Η παρέμβαση του Νετανιάχου προς τις χώρες της ΕΕ δεν είναι μια ακόμη διπλωματική κίνηση ρουτίνας. Είναι μια ευθεία πολιτική πίεση για τη διεύρυνση ενός ήδη ενεργού πολέμου με το Ιράν με κύριο στόχο την εμπλοκή της Ευρώπης.
Το επιχείρημα που επιστρατεύεται —ότι το πλήγμα με μη επανδρωμένο αεροσκάφος στις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο συνιστά επίθεση σε «ευρωπαϊκό έδαφος»— δεν στέκει. Δεν στέκει ούτε νομικά ούτε πολιτικά. Αντιθέτως, αποτελεί μια επικίνδυνη ερμηνεία που επιχειρεί να μετατρέψει ένα περιφερειακό μέτωπο σε ευρωπαϊκό πόλεμο, ανοίγοντας τον δρόμο για ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.
Η Ευρώπη δεν έχει κανένα στρατηγικό συμφέρον να εμπλακεί σε άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση με το Ιράν. Έχει, όμως, κάθε λόγο να την αποτρέψει. Η εμπειρία των τελευταίων δεκαετιών είναι αποκαλυπτική: όπου υπήρξε εμπλοκή, ακολούθησαν αποσταθεροποίηση, ενεργειακή αβεβαιότητα, μεταναστευτικές πιέσεις και εσωτερικές πολιτικές εντάσεις. Η Ευρώπη δεν είναι —και δεν πρέπει να γίνει— στρατιωτικός βραχίονας άλλων. Είναι δύναμη ισορροπίας και διπλωματίας.
Εξάλλου, η Ευρωπαϊκή Ένωση ουδέποτε έχει υιοθετήσει επίσημα τη θέση ότι το Ιράν συνιστά άμεση απειλή για κράτος-μέλος της. Η αντίληψη αυτή ανήκει στο Ισραήλ και στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες επέλεξαν τη στρατιωτική οδό χωρίς ευρύτερη διεθνή συναίνεση. Αυτό από μόνο του καταδεικνύει ότι δεν υπάρχει κοινή βάση για ευρωπαϊκή εμπλοκή.
Με αυτά τα δεδομένα, η συμμετοχή της Ευρώπης σε έναν πόλεμο κατά του Ιράν δεν είναι απλώς απίθανη — είναι πολιτικά και στρατηγικά αδιανόητη. Δεν υπάρχουν οι θεσμικές προϋποθέσεις, δεν υπάρχει ενιαία βούληση μεταξύ των κρατών-μελών και, κυρίως, δεν υπάρχει καμία νομιμοποιητική βάση που να δικαιολογεί μια τέτοια απόφαση.
Το μήνυμα αυτό οφείλει να είναι ξεκάθαρο. Από τις Βρυξέλλες, αλλά πολύ περισσότερο από Κύπρο και Ελλάδα – τις χώρες που συχνά παρουσιάζονται ως οι πιο φιλικές προς το Τελ Αβίβ εντός Ευρώπης.
Η Κύπρος, μια χώρα που γνωρίζει τι σημαίνει εισβολή και κατοχή, δεν μπορεί να λειτουργεί με όρους πολιτικής αμηχανίας ή σιωπηρής ευθυγράμμισης. Δεν μπορεί να εμφανίζεται ως δεδομένος κρίκος σε μια αλυσίδα κλιμάκωσης που απειλεί να φέρει τον πόλεμο στην ίδια της τη γειτονιά. Η γεωγραφία της δεν επιτρέπει αυταπάτες. Η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη οφείλει να εγκαταλείψει τη γλώσσα των ισορροπιών και να μιλήσει καθαρά: καμία εμπλοκή, καμία διευκόλυνση, καμία μετατροπή της Κύπρου σε ορμητήριο πολέμου. Η φιλία δεν είναι λευκή επιταγή. Και η εξωτερική πολιτική δεν είναι άσκηση δημοσίων σχέσεων.
Όχι, Μπίμπι. Αυτός ο πόλεμος δεν είναι δικός μας — και η Ευρώπη δεν πρόκειται να γίνει μέρος του.
Ευρωπαίος πολίτης
