Από τις εισπράξεις δανείων και τις πωλήσεις ακινήτων του πρώην Συνεργατισμού προήλθε το μεγαλύτερο μέρος των €3,009 δισ. που εισέρευσαν στην ΚΕΔΙΠΕΣ από τον Σεπτέμβριο του 2018 έως το τέλος Μαρτίου 2026. Από αυτές τις εισροές, €1,680 δισ. σε μετρητά κατέληξαν στο κράτος. Η Ελεγκτική Υπηρεσία, στην ειδική έκθεση που δημοσίευσε στις 4 Νοεμβρίου 2026, εκτιμά ότι η συνολική δημοσιονομική επιβάρυνση από τη στήριξη του Συνεργατισμού θα διαμορφωθεί γύρω στα €2 δισ. για την περίοδο 2014–2030.
Η τελική επιβάρυνση εξαρτάται από το πόσα ακόμη χρήματα θα ανακτηθούν. Το βασικό σενάριο προβλέπει αποπληρωμή περίπου €3,2 δισ. από την κρατική στήριξη του 2018 έως το 2030. Στο τέλος της περιόδου αναμένεται να παραμένουν στην ΚΕΔΙΠΕΣ δάνεια και ακίνητα ονομαστικής αξίας €2,4 δισ., κυρίως μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Ειδική έκθεση ΕΕ-ΕΥ 32/2026, σελ. 6.
Τι πήγε στην Ελληνική και τι έμεινε στη ΣΕΔΙΠΕΣ
Η ανακεφαλαιοποίηση του 2014 και του 2015, συνολικού ύψους €1,675 δισ., δεν αποκατέστησε τη βιωσιμότητα της Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας. Ακολούθησε το 2018 κρατική στήριξη €3,54 δισ. με τη μορφή καταθέσεων, που χρηματοδοτήθηκαν κυρίως με κυβερνητικά χρεόγραφα. Στις 3 Σεπτεμβρίου 2018 η Ελληνική Τράπεζα απέκτησε μέρος των εργασιών της ΣΚΤ, με ενεργητικό €9,34 δισ. και υποχρεώσεις €8,968 δισ., έναντι τιμήματος €74,2 εκατ.
Η ΣΚΤ τερμάτισε τις τραπεζικές της εργασίες και μετονομάστηκε σε ΣΕΔΙΠΕΣ. Μεταβίβασε το μεγαλύτερο μέρος του ενεργητικού που της απέμεινε στη θυγατρική της, την ΚΕΔΙΠΕΣ. Η ΚΕΔΙΠΕΣ ανέλαβε να ανακτήσει αξία από δάνεια και ακίνητα, μεταξύ άλλων μέσω αναδιαρθρώσεων, εισπράξεων και πωλήσεων. Τη διαχείριση του μεγαλύτερου μέρους του χαρτοφυλακίου ανέλαβε η Altamira Cyprus, η σημερινή doValue Cyprus. Περιουσιακά στοιχεία των δύο εταιρειών και οι μετοχές της ΚΕΔΙΠΕΣ ενεχυριάστηκαν υπέρ της Δημοκρατίας για την κρατική στήριξη. Έκθεση, σελ. 2–4.
Από πού ήρθαν τα χρήματα και πού πήγαν
Η έκθεση παραθέτει στοιχεία της εταιρείας για την περίοδο από την έναρξη των εργασιών της τον Σεπτέμβριο του 2018 έως τις 31 Μαρτίου 2026. Η Ελεγκτική σημειώνει στο διάγραμμα ότι τα στοιχεία των εισροών δεν έχουν τύχει ανεξάρτητης επιβεβαίωσης.
