European Council: «Big bang» στις ρυθμίσεις ζητά ο António Costa – Προειδοποίηση για απώλεια ανταγωνιστικότητας έναντι ΗΠΑ και Κίνας
Η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται μια «στιγμή big bang» στη ρυθμιστική της πολιτική, προκειμένου να ανακτήσει τη δυναμική της και να καλύψει το χαμένο έδαφος έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας. Αυτό υποστήριξε, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου António Costa, ενόψει κρίσιμης Συνόδου Κορυφής για την ανταγωνιστικότητα.
Ο Costa επέρριψε ευθύνες όχι μόνο στις Βρυξέλλες, αλλά και στις εθνικές πρωτεύουσες, κάνοντας λόγο για «αδράνεια» και υπερβολικό ρυθμιστικό βάρος που εμποδίζει την ευρωπαϊκή οικονομία να αναπτυχθεί με την ταχύτητα των βασικών γεωοικονομικών ανταγωνιστών της.
«Νέα πολιτική ώθηση» το 2026
Όπως δήλωσε στους Financial Times, η ΕΕ πρέπει «να κάνει το 2026 για την ανταγωνιστικότητα ό,τι έκανε πέρσι για την άμυνα», αναφερόμενος στις συμφωνίες για αύξηση αμυντικών δαπανών και κοινές προμήθειες.
Στόχος του είναι μια συνολική μεταρρυθμιστική κίνηση στην ενιαία αγορά, που θα μειώσει τη γραφειοκρατία και θα ξεμπλοκάρει έργα όπως:
- Η Ένωση Κεφαλαιαγορών
- Η πλήρης ενοποίηση του ενεργειακού δικτύου
- Η ενιαία αγορά τηλεπικοινωνιών
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που ανέφερε είναι η καθιέρωση της αρχής «one time data submission»: οι επιχειρήσεις να καταθέτουν στοιχεία μία φορά σε ευρωπαϊκή αρχή και όχι ξεχωριστά σε κάθε κράτος-μέλος.
Στόχος: Τέλος στο «gold-plating»
Ο Costa άσκησε κριτική στο φαινόμενο του λεγόμενου gold-plating, δηλαδή την πρακτική όπου τα κράτη-μέλη προσθέτουν επιπλέον εθνικές απαιτήσεις πάνω σε ήδη αυστηρούς ευρωπαϊκούς κανόνες.
Όπως σημείωσε, οι ευρωπαϊκές ρυθμίσεις «πολλαπλασιάζονται από 27 εθνικές γραφειοκρατίες», δημιουργώντας επιπλέον βάρη για τις επιχειρήσεις.
Η θέση αυτή συνδέεται άμεσα με την ευρύτερη συζήτηση για απλοποίηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, ιδίως εκείνης που προέκυψε από τη φιλόδοξη πράσινη ατζέντα της ΕΕ. Ο ίδιος δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «δεν χρειάζεται να επιβαρύνουμε περαιτέρω την κοινωνία με υπερρύθμιση για να πετύχουμε τους στόχους μείωσης εκπομπών».
“Buy European”: Προστασία ή υπερβολή;
Στη Σύνοδο αναμένεται να συζητηθεί και η γαλλική πρόταση για πολιτική «Buy European», δηλαδή υποχρέωση παραγωγής βασικών αγαθών εντός ΕΕ.
Ο Costa ξεκαθάρισε ότι η Ένωση πρέπει να παραμείνει «ανοικτή αγορά» και να αποφύγει τον προστατευτισμό, ωστόσο αναγνώρισε την ανάγκη προστασίας στρατηγικών κλάδων όπως:
- Χημική βιομηχανία
- Χάλυβας
- Αλουμίνιο
Παρόμοιες επιφυλάξεις εκφράζονται και από το Βερολίνο, σύμφωνα με τους Financial Times, με γερμανικές πηγές να τονίζουν ότι ένα γενικευμένο “Buy European” θα πρέπει να αποτελεί «έσχατη λύση» και να αφορά μόνο κρίσιμες τεχνολογίες για περιορισμένο χρονικό διάστημα.
Περισσότερες εμπορικές συμφωνίες και «εργαλεία αντίδρασης»
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αναμένεται να πιέσει για:
- Επιτάχυνση εμπορικών συμφωνιών
- Χρήση αντισταθμιστικών μέτρων έναντι αθέμιτου ανταγωνισμού
- Αναθεώρηση κανόνων ανταγωνισμού για να επιτραπεί σε ευρωπαϊκές εταιρείες να «μεγαλώσουν» και να ανταγωνιστούν παγκοσμίως
«Δεν μπορούμε να είμαστε αφελείς», φέρεται να δήλωσε. «Αν κάποιοι χρησιμοποιούν το εμπόριο ως εργαλείο εξαναγκασμού, πρέπει να χρησιμοποιήσουμε και εμείς τα δικά μας εργαλεία».
Πολιτική συναίνεση αντί “enhanced co-operation”
Παρότι στο τραπέζι βρίσκεται το ενδεχόμενο προώθησης μεταρρυθμίσεων μέσω ενισχυμένης συνεργασίας (ώστε να παρακαμφθούν βέτο χωρών όπως η Ουγγαρία), ο Costa εμφανίστηκε επιφυλακτικός, εκτιμώντας ότι και τα 27 κράτη-μέλη αναγνωρίζουν την αίσθηση επείγοντος.
Τι σημαίνει αυτό για τις αγορές και τις επιχειρήσεις
Το μήνυμα που μεταφέρεται από τις Βρυξέλλες – σύμφωνα με την ανάλυση των Financial Times – είναι σαφές:
- Η Ευρώπη αντιλαμβάνεται ότι υστερεί σε κλίμακα και ταχύτητα
- Η γραφειοκρατία θεωρείται πλέον συστημικός κίνδυνος ανταγωνιστικότητας
- Το 2026 μπορεί να εξελιχθεί σε καθοριστικό έτος μεταρρυθμίσεων
Για επενδυτές και επιχειρήσεις, το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει μεταρρυθμιστική ώθηση, αλλά πόσο βαθιά και γρήγορα θα υλοποιηθεί.
