Σειρά τροποποιήσεων στη νομοθεσία που διέπει τη διαχείριση των επικίνδυνων οικοδομών προωθούν από κοινού το Υπουργείο Εσωτερικών και η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών, με στόχο την ενίσχυση των υφιστάμενων νομικών και διοικητικών εργαλείων για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του θέματος. Υπενθυμίζεται πως η αρμοδιότητα για τη διαχείριση των επικίνδυνων οικοδομών μεταφέρθηκε από χθες στους Επαρχιακούς Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης (ΕΟΑ).
Σε δηλώσεις που παρέθεσαν ο Υπουργός Εσωτερικών κ. Κωνσταντίνος Ιωάννου και ο βουλευτής, μέλος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών, κ. Μαρίνος Μουσιούττας, επισημάνθηκε η ανάγκη τροποποίησης της νομοθεσίας, δεδομένων των αδυναμιών που εντοπίστηκαν στο υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο, οι οποίες προκαλούν προβλήματα στην πιο αποτελεσματική εφαρμογή της. «Οι αδυναμίες που διαπιστώνονται στη νομοθεσία επέτρεπαν την εφαρμογή των προνοιών μόνο από κάποιες Τοπικές Αρχές και λειτουργούσε αποτρεπτικά για αρκετές περιπτώσεις Τοπικών Αρχών, οι οποίες δεν προέβαιναν σε δραστικές παρεμβάσεις», δήλωσε ο κ. Ιωάννου.
Με την ευκαιρία της μεταφοράς της αρμοδιότητας για τις επικίνδυνες οικοδομές στους ΕΟΑ, συνέχισε ο Υπουργός Εσωτερικών, «προωθείται μια σειρά νομοθετικών αλλαγών, με τις οποίες αυστηροποιείται το πλαίσιο επιτήρησης και επιβολής στις περιπτώσεις μη συμμόρφωσης. Σημαντική παράμετρο αποτελεί, την ίδια ώρα, η μεταφορά της ευθύνης για την άρση της επικινδυνότητας της οικοδομής στους ιδιοκτήτες, μέσω της εισαγωγής μέτρων επιβολής, ως μοχλός πίεσης προς τους ιδιοκτήτες ώστε να προβαίνουν οι ίδιοι σε λήψη μέτρων για επαναφορά της οικοδομής τους σε ασφαλή κατάσταση».
Απαριθμώντας τις κυριότερες αλλαγές, ο Υπουργός Εσωτερικών, ανάμεσα σε άλλα, ανέφερε ότι οι προτεινόμενες τροποποιήσεις καθορίζουν απλοποιημένες διαδικασίες επίδοσης ειδοποιήσεων προς τους ιδιοκτήτες και παρέχουν τη δυνατότητα έκδοσης δικαστικών διαταγμάτων μέσω μονομερών αιτήσεων (ex parte) για λήψη μέτρων. Επιπρόσθετα, προνοείται η απαγόρευση χρήσης ή ενοικίασης μιας οικοδομής που κρίνεται επικίνδυνη μέχρι την άρση της επικινδυνότητας και παρέχεται η δυνατότητα ολικής ή μερικής κατεδάφισης επικίνδυνης οικοδομής, καθώς και διακοπής της υδροδότησης και της ηλεκτροδότησης. Επίσης, στην πρόταση νόμου συμπεριλήφθηκαν πρόνοιες για εγγραφή εμπράγματου βάρους (memo) στα επηρεαζόμενα ακίνητα για κάλυψη των εξόδων επέμβασης και για εισαγωγή εξώδικης ρύθμισης και αύξησης διοικητικών και ποινικών προστίμων σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης.
Πρόσθεσε πως, μέσα από την πρόταση νόμου, επιλύεται η οικονομική πτυχή του ζητήματος με την εξασφάλιση από το Υπουργείο Εσωτερικών επιπρόσθετης οικονομικής ενίσχυσης, που θα παραχωρείται στους ΕΟΑ μέσω των Δήμων, στη βάση καταγραφής των επικίνδυνων οικοδομών που υπάρχουν εντός των ορίων του κάθε Δήμου και σύμφωνα με τον προγραμματισμό για τη σταδιακή αποκατάστασή τους, που πρέπει να καταρτίσουν από κοινού οι ΕΟΑ με τους Δήμους.
Καταληκτικά, ο Υπουργός Εσωτερικών επανέλαβε πως τόσο η Κυβέρνηση όσο και η Βουλή των Αντιπροσώπων «αντιμετωπίζουμε με υπευθυνότητα το ζήτημα των επικίνδυνων οικοδομών και αναγνωρίζουμε τις δυσκολίες που έχουν να διαχειριστούν οι Τοπικές Αρχές και οι ΕΟΑ στην άσκηση των καθηκόντων τους. Για αυτό και εξ αρχής επιδιώξαμε την αλλαγή της νομοθεσίας, κατά τρόπο που να ενισχύει τα εργαλεία που έχει στη διάθεσή της η αρμόδια Αρχή, ώστε να διασφαλίζεται η δημόσια ασφάλεια και η συντήρηση του οικοδομικού αποθέματος της χώρας μας, ενισχύοντας παράλληλα την οικονομική πτυχή του ζητήματος».
Ευχαρίστησε, τέλος, τόσο τον κ. Μουσιούττα όσο και τον Πρόεδρο και τα υπόλοιπα μέλη της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών για την τεράστια συνεισφορά και την εποικοδομητική στάση τους στην προσπάθεια για ρύθμιση του θέματος.
Από πλευράς του, ο κ. Μουσιούττας αναφέρθηκε στην προσπάθεια που ξεκίνησε το 2022 από το Υπουργείο και τη Βουλή για επίλυση του θέματος των επικίνδυνων οικοδομών. «Το συζητήσαμε σε τρεις συνεδρίες της Επιτροπής Εσωτερικών, όμως αφουγκραζόμενοι το αίτημα του Υπουργού Εσωτερικών ότι θα ήθελε να δει την πρόταση, ούτως ώστε να περιληφθούν περισσότερα στοιχεία μέσα και να το δει το θέμα σε όλη του την έκταση, αναμέναμε την κατάθεση του σχετικού νομοσχεδίου. Στην πορεία έγινε μια συναντίληψη με το Υπουργείο ότι θα ήταν πιο εύκολο και γρήγορο να ενσωματωθούν στην υφιστάμενη πρόταση αυτά που προηγουμένως ανέφερε ο Υπουργός», εξήγησε ο κ. Μουσιούττας.
Συνέχισε λέγοντας πως το θέμα των επικίνδυνων οικοδομών είναι ένα θέμα που απασχολεί όλους μας, «διότι άλλο είναι να νιώθεις ότι είσαι ασφαλής σε μια οικοδομή ή όταν περνάς έξω από μια οικοδομή και άλλο να σου έρθει -όπως έτυχε- το μπαλκόνι στο κεφάλι. Άρα η ασφάλεια που είναι πρώτιστη για εμάς και για το Υπουργείο, μας έφερε στο αποτέλεσμα αυτό». Εξέφρασε δε την πεποίθηση πως η αρμόδια Κοινοβουλευτική Επιτροπή θα εξετάσει σύντομα το θέμα, ώστε να υπάρξει αίσια κατάληξη.
Επιπλέον, ο κ. Μουσιούττας τόνισε πως όσα αναφέρονται στην πρόταση νόμου, θα ενεργοποιούνται «εφόσον δεν συμμορφωθεί ο ιδιοκτήτης της οικοδομής. Εννοείται ότι αν ο ιδιοκτήτης συμμορφωθεί με τις υποδείξεις, τίποτα από όλα αυτά που αναφέρονται δεν θα χρειαστεί να υλοποιηθεί».
