυ της Παρασκευής. Κατά την εκτίμησή του, η καθυστέρηση και η επιλογή ενός τελικού χώρου που δεν επαρκούσε για το πλήθος δυσχέραναν την ανάπτυξη των δυνάμεων. Πρόκειται για αξιολόγηση του σχεδιασμού, η οποία εντάσσεται στην ευρύτερη αντιπαράθεση για την αξιοποίηση των προειδοποιήσεων πριν από τα επεισόδια.

Χαμηλή δημοτικότητα πριν από την κρίση

Η κυβέρνηση μπήκε σε αυτή την αναμέτρηση με ήδη περιορισμένα αποθέματα δημοτικότητας. Στο πολιτικό βαρόμετρο Ipsos BVA για τη La Tribune Dimanche, το 15% είχε θετική γνώμη για τη δράση του Μακρόν και το 22% για τη δράση του Λεκορνί. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στις 7–8 Οκτωβρίου, σε 1.000 ενηλίκους, πριν από τις ταραχές.

Ο πολιτικός επιστήμονας Μπρουνό Κοτρές του Sciences Po εκτίμησε στους FT ότι η Εθνική Συσπείρωση της Μαρίν Λεπέν μπορεί να αποκομίσει το πιο άμεσο πολιτικό όφελος, ενώ η προεδρία και η κυβέρνηση χρειάζονται απτές απαντήσεις για να καθησυχάσουν τους πολίτες και τις αγορές. Η εκτίμηση αφορά την πολιτική δυναμική της κρίσης, όχι διαπιστωμένο εκλογικό αποτέλεσμα.

Η Λεπέν κατηγόρησε την κυβέρνηση για αδυναμία και πρόβαλε το αίτημα αποκατάστασης της τάξης. Στην άλλη πλευρά της αντιπαράθεσης, ο Λεκορνί επιτέθηκε στην Ανυπότακτη Γαλλία για τη στάση της απέναντι στη βία, ενώ ο Ζαν-Λικ Μελανσόν απέδωσε στην κυβέρνηση ευθύνη για τη διαχείριση των γεγονότων. Οι αλληλοκατηγορίες περιγράφουν το πολιτικό μέτωπο που άνοιξε μετά τα επεισόδια.

Η απάντηση Μακρόν και η στήριξη των επιχειρήσεων

Στο διάγγελμα της Κυριακής 18 Οκτωβρίου, ο Μακρόν δεσμεύθηκε για διάλογο πάνω στις κοινωνικές ανησυχίες και για αντιμετώπιση των καταστροφών. Ζήτησε να διαχωριστούν τα αιτήματα για την αγοραστική δύναμη και το μέλλον των νέων από τις λεηλασίες και ανέθεσε στον πρωθυπουργό συναντήσεις με πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις.

Το πρώτο συγκεκριμένο οικονομικό βήμα είναι η σύσκεψη που ανακοίνωσε το γαλλικό υπουργείο Οικονομίας για τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου, στις 09:00 ώρα Γαλλίας. Ο Σερζ Παπέν θα συναντήσει εκπροσώπους εμπορικών επιχειρήσεων, αλυσίδων, βιοτεχνών και εστίασης, μαζί με τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες, για τις ζημιές, την επίπτωση στη δραστηριότητα και πιθανές παρεμβάσεις στήριξης.

Η σύσκεψη δεν αποτελεί από μόνη της έγκριση συγκεκριμένου πακέτου αποζημιώσεων. Για τους επαγγελματίες που έχασαν εξοπλισμό, εμπορεύματα ή τη δυνατότητα να ανοίξουν τις επιχειρήσεις τους, το κρίσιμο ζήτημα είναι πώς και πότε θα λειτουργήσουν οι ασφαλιστικές και κρατικές διαδικασίες αποκατάστασης.

Κοινοβουλευτικός έλεγχος και η επόμενη δοκιμασία

Η πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης Γιαέλ Μπρον-Πιβέ ανακοίνωσε ότι θα προτείνει στις 20 Οκτωβρίου τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής για τη βία και τη διαχείριση της δημόσιας τάξης. Στο προτεινόμενο αντικείμενο περιλαμβάνονται η πρόβλεψη των γεγονότων, η επάρκεια των δυνάμεων και ενδεχόμενες δυσλειτουργίες της κρατικής απάντησης. Η επιτροπή δεν έχει ακόμη συγκροτηθεί.

Η πίεση έρχεται και από τους πληγέντες δήμους. Σύμφωνα με τους FT, ο δήμαρχος της Λιμόζ Γκιγιόμ Γκερέν ζήτησε στήριξη για την ανακατασκευή του δημαρχείου αντίστοιχη με εκείνη που δόθηκε στη Νοτρ Νταμ, θέτοντας προθεσμία 48 ωρών για δεσμεύσεις από την κυβέρνηση και απειλώντας με παραίτηση. Στη γραπτή απάντηση που δημοσιοποίησε ο Λεκορνί την Κυριακή, ο πρωθυπουργός δεσμεύθηκε ότι το δημαρχείο θα ανακατασκευαστεί με άμεση κρατική δημοσιονομική στήριξη και ότι θα επισκεφθεί την πόλη μέσα στην εβδομάδα για το χρονοδιάγραμμα, τον τρόπο και τους πόρους του έργου. Δεν ανακοινώθηκε συγκεκριμένο ποσό.

Η αποκατάσταση των ζημιών, ο έλεγχος της αστυνομικής προετοιμασίας και η απάντηση στην ακρίβεια απαιτούν διαφορετικές αποφάσεις. Για τον Μακρόν και τον Λεκορνί, όμως, θα κριθούν στο ίδιο πολιτικό περιβάλλον: μια κυβέρνηση μειοψηφίας, αντιπαράθεση για τον προϋπολογισμό και προεδρικές εκλογές το 2027.

Με πληροφορίες από τους Financial Times, Sarah White και Leila Abboud, Παρίσι. Διασταύρωση με τις επίσημες ανακοινώσεις της γαλλικής προεδρίας, της Εθνοσυνέλευσης, του υπουργείου Οικονομίας και την έρευνα Ipsos BVA.

Ο Εμανουέλ Μακρόν σε ομιλία στο Παρίσι, 10 Μαρτίου 2026. Φωτογραφία αρχείου. Φωτογραφία: Dean Calma / IAEA / CC BY 4.0. Περικοπή κάδρου.