| Πηγή ταμειακών εισροών | Ποσό σε εκατ. ευρώ |
|---|---|
| Μη εξυπηρετούμενα δάνεια, μέσω αναδιαρθρώσεων, πλειστηριασμών ή άλλων διευθετήσεων | 1.204,5 |
| Πωλήσεις ακινήτων που είχαν αποκτηθεί έναντι χρεών | 1.018,1 |
| Εξυπηρετούμενα δάνεια, μαζί με τόκους | 655,6 |
| Άλλες εισροές και ενοίκια | 130,9 |
| Σύνολο | 3.009,1 |
Το 56% των εισροών, δηλαδή €1,680 δισ., πήγε στο κράτος ως αποπληρωμή σε μετρητά. Άλλα €826,8 εκατ. διατέθηκαν για λειτουργία και διαχείριση περιουσιακών στοιχείων. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται €259,2 εκατ. για αμοιβές της Altamira Cyprus και €162,5 εκατ. για δαπάνες προσωπικού και εθελούσιες αποχωρήσεις. Μέρος των υπόλοιπων εισροών κάλυψε παλιές υποχρεώσεις της ΣΚΤ, το Σχέδιο Εγγύησης Δανείων και αγορές ακινήτων για το «Ενοίκιο Έναντι Δόσης».
Οι συνολικές αποπληρωμές στις 31 Μαρτίου 2026 ανήλθαν σε €1,765 δισ. και περιλαμβάνουν, πέρα από τα μετρητά, €73 εκατ. σε δαπάνες για το «Ενοίκιο Έναντι Δόσης» και €12 εκατ. σε άλλες αποπληρωμές. Στις 6 Οκτωβρίου 2026 η ΚΕΔΙΠΕΣ ανακοίνωσε καταβολή €60 εκατ. σε μετρητά για το γ΄ τρίμηνο και συνολικές αποπληρωμές που ξεπέρασαν τα €2 δισ. Ανέφερε επίσης ότι 978 κατοικίες είχαν ενταχθεί στο «Ενοίκιο Έναντι Δόσης». Έκθεση, σελ. 4–5. Δελτίο ΚΕΔΙΠΕΣ, 6 Οκτωβρίου 2026.
Πώς υπολογίζει η Ελεγκτική την επιβάρυνση των €2 δισ.
Η εκτίμηση της Ελεγκτικής συνδυάζει τρία ποσά. Το πρώτο αφορά την κεφαλαιακή στήριξη του 2014–2015. Τα άλλα δύο εξαρτώνται από το σενάριο ανάκτησης και την αποτίμηση της μακροχρόνιας χρηματοδότησης του 2018.
| Στοιχείο υπολογισμού | Ποσό | Τι αφορά |
|---|---|---|
| Αρχική κεφαλαιακή στήριξη μετά την ανάκτηση | €1,5 δισ. | Από τα €1,675 δισ. αφαιρούνται €175 εκατ. που ανακτήθηκαν μέσω μέρους των εισπράξεων του ειδικού φόρου των πιστωτικών ιδρυμάτων. |
| Προβλεπόμενο κενό στην αποπληρωμή | €340 εκατ. | Διαφορά μεταξύ των €3,54 δισ. του 2018 και του βασικού σεναρίου αποπληρωμής περίπου €3,2 δισ. |
| Εκτιμώμενη επιβάρυνση χρηματοδότησης | €200 εκατ. | Εκτίμηση με βάση τη μακροχρόνια χρηματοδότηση προς τη ΣΕΔΙΠΕΣ με χρέωση 1%. Το πραγματικό κόστος δανεισμού της Δημοκρατίας είναι χωριστό μέγεθος. |
Το αρχικό επιχειρηματικό σχέδιο έθετε ως ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2027. Το 2024 ο ορίζοντας μετατέθηκε στο 2030, αρχικά με στόχο την πλήρη αποπληρωμή. Στο νεότερο βασικό σενάριο, η ανάκτηση υπολογίζεται γύρω στο 90%. Μετά τον ανεπιτυχή τερματισμό διαδικασίας πώλησης χαρτοφυλακίου, το βασικό σενάριο στηρίζεται κυρίως στη σταδιακή μείωση των υπολοίπων μέσω εισπράξεων και διευθετήσεων. Έκθεση, σελ. 5–6.
