Καθώς το Ισραήλ εντείνει τις επιθέσεις του σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, οι ειδικοί προειδοποιούν για έναν κρίσιμο κόκκινο συναγερμό: οποιαδήποτε επίθεση στον πυρηνικό σταθμό Μπουσέρ, τον μοναδικό ενεργό πυρηνικό αντιδραστήρα του Ιράν, θα μπορούσε να οδηγήσει σε ραδιολογική καταστροφή άνευ προηγουμένου στον Περσικό Κόλπο.
🚨 Λάθος ή Προειδοποίηση;
Την Πέμπτη (19/6), ο ισραηλινός στρατός δήλωσε –και αργότερα ανασκεύασε– ότι είχε πλήξει το Μπουσέρ. Το «λάθος» αυτό αναζωπύρωσε φόβους για καταστροφική διαρροή, τη στιγμή που δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι στην ευρύτερη περιοχή και κρίσιμες μονάδες αφαλάτωσης νερού εξαρτώνται από την ασφάλεια αυτών των υποδομών.
🎯 Οι Πραγματικοί Στόχοι των Επιθέσεων
Το Ισραήλ έχει μέχρι στιγμής επιβεβαιώσει χτυπήματα στις πυρηνικές εγκαταστάσεις σε:
- Νατάνζ (εμπλουτισμός ουρανίου)
- Ισφαχάν (μετατροπή ουρανίου)
- Καράτζ και Τεχεράνη (φυγοκέντρηση)
- Αράκ (βαρέος ύδατος ερευνητικός αντιδραστήρας, μη λειτουργικός)
Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) επιβεβαιώνει ζημιές αλλά σημειώνει ότι δεν υπήρξαν ραδιολογικές επιπτώσεις – έως τώρα. Οι εγκαταστάσεις είτε δεν ήταν λειτουργικές είτε βρίσκονταν υπόγεια.
🧪 Οι Ειδικοί Μιλούν: Πότε Απειλείται ο Πλανήτης;
Οι επιστήμονες είναι σαφείς:
- UF6 (εξαφθοριούχο ουράνιο), χρησιμοποιούμενο στο εμπλουτισμό, είναι χημικά τοξικό και μπορεί να διασπαρεί με τους ανέμους, αλλά η ραδιενέργειά του είναι ελάχιστη.
- Οι υπόγειες εγκαταστάσεις (π.χ. Νατάνζ) παρέχουν φυσική ασπίδα.
- Ο κίνδυνος μετατρέπεται σε καταστροφή όταν στοχευτεί λειτουργικός αντιδραστήρας όπως του Μπουσέρ, όπου το πυρηνικό υλικό είναι ενεργό.
Ο Τζέιμς Άκτον (Carnegie Endowment):
«Το Μπουσέρ είναι άλλη ιστορία. Η επίθεση εκεί θα μπορούσε να προκαλέσει πλήρη ραδιολογική καταστροφή».
Ο Ρίτσαρντ Γουέικφορντ (Πανεπιστήμιο Μάντσεστερ):
«Η διαρροή από εμπλουτιστικές μονάδες είναι πρόβλημα χημικής φύσης. Από αντιδραστήρα; Μιλάμε για Τσέρνομπιλ».
💧 Η Στρατηγική Εξάρτηση από το Νερό του Κόλπου
Η μεγαλύτερη –και συχνά υποτιμημένη– απειλή αφορά τα συστήματα αφαλάτωσης νερού στα κράτη του Κόλπου:
- ΗΑΕ: 80% του πόσιμου νερού από αφαλάτωση
- Μπαχρέιν & Κατάρ: 100%
- Σαουδική Αραβία: ~50%
- Οι περισσότερες μονάδες βρίσκονται κατά μήκος του Κόλπου, χωρίς εναλλακτικές πηγές.
Ο Νιντάλ Χιλάλ (NYU Abu Dhabi):
«Ακόμα και μια πετρελαιοκηλίδα μπορεί να απενεργοποιήσει τις μονάδες αφαλάτωσης. Μια ραδιολογική απειλή θα στερήσει από εκατοντάδες χιλιάδες την πρόσβαση σε καθαρό νερό».
🧭 Πολιτική Απόφαση με Γεωστρατηγική Βαρύτητα
Το Ισραήλ επιμένει στη στρατηγική της καταστροφής του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, αλλά δηλώνει ότι θέλει να αποφύγει τις επιπτώσεις μιας ραδιενεργής καταστροφής σε μια περιοχή με κρίσιμη σημασία για τις ενεργειακές και υδρευτικές ροές του πλανήτη.
Η επιλογή του Ισραήλ να μην πλήξει (προς το παρόν) το Μπουσέρ ίσως είναι το μόνο ανάχωμα πριν από μια κρίση που θα μπορούσε να επηρεάσει τα πάντα: από τις αγορές ενέργειας και το νερό, μέχρι τη γεωπολιτική ισορροπία στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.
🇨🇾 Κινδυνεύει η Κύπρος;
Παρότι η Κύπρος δεν βρίσκεται κοντά στο επίκεντρο των χτυπημάτων ή των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν, δεν αποκλείεται να επηρεαστεί σε περίπτωση ραδιολογικής διαρροής μεγάλης κλίμακας, κυρίως αν αυτή προκληθεί από επίθεση στον πυρηνικό αντιδραστήρα του Μπουσέρ.
Οι ειδικοί αναφέρουν πως η κατεύθυνση των ανέμων, τα θαλάσσια ρεύματα και οι μηχανισμοί διασποράς τοξικών ουσιών μπορούν, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να μεταφέρουν ίχνη ρύπανσης σε περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, περιλαμβανομένης της Κύπρου.
Αν και η πιθανότητα θεωρείται χαμηλή σε αυτό το στάδιο, μια γενικευμένη κλιμάκωση με χρήση πυρηνικού υλικού ή ζημιά σε ενεργό αντιδραστήρα θα μπορούσε να ενεργοποιήσει διεθνείς μηχανισμούς παρακολούθησης ραδιενέργειας και πολιτικής προστασίας, στους οποίους συμμετέχει και η Κυπριακή Δημοκρατία.