Ακολούθως, ερωτηθείς κατά πόσο υπάρχουν στοιχεία για τις επικίνδυνες οικοδομές σε κάθε Επαρχία, ο Υπουργός Εσωτερικών αναφέρθηκε σε καταγραφή που πραγματοποιήθηκε το 2024, σημειώνοντας πως με βάση ενδεικτικούς αριθμούς στην Επαρχία Λευκωσίας υπάρχουν 618, στην Επαρχία Λεμεσού 303, στην Επαρχία Λάρνακας 170, στην Επαρχία Αμμοχώστου 26 και στην Επαρχία Πάφου 170.
Στη συνέχεια, σε ερώτηση σχετικά με το κόστος για άρση της επικινδυνότητας, ο κ. Ιωάννου ξεκαθάρισε αρχικά πως υπήρχε μια διαφορετική αντιμετώπιση ως προς την κοστολόγηση από τις 25 αρμόδιες Αρχές. «Ενδεικτικά να αναφέρω ότι μόνο πέντε από τις 25 αρμόδιες Αρχές έχουν προβεί στη λήψη δικαστικών ή άλλων μέτρων. Εκεί όπου υπήρχε πρόθεση της αρμόδιας Αρχής να προχωρήσει και με δικαστικά μέτρα υπήρχε πολύ μεγαλύτερη συμμόρφωση. Αλλά και η υφιστάμενη νομοθεσία, παρά τα προβλήματα, δεν εφαρμόστηκε στον βαθμό που θα έπρεπε», είπε ο κ. Υπουργός.
Επανέλαβε πως «με τις προτεινόμενες αλλαγές ενισχύουμε τη νομοθεσία, δίνουμε περισσότερα εργαλεία, το εργαλείο της κατεδάφισης, της δυνατότητας να διακοπεί η υδροδότηση και η ηλεκτροδότηση, τα μονομερή δικαιώματα επέμβασης, αλλά για να αντιμετωπίσουμε και το θέμα του κόστους προβήκαμε σε κάποιες ενέργειες. Ήδη έχει διεκπεραιωθεί μια κοστολόγηση του τι είναι το ενδεικτικό κόστος. Βλέπουμε ότι διάφορες αρμόδιες Αρχές, για παράδειγμα ένας Δήμος για να άρει την επικινδυνότητα σε πέντε πολυκατοικίες, το κόστος ήταν €2 εκ.. Σε άλλες περιπτώσεις για δεκάδες οικοδομές ήταν κάποιες εκατοντάδες χιλιάδες». Εκείνο που διαπιστώθηκε, όπως εξήγησε ο κ. Υπουργός, ήταν η διαφορετική ερμηνεία της άρσης της επικινδυνότητας, και για αυτό ετοιμάζεται ένας κατάλογος για το πώς ερμηνεύεται η επικινδυνότητα.
«Ο νόμος αναφέρει ότι θα δίνεται ένα κονδύλι στους ΕΟΑ μέσω των Δήμων. Ενδεικτικά αναφέρω ότι ο προϋπολογισμός που υπήρχε μέχρι πέρσι για τον Δήμο Λευκωσίας ήταν €160.000 και για τον Δήμο Λεμεσού €100.000. Το ποσό αυτό θα αυξηθεί στο μισό εκατομμύριο. Θα τιμολογούν τους Δήμους οι ΕΟΑ, δηλαδή αυτά που θα παίρνουν από μας και οι Δήμοι θα τα δίνουν στους ΕΟΑ», ανέφερε ο Υπουργός Εσωτερικών. Επανέλαβε, τέλος, την ευθύνη των ιδιοκτητών και εξήγησε πως το έσχατο μέτρο θα είναι η επέμβαση των ΕΟΑ, για σκοπούς διασφάλισης της δημόσιας ασφάλειας.
