Σε μια κίνηση με σαφές γεωπολιτικό και οικονομικό αποτύπωμα, ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή δασμών σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, συνδέοντας ευθέως το μέτρο με το ζήτημα της Γροιλανδία.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ δήλωσε ότι από την 1η Φεβρουαρίου θα τεθούν σε ισχύ δασμοί 10% σε προϊόντα από τις εξής χώρες:
- Δανία
- Νορβηγία
- Σουηδία
- Γαλλία
- Γερμανία
- Ηνωμένο Βασίλειο
- Ολλανδία
- Φινλανδία
Όπως ανέφερε, οι δασμοί αυτοί θα αυξηθούν στο 25% από την 1η Ιουνίου και θα παραμείνουν σε ισχύ μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία για την αγορά της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ.
Εμπορικός εκβιασμός με γεωπολιτικό υπόβαθρο
Ο Τραμπ επανέλαβε ότι η Γροιλανδία είναι «ζωτικής σημασίας για την αμερικανική εθνική ασφάλεια», επικαλούμενος τη στρατηγική της θέση στην Αρκτική και τον πλούτο σε κρίσιμα ορυκτά. Δεν απέκλεισε μάλιστα ούτε το ενδεχόμενο χρήσης στρατιωτικής ισχύος, προκαλώντας έντονη ανησυχία σε Ευρώπη και ΝΑΤΟ.
Η απόφαση για δασμούς ερμηνεύεται από αναλυτές ως μέσο άσκησης πίεσης προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και κυρίως προς την Κοπεγχάγη, ώστε να κάμψουν τις αντιστάσεις τους στο αμερικανικό σχέδιο.
Μαζικές διαδηλώσεις σε Κοπεγχάγη και Νουούκ
Την ίδια ώρα, ογκόδεις διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν στη Κοπεγχάγη και στο Νουούκ, με χιλιάδες πολίτες να καταδικάζουν τις απειλές Τραμπ για προσάρτηση της Γροιλανδίας.
Στην Κοπεγχάγη, διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα όπως «Η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση», «Όχι σημαίνει Όχι» και «Μακριά τα χέρια από τη Γροιλανδία», ενώ πραγματοποίησαν πορεία προς την αμερικανική πρεσβεία. Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσαν κόκκινα καπελάκια τύπου MAGA, με το σύνθημα «Make America Go Away».
Στο Νουούκ, εκατοντάδες διαδηλωτές, υπό την παρουσία του πρωθυπουργού Γιενς Φρέντερικ Νίλσεν, κατευθύνθηκαν προς το αμερικανικό προξενείο, κρατώντας σημαίες και πανό υπέρ της αυτοδιάθεσης.
Οι διοργανωτές εκτιμούν ότι πάνω από 20.000 άτομα συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις στην Κοπεγχάγη, ενώ πορείες πραγματοποιήθηκαν και σε άλλες δανικές πόλεις.
«Νιώθουμε τεράστια ευγνωμοσύνη για την υποστήριξη που λαμβάνουμε. Στέλνουμε μήνυμα σε όλο τον κόσμο ότι πρέπει να αφυπνιστεί», δήλωσε η Τζούλι Ραντεμάτσερ, επικεφαλής της οργάνωσης Uagut.
Κλιμάκωση με απρόβλεπτες συνέπειες
Η επιβολή δασμών, σε συνδυασμό με τη στρατιωτική κινητοποίηση ευρωπαϊκών χωρών στη Γροιλανδία και τη σκληρή ρητορική του Λευκού Οίκου, διαμορφώνει ένα εκρηκτικό μείγμα εμπορικής σύγκρουσης και γεωπολιτικής έντασης.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι η κρίση γύρω από τη Γροιλανδία κινδυνεύει να εξελιχθεί σε ευρύτερη ρήξη ΗΠΑ–ΕΕ, με σοβαρές επιπτώσεις στο διεθνές εμπόριο, στη συνοχή του ΝΑΤΟ και στην ασφάλεια της Αρκτικής.