Οι συμμετοχές στις συνεργατικές εταιρείες
Η διάθεση των συμμετοχών της ΣΚΤ και της ΣΕΔΙΠΕΣ σε Συνεργατικές Εμπορικές Εταιρείες ολοκληρώθηκε το 2022, σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την προθεσμία των δεσμεύσεων προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Ελεγκτική εντόπισε αδυναμίες στην αποτίμηση και επισήμανε ότι οι αποτιμήσεις του 2015 δεν επικαιροποιήθηκαν ανεξάρτητα πριν από τις τελικές συμφωνίες.
Η Υπηρεσία συνέκρινε τη διορθωμένη ελάχιστη εκτίμησή της, €60,3 εκατ., με αντάλλαγμα €49,9 εκατ. σε μετρητά και ακίνητα, από το οποίο αφαίρεσε φόρους €1,6 εκατ. Υπολόγισε αρνητική οικονομική επίπτωση €9–12 εκατ. ανάλογα με το αν συνυπολογίζεται υπεραξία €3 εκατ. από μεταγενέστερη πώληση ακινήτων. Το εύρος στηρίζεται στην παραδοχή ότι η διορθωμένη αποτίμηση του 2015 προσεγγίζει την εύλογη αξία κατά την πώληση.
Η Επιτροπεία της ΣΕΔΙΠΕΣ, στη θέση της στις 4 Νοεμβρίου, υποστήριξε ότι η αξιολόγηση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τους νομικούς και οικονομικούς περιορισμούς της περιόδου, τη δυνατότητα να ολοκληρωθούν οι συμφωνίες και τη βιωσιμότητα των εταιρειών. Η Ελεγκτική διευκρινίζει ότι οι αποφάσεις για τις συμμετοχές αφορούσαν τη ΣΚΤ και τη ΣΕΔΙΠΕΣ. Έκθεση, σελ. 11–15. Ανακοίνωση ΣΕΔΙΠΕΣ, 4 Νοεμβρίου 2026.
Η συμφωνία με την Altamira και οι πωλήσεις ακινήτων
Η ΣΕΔΙΠΕΣ πώλησε τον Νοέμβριο του 2019 το μερίδιό της στην κοινοπραξία Altamira Cyprus, που αντιστοιχούσε στο 49% των μετοχών Α τάξης, έναντι €4,5 εκατ. Η Ελεγκτική έκρινε ότι όροι της αρχικής συμφωνίας μετόχων περιόρισαν τη διαπραγματευτική της θέση. Ανεξάρτητος επαγγελματίας θεώρησε το τίμημα εύλογο υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες, επισημαίνοντας παράλληλα αδυναμίες στην τεκμηρίωση της συμβατότητας με όρους αγοράς.
Η χωριστή σύμβαση διαχείρισης που υπογράφηκε το 2022, με αναδρομική ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2020, μείωσε τη σταθερή αμοιβή και συνέδεσε μεγαλύτερο μέρος της με την απόδοση. Η ΚΕΔΙΠΕΣ είχε υπολογίσει δυνητική μείωση εξόδων κατά €77,6 εκατ. ή 24%. Η Ελεγκτική σημειώνει ότι €36,7 εκατ. της προβλεπόμενης εξοικονόμησης εξαρτώνταν από συναλλαγές που θα αφαιρούσαν χαρτοφυλάκια από τη διαχείριση της Altamira. Καταγράφει επίσης κενά στην αρχική εποπτεία του διαχειριστή και βελτίωση του πλαισίου μετά τη νέα σύμβαση.
Στις πωλήσεις ακινήτων, η έκθεση καταγράφει €9 εκατ. σε μεσιτικές αμοιβές την περίοδο 2018–2023. Σε όλες τις περιπτώσεις του δείγματος εφαρμόστηκε το ανώτατο 5%, χωρίς σύνδεση με μετρήσιμα κριτήρια απόδοσης. Όταν η αξιολόγηση βασίζεται στο ονομαστικό τίμημα χωρίς να αφαιρεί την προμήθεια και τα έξοδα, η υψηλότερη προσφορά μπορεί να αφήνει λιγότερα χρήματα στην εταιρεία. Η Ελεγκτική κατέγραψε επίσης καθυστέρηση εξόφλησης σε συγκεκριμένη πώληση χωρίς επιβολή του συμβατικού τόκου. Έκθεση, σελ. 15–20.
Η έκθεση καταγράφει επίσης ελλείψεις σε πιστοποιητικά τελικής έγκρισης για ορισμένα ακίνητα. Σε χωριστή υπόθεση, η Ελεγκτική αναφέρει ότι διαβίβασε στην Αστυνομία, για διερεύνηση, καταγγελία για τον τρόπο άρσης εμπράγματων βαρών το 2017 σε ακίνητα που εξασφάλιζαν δάνειο. Έκθεση, σελ. 26.
Λιγότερο προσωπικό, υψηλότερη μισθοδοσία
Από το 2019 έως το 2024, το προσωπικό μειώθηκε από 357 σε 318, ενώ το ετήσιο κόστος μισθοδοσίας αυξήθηκε από περίπου €15 εκατ. σε €20,3 εκατ., κατά 36% σύμφωνα με την έκθεση. Η Ελεγκτική κατέγραψε αδυναμίες στην τεκμηρίωση προσόντων κατά τις προσλήψεις και προαγωγές που δεν συνοδεύονταν από αναβάθμιση καθηκόντων. Τα τρία σχέδια εθελούσιας αποχώρησης κόστισαν συνολικά €13,3 εκατ. Τα σχέδια του 2021 και του 2022 δεν έφτασαν τους αριθμητικούς στόχους τους, ενώ για το 2023 δεν είχε τεθεί συγκεκριμένος αριθμητικός στόχος. Έκθεση, σελ. 22–25. Σχέδια εθελούσιας αποχώρησης, σελ. 92–94.
Στις 4 Νοεμβρίου 2026 η ΚΕΔΙΠΕΣ δήλωσε ότι εξετάζει τις εισηγήσεις για τις διαδικασίες, τους εσωτερικούς ελέγχους και την εταιρική διακυβέρνηση. Επισήμανε ότι ορισμένες συμφωνίες προϋπήρχαν της σύστασής της και ότι οι συλλογικές συμβάσεις περιορίζουν την ευελιξία της σε θέματα προσωπικού. Η εταιρεία χαρακτήρισε τις συστάσεις κυρίως βελτιωτικές και υποστήριξε ότι τα ευρήματα δεν υποδηλώνουν επιλήψιμες πρακτικές εκ μέρους της. Απάντηση ΚΕΔΙΠΕΣ, 4 Νοεμβρίου 2026.
Τι απομένει να ανακτηθεί
Από τα €2,4 δισ. ονομαστικής αξίας που προβλέπεται να απομένουν το 2030, €1,9 δισ. αφορούν μη εξυπηρετούμενα δάνεια και €500 εκατ. εξυπηρετούμενα δάνεια και ακίνητα. Το ποσό που μπορεί τελικά να εισπραχθεί θα εξαρτηθεί από τις ρυθμίσεις, τις εξασφαλίσεις και το τίμημα πώλησης των ακινήτων. Η Ελεγκτική επισημαίνει ότι τα δάνεια που απομένουν ενδέχεται να είναι δυσκολότερα στη διαχείριση και ότι, όσο μικραίνει το χαρτοφυλάκιο, περιορίζονται τα έσοδα από τόκους. Η πραγματική ανακτήσιμη αξία αυτού του υπολοίπου θα επηρεάσει τον τελικό λογαριασμό για το κράτος. Έκθεση, σελ. 6 και προλογισμός Γενικού Ελεγκτή.
The post Τι απέγινε η περιουσία του πρώην Συνεργατισμού; Τα ευρήματα της Ελεγκτικής για την ΚΕΔΙΠΕΣ appeared first on moneymatters.cy.