Σε μια κίνηση που αναδεικνύει τη νέα, πιο συναλλακτική προσέγγιση της Ουάσινγκτον, ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να απείλησε με διακοπή της στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία, προκειμένου να πιέσει τους Ευρωπαίους συμμάχους να συμμετάσχουν σε στρατιωτική αποστολή για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ.
Σύμφωνα με πληροφορίες των Financial Times, ο Αμερικανός πρόεδρος ζήτησε από ναυτικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ να συμβάλουν ενεργά στην αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο κρίσιμο πέρασμα, το οποίο έχει ουσιαστικά αποκλειστεί από το Ιράν μετά τις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ.
Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί κομβικό σημείο για την παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου. Ο αποκλεισμός του έχει ήδη προκαλέσει έντονες αναταράξεις στις αγορές και αύξηση του γεωπολιτικού ρίσκου.
Ωστόσο, η ευρωπαϊκή απάντηση ήταν αρνητική. Αρκετές χώρες ξεκαθάρισαν ότι δεν μπορούν να εμπλακούν όσο η σύγκρουση βρίσκεται σε εξέλιξη, με ορισμένες να τονίζουν ότι πρόκειται για «πόλεμο που δεν είναι δικός τους».
Η αντίδραση της Ουάσινγκτον ήταν άμεση και σκληρή.
Σύμφωνα με τρεις αξιωματούχους, ο Τραμπ απείλησε να διακόψει τη στήριξη προς το πρόγραμμα προμήθειας όπλων για την Ουκρανία, γνωστό ως PURL, το οποίο χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκές χώρες. Η απειλή αυτή φαίνεται να λειτούργησε ως καταλύτης, οδηγώντας σε μια κοινή δήλωση στις 19 Μαρτίου από χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, που εξέφρασαν «ετοιμότητα» να συμβάλουν σε προσπάθειες για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στον Ορμούζ.
Κεντρικό ρόλο στις διαβουλεύσεις φέρεται να διαδραμάτισε ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο οποίος επιχείρησε να γεφυρώσει το χάσμα μέσω εντατικών επαφών με την Ουάσινγκτον και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Παρά τις πιέσεις, η ευρωπαϊκή στάση παραμένει επιφυλακτική, με το Λονδίνο να επιβεβαιώνει ότι συζητήσεις διεξάγονται σε στρατιωτικό επίπεδο, χωρίς ωστόσο να επιβεβαιώνει πλήρη εμπλοκή.
Την ίδια στιγμή, η αμερικανική πλευρά αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ανακατεύθυνσης στρατιωτικών πόρων. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ξεκαθάρισε ότι προς το παρόν δεν έχει υπάρξει εκτροπή όπλων από την Ουκρανία, ωστόσο δεν απέκλεισε ένα τέτοιο ενδεχόμενο στο μέλλον, εάν το απαιτήσουν οι ανάγκες των ΗΠΑ.
«Αν κάτι είναι αμερικανικό και το χρειαζόμαστε, θα το κρατήσουμε πρώτα για την Αμερική», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η στάση αυτή ενισχύει την εικόνα μιας Ουάσινγκτον που επαναπροσδιορίζει τις προτεραιότητές της, αντιμετωπίζοντας την Ουκρανία ως ευρωπαϊκή υπόθεση και τη Μέση Ανατολή ως άμεση στρατηγική προτεραιότητα.
Strategist Insight:
Η Ουκρανία μετατρέπεται σε διαπραγματευτικό εργαλείο. Το μήνυμα του Τραμπ προς την Ευρώπη είναι σαφές: η ασφάλεια δεν είναι πλέον δεδομένη — είναι ανταλλάξιμη.