Η οικονομία της Ευρωζώνης εξακολουθεί να είναι αδύναμη και κινδυνεύει να μείνει πίσω έναντι των παγκόσμιων ανταγωνιστών της, εκτός εάν κινηθεί αποφασιστικά προς βαθύτερη οικονομική ολοκλήρωση και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, δήλωσε ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, Χριστόδουλος Πατσαλίδης, σε ζωντανή συνέντευξη στο πλαίσιο του 21ου Ετήσιου Συνεδρίου του Economist στην Κύπρο.
Αν και αναγνώρισε ότι η κυπριακή οικονομία παραμένει αξιοσημείωτα ανθεκτική, υπογράμμισε ότι η ευρωζώνη συνολικά αναπτύσσεται με ρυθμό γύρω στο 1%, τον οποίο χαρακτήρισε ως «χαμηλό».
«Είναι προφανές ότι η Ευρωζώνη και η Ευρωπαϊκή Ένωση γενικότερα πρέπει να επαναπροσδιοριστούν και να γίνουν πιο ανταγωνιστικές», δήλωσε ο κ. Πατσαλίδης. Πρόσθεσε ότι έχουν υπάρξει πολλές μελέτες, αναφερόμενος στην έκθεση Ντράγκι και άλλες, που διατυπώνουν εισηγήσεις για το πώς αυτό μπορεί να επιτευχθεί.
Επεσήμανε βασικούς τομείς προόδου, όπως η ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης, η δημιουργία Ένωσης Κεφαλαιαγορών, η ενίσχυση της ενιαίας αγοράς, καθώς και η ανάπτυξη ενός αποτελεσματικού οικοσυστήματος επιχειρηματικού κεφαλαίου για την ενίσχυση της καινοτομίας και των νεοφυών επιχειρήσεων.
«Αυτές είναι σημαντικές πρωτοβουλίες», είπε, και η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να προχωρήσει, εάν θέλει να διαδραματίσει διεθνή ρόλο.
Έκκληση για πρόοδο στην Ένωση Κεφαλαιαγορών
Ο κ. Πατσαλίδης ανέφερε ότι υπάρχει πλέον απτή δυναμική για προώθηση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών, που θεωρείται κρίσιμη για την ενίσχυση της χρηματοοικονομικής βάσης της Ευρώπης.
«Βλέπω πρόοδο», είπε. «Μπορώ να εγγυηθώ ότι για την ΕΚΤ είναι ένα ενεργό θέμα που βρίσκεται διαρκώς στην ατζέντα μας. Η βούληση υπάρχει και υπάρχει και σχεδιασμός εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».
Αναφέρθηκε σε συγκεκριμένες προτάσεις, όπως η Ενιαία Αγορά Επενδύσεων και το λεγόμενο ‘28ο καθεστώς’ . ένα επιπρόσθετο ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο που αποσκοπεί στην υπέρβαση της εθνικής πολυνομίας στη χρηματοπιστωτική ρύθμιση.
«Ο κατακερματισμός αποτελεί πραγματικό πρόβλημα στην Ευρώπη», προειδοποίησε. «Έχουμε 20 διαφορετικά νομικά πλαίσια. Είναι σημαντικό να υπάρξουν πρωτοβουλίες που να ξεπερνούν αυτόν τον κατακερματισμό, με στόχο τη διεύρυνση των κεφαλαιαγορών στην Ευρώπη».
Ο Διοικητής επεσήμανε επίσης το χάσμα μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών σε χρηματοοικονομικό βάθος.
Τόνισε την ανάγκη για πιο ισχυρές κεφαλαιαγορές και πιο ισχυρό τραπεζικό τομέα. και μεγαλύτερες τράπεζες.
«Ενθαρρύνουμε συγχωνεύσεις, εξαγορές και γενικότερα ενοποίηση, ώστε ο τραπεζικός μας τομέας να γίνει πιο ανταγωνιστικός», είπε.
Ο κ. Πατσαλίδης πρόσθεσε ότι η επικείμενη Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ το 2026 θα μπορούσε να συμβάλει στην προώθηση αυτής της ατζέντας, περιλαμβανομένων πρωτοβουλιών για εμβάθυνση της ενοποίησης των κεφαλαιαγορών.
Η κυπριακή οικονομία δείχνει ανθεκτικότητα εν μέσω αβεβαιότητας
Αναφερόμενος στην Κύπρο, ο Διοικητής σημείωσε ότι η εγχώρια οικονομία συνεχίζει να παρουσιάζει ισχυρές επιδόσεις.
