- Το Ιράν αναμένεται να παραλάβει έως 400 κινεζικά φορητά αντιαεροπορικά συστήματα τύπου MANPADS για ενίσχυση της αεράμυνάς του.
- Η συμφωνία, αξίας 60-70 εκατ. δολαρίων, αποκαλύπτει ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ Τεχεράνης και Πεκίνου.
- Η μεταφορά των συστημάτων σχεδιάζεται μέσω Πακιστάν, αν και το πακιστανικό στρατιωτικό γραφείο διαψεύδει εμπλοκή.
- Τα MANPADS βελτιώνουν την κινητικότητα και την προστασία χαμηλού ύψους, αλλά δεν καλύπτουν πλήρως την αεράμυνα.
- Η πιθανή παράδοση αυτών των όπλων εντείνει την πολιτική ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας σχετικά με την υποστήριξη στο Ιράν.
Το Ιράν αναμένεται να παραλάβει μέσα στις επόμενες εβδομάδες την πρώτη παρτίδα από έως και 400 φορητά αντιαεροπορικά συστήματα κινεζικής κατασκευής, σε μια συμφωνία που αποκαλύπτει νέα διάσταση στη στρατιωτική σχέση Τεχεράνης και Πεκίνου.
Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του Reuters, τρεις πηγές με γνώση της υπόθεσης ανέφεραν ότι η σύμβαση καλύπτει την αγορά 300 έως 400 φορητών συστημάτων αεράμυνας τύπου MANPADS, μεταξύ των οποίων οι κινεζικοί πύραυλοι QW-12 και FN-16.
Η αξία της συμφωνίας τοποθετείται μεταξύ $60 εκατ. και $70 εκατ. και, εφόσον υλοποιηθεί, θα αποτελέσει μία από τις μεγαλύτερες γνωστές προσπάθειες του Ιράν να αποκαταστήσει τη βραχέος βεληνεκούς αεράμυνά του μετά τις αμερικανικές και ισραηλινές επιδρομές.
Το Πεκίνο απορρίπτει το ρεπορτάζ ως «εντελώς αβάσιμο», δηλώνοντας ότι η Κίνα εργάζεται για την ειρήνη και τον τερματισμό της σύγκρουσης. Το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα σχολιασμού.
Η εταιρεία του Χονγκ Κονγκ και η διαδρομή μέσω Πακιστάν
Οι πηγές του Reuters υποστηρίζουν ότι η συμφωνία υπογράφηκε με τη Zhongqing Baoshang International Investment, εταιρεία με έδρα το Χονγκ Κονγκ, η οποία φέρεται να λειτουργεί ως ενδιάμεσος μεταξύ της ιρανικής πλευράς και του Κινέζου προμηθευτή.
Το αρχικό σχέδιο προβλέπει αεροπορική μεταφορά από το Ουρούμτσι της δυτικής Κίνας και διέλευση μέσω Πακιστάν πριν από την είσοδο των συστημάτων στο Ιράν. Δεν έχει διευκρινιστεί εάν το τελευταίο τμήμα της διαδρομής θα πραγματοποιηθεί αεροπορικώς ή οδικώς.
Το γραφείο δημοσίων σχέσεων του πακιστανικού στρατού χαρακτήρισε τις πληροφορίες περί εμπλοκής του Πακιστάν «κατασκευασμένες και ψευδείς». Οι πηγές προειδοποιούν, παράλληλα, ότι παρά την υπογραφή της συμφωνίας, το χρονοδιάγραