Στην Κύπρο, η κατανάλωση αντιβιοτικών μειώθηκε κατά 22% μεταξύ 2019 και 2024, αλλά στο ίδιο διάστημα αυξήθηκαν οι καταγεγραμμένες λοιμώξεις του αίματος από ορισμένα ανθεκτικά βακτήρια. Η συνύπαρξη των δύο τάσεων δείχνει γιατί η μικροβιακή αντοχή χρειάζεται δουλειά τόσο στο ιατρείο, όπου γράφεται η συνταγή, όσο και στο νοσοκομείο, όπου πρέπει να εντοπίζεται και να περιορίζεται η μετάδοση.
Τι κρύβεται πίσω από τους αριθμούς
Η συνολική κατανάλωση στην Κύπρο υποχώρησε από 30,1 σε 23,5 καθορισμένες ημερήσιες δόσεις ανά 1.000 κατοίκους την ημέρα. Η μονάδα αυτή επιτρέπει τη σύγκριση στον χρόνο. Περιγράφει τον όγκο των φαρμάκων με μια τυποποιημένη δόση και δεν μετρά απευθείας πόσα άτομα έλαβαν αγωγή.
Στην επιτήρηση των λοιμώξεων του αίματος, οι καταγραφές για E. coli ανθεκτικό στις κεφαλοσπορίνες τρίτης γενιάς αυξήθηκαν από 6,2 σε 19,56 ανά 100.000 κατοίκους. Για την Klebsiella pneumoniae που εμφάνισε αντοχή στις καρβαπενέμες, μια σημαντική ομάδα αντιβιοτικών για σοβαρές λοιμώξεις, ο δείκτης αυξήθηκε από 2,61 σε 19,81. Οι τιμές αυτές αφορούν συγκεκριμένους συνδυασμούς μικροβίου και αντιβιοτικού σε λοιμώξεις του αίματος. Η συχνότητα άλλων λοιμώξεων και ο ατομικός κίνδυνος χρειάζονται διαφορετικά στοιχεία.
Ο κύκλος γύρω από τον δίσκο
Στο εργαστήριο, μια καλλιέργεια βοηθά να αναγνωριστεί ποιο βακτήριο υπάρχει στο δείγμα. Ενας τρόπος να ελεγχθεί η ευαισθησία του είναι να τοποθετηθούν μικροί δίσκοι με αντιβιοτικά πάνω σε πλάκα όπου αναπτύσσεται το βακτήριο. Αν ένα φάρμακο εμποδίζει την ανάπτυξη, γύρω από τον δίσκο σχηματίζεται ζώνη χωρίς ορατές αποικίες. Η διάμετρος συγκρίνεται με καθορισμένα όρια για το συγκεκριμένο βακτήριο και φάρμακο. Η ίδια διάμετρος δεν έχει παντού την ίδια ερμηνεία.
Το αντιβιόγραμμα βοηθά να προσαρμοστεί η αγωγή μόλις υπάρχουν αποτελέσματα. Ο γιατρός συνεκτιμά τη θέση της λοίμωξης, πόσο σοβαρή είναι, αν το φάρμακο φτάνει σε κατάλληλη συγκέντρωση στο σημείο και τι άλλο συμβαίνει με την υγεία του ασθενούς. Σε μια βαριά λοίμωξη, η θεραπεία μπορεί να ξεκινήσει πριν ολοκληρωθεί η καλλιέργεια και να αλλάξει στη συνέχεια.
Γιατί η αντοχή συνεχίζει να εξαπλώνεται
Τα αντιβιοτικά ασκούν πίεση επιλογής. Τα ευαίσθητα βακτήρια περιορίζονται, ενώ όσα έχουν μηχανισμούς αντοχής μπορούν να επιβιώσουν. Βακτήρια με αντοχή μεταδίδονται, και ορισμένα μπορούν να ανταλλάξουν γενετικό υλικό που μεταφέρει την ιδιότητα αυτή. Η πρόληψη λοιμώξεων, η υγιεινή των χεριών, η επιτήρηση και η προσεκτική επιλογή αντιβιοτικού έχουν επομένως διαφορετικό ρόλο στο ίδιο πρόβλημα.
Σημασία έχει και το ποια αντιβιοτικά χρησιμοποιούνται. Η ομάδα Access περιλαμβάνει φάρμακα που αποτελούν συνήθεις πρώτες ή δεύτερες επιλογές για συγκεκριμένες λοιμώξεις. Το μερίδιό της στην κυπριακή κατανάλωση έπεσε από 48,9% το 2019 σε 43,2% το 2024, ενώ ο στόχος για το 2030 είναι τουλάχιστον 65%. Ο δείκτης βοηθά να εξεταστεί η συνολική εικόνα των συνταγών. Η καταλληλότητα μιας συνταγής κρίνεται για κάθε λοίμωξη χωριστά.
Οι δύο τάσεις, λιγότερη κατανάλωση και περισσότεροι καταγεγραμμένοι ασθενείς με ορισμένες ανθεκτικές λοιμώξεις του αίματος, δεν δείχνουν από μόνες τους τι προκάλεσε την αύξηση. Για να εξηγηθεί η μεταβολή χρειάζεται να εξεταστούν η διασπορά ανά μονάδα, οι πιθανές συρροές και το πώς συγκεντρώθηκαν τα δεδομένα. Ετσι οι αριθμοί μπορούν να οδηγήσουν σε στοχευμένες παρεμβάσεις αντί να μείνουν ένας γενικός δείκτης.
Για τον ασθενή, το πρακτικό σημείο είναι να λαμβάνει αντιβιοτικά όταν τα συνταγογραφεί επαγγελματίας υγείας και σύμφωνα με τις οδηγίες του. Ενα φάρμακο που περίσσεψε από προηγούμενη λοίμωξη μπορεί να είναι ακατάλληλο για την επόμενη. Η εβδομάδα ενημέρωσης 18–24 Νοεμβρίου είναι ευκαιρία να κοιτάξουμε μαζί δύο δείκτες: πόσο χρησιμοποιούνται τα αντιβιοτικά και πόσο συχνά καταγράφονται συγκεκριμένες ανθεκτικές λοιμώξεις.
Της Ολοίβιας
The post Οταν το αντιβιοτικό παύει να πιάνει appeared first on SciNews.eu.