Όπως είπε, ο ρυθμός ανάπτυξης σήμερα είναι περίπου 2%. Η ανεργία βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Τα δημόσια οικονομικά καταγράφουν πλεονάσματα για αρκετά χρόνια τώρα, και το χρέος προς ΑΕΠ βρίσκεται πολύ κοντά στα κριτήρια του Μάαστριχτ.Πρόσθεσε ότι ο πληθωρισμός «έχει μειωθεί σχεδόν στο μηδέν».
Ο κ. Πατσαλίδης απέδωσε αυτή την ανθεκτικότητα στη διαφοροποίηση της οικονομίας, με νέους τομείς όπως η τεχνολογία και οι επαγγελματικές υπηρεσίες να αποκτούν αυξανόμενο μερίδιο στο ΑΕΠ, καθώς και σε ένα ισχυρό τραπεζικό σύστημα με πολύ υψηλούς δείκτες κεφαλαίου και ρευστότητας, από τους υψηλότερους στην Ευρωζώνη.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η κυπριακή οικονομία παραμένει ευάλωτη σε εξωτερικούς κραδασμούς λόγω του ανοικτού της χαρακτήρα.
«Υπάρχει αβεβαιότητα, κυρίως λόγω γεωπολιτικών παραγόντων, εμπορικών εντάσεων και εξελίξεων στον χρηματοπιστωτικό τομέα», είπε. «Η οικονομία πρέπει να παραμείνει προσηλωμένη και σε εγρήγορση», σημείωσε.
Κίνδυνοι στις αγορές και υψηλές αποτιμήσεις
Για τις διεθνείς αγορές, ο κ. Πατσαλίδης αναγνώρισε ανησυχίες για τα υψηλά επίπεδα αποτιμήσεων περιουσιακών στοιχείων, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ.
«Οι αποτιμήσεις είναι αρκετά υψηλές», είπε. «Σε κάποιο βαθμό αυτό δικαιολογείται από την εξέλιξη της τεχνολογίας και τις πρόσφατες εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη. Όμως ιστορικά, είναι σε υψηλά επίπεδα».
Προειδοποίησε ότι υπάρχει κίνδυνος κάποια στιγμή να υπάρξει διόρθωση στις αγορές και πρόσθεσε ότι το ερώτημα είναι αν αυτή η διόρθωση θα είναι μικρή ή μεγάλη».
Ο Διοικητής της ΚΤΚ προειδοποίησε επίσης ότι τα υψηλά επίπεδα δημόσιου χρέους στις ανεπτυγμένες οικονομίες αποτελούν μακροπρόθεσμο κίνδυνο.
«Το δημόσιο χρέος της ΕΕ ανέρχεται στο 88% του ΑΕΠ, ενώ θα έπρεπε να είναι κάτω από 60%», είπε. Πρόσθεσε ότι στις ΗΠΑ επίσης είναι πολύ υψηλό και υπάρχουν κίνδυνοι και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Το ψηφιακό ευρώ περνά στη φάση εφαρμογής
Ο κ. Πατσαλίδης επιβεβαίωσε ότι σημειώνεται σημαντική πρόοδος στην ανάπτυξη του ψηφιακού ευρώ, το οποίο χαρακτήρισε σημαντικό έργο.
Σημείωσε ότι την περασμένη Τετάρτη, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ ενέκρινε τη μετάβαση στη δεύτερη φάση των προετοιμασιών, που αφορά το λειτουργικό σκέλος της δημιουργίας του ψηφιακού ευρώ, τα συστήματα, την πιλοτική εφαρμογή και τον σχεδιασμό».
Ανέφερε ότι το νομοθετικό πλαίσιο ενδέχεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος της Δανικής Προεδρίας της ΕΕ, με ορισμένα στοιχεία να συνεχίζονται κατά την Κυπριακή Προεδρία.
Πρόσθεσε ότι αναμένουν ότι κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας θα εισέλθουμε στις άτυπες διαπραγματεύσεις μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής.
Περιέγραψε το ψηφιακό ευρώ ως «ασφαλές περιουσιακό στοιχείο, ένα νόμισμα κεντρικής τράπεζας σε ψηφιακή μορφή», που θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για τη δημιουργία και άλλων ρυθμιζόμενων ψηφιακών εργαλείων, όπως ομόλογα.
«Η αγορά κινείται πολύ γρήγορα», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι τα κρυπτοστοιχεία πρέπει να ρυθμιστούν και να εποπτεύονται κατάλληλα.
Πρόσθεσε ότι η δημιουργία του ψηφιακού ευρώ θα αποτελέσει τη βάση για άλλα ασφαλή νομίσματα και τελικά για άλλα είδη ασφαλών ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων.
