Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ αρχίζει να επανέρχεται σταδιακά, αν και με σημαντικούς περιορισμούς, μετά το de facto μπλόκο που έχει επιβάλει το Ιράν από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Η κατάσταση έχει προκαλέσει έντονες ανησυχίες για πιθανές διαταραχές στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου, καθώς η κρίση εισέρχεται πλέον στην τρίτη εβδομάδα της.
Σύμφωνα με στοιχεία της S&P Global Market Intelligence, μόλις 21 δεξαμενόπλοια έχουν διασχίσει το κρίσιμο πέρασμα από τα τέλη Φεβρουαρίου, έναντι περισσότερων από 100 ημερησίως πριν την κλιμάκωση των εχθροπραξιών.
Συμφόρηση και εγκλωβισμένα πλοία
Η πλειονότητα των πλοίων παραμένει αγκυροβολημένη εκτός της διόδου, με χιλιάδες ναυτικούς να βρίσκονται σε αναμονή στον Περσικό Κόλπο. Παράλληλα, πλοιοκτήτες στρέφονται σε εναλλακτικές διαδρομές και λιμάνια.
Στον Κόλπο του Ομάν έχουν συγκεντρωθεί περίπου 400 πλοία, σχηματίζοντας μια τεράστια «ουρά» κοντά στο στρατηγικό πέρασμα, σύμφωνα με ναυτιλιακές αναλύσεις.
Παρά τους αυστηρούς περιορισμούς, ορισμένα πλοία καταφέρνουν να περάσουν, γεγονός που υποδηλώνει ότι το Ιράν επιτρέπει επιλεκτικά τη διέλευση φορτίων — κυρίως μη ιρανικής προέλευσης — έπειτα από διαπραγματεύσεις για ασφαλή διέλευση.
«Σήματα ουδετερότητας» από την Κίνα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η στάση της Κίνα, καθώς πλοία που συνδέονται με κινεζικά συμφέροντα φαίνεται να αποφεύγουν σε μεγάλο βαθμό στοχοποίηση.
Πολλά πλοία εκπέμπουν μέσω των συστημάτων AIS ενδείξεις κινεζικής ιδιοκτησίας ή πληρώματος, επιχειρώντας να διασφαλίσουν ασφαλή διέλευση. Ωστόσο, πρόσφατο περιστατικό με πλοίο κινεζικών συμφερόντων που υπέστη ζημιές φαίνεται να έχει περιορίσει και αυτές τις διελεύσεις.
Ελληνική παρουσία στις διελεύσεις
Έλληνες πλοιοκτήτες συγκαταλέγονται μεταξύ των πρώτων που δοκίμασαν εκ νέου τη διαδρομή. Η Dynacom Tankers Management διαχειρίστηκε δεξαμενόπλοια που διέσχισαν τα Στενά μεταφέροντας σαουδαραβικό αργό με προορισμό την Μουμπάι.
Παρότι οι διελεύσεις αυτές θεωρούνται ενδεικτικές μιας περιορισμένης επανεκκίνησης, παραμένει ασαφές με ποια κριτήρια δίνονται οι σχετικές άδειες.
Διπλωματικές κινήσεις και επιλεκτικές άδειες
Η Ινδία βρίσκεται σε απευθείας επαφές με την Τεχεράνη, επιδιώκοντας τη διασφάλιση θαλάσσιων μεταφορών. Ορισμένα πλοία, μεταξύ των οποίων και φορτία υγραερίου, έχουν ήδη λάβει άδεια διέλευσης.
Αντίστοιχα, πλοία από το Πακιστάν και την Τουρκία έχουν καταφέρει να περάσουν, γεγονός που ενισχύει την εκτίμηση ότι η διέλευση εξαρτάται από διαπραγματεύσεις και ειδικές συμφωνίες.
Αβεβαιότητα και «τυχαίες» επιθέσεις
Παρά τις μεμονωμένες διελεύσεις, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη. Οι επιθέσεις κατά πλοίων συνεχίζονται χωρίς σαφές μοτίβο, δημιουργώντας κλίμα αβεβαιότητας και αποθαρρύνοντας τη ναυσιπλοΐα.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό, τουλάχιστον 16 πλοία έχουν πληγεί σε περιοχές όπως η Φουτζέιρα, το Khor Al Zubair και ο Κόλπος του Ομάν.
Η απουσία σαφούς στόχευσης καθιστά δύσκολη την πρόβλεψη κινδύνων, καθώς επηρεάζονται πλοία από διαφορετικές χώρες και με διαφορετικά φορτία.
Αναδιάταξη των εμπορικών ροών
Υπό αυτές τις συνθήκες, πολλές εταιρείες μεταβάλλουν τα δρομολόγιά τους, κατευθύνοντας φορτία προς εναλλακτικά λιμάνια, όπως η Khor Fakkan και το Sohar.
Σημαντικός αριθμός πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων έχει ήδη αλλάξει πορεία ή απομακρυνθεί πλήρως από την περιοχή, οδηγώντας σε αυξημένη πίεση σε δευτερεύοντες κόμβους και δίκτυα μεταφοράς.
Η εικόνα που διαμορφώνεται καταδεικνύει ότι, παρά τα πρώτα σημάδια αποκλιμάκωσης, η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ παραμένει εύθραυστη — με τις εξελίξεις να επηρεάζουν άμεσα την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια και το διεθνές εμπόριο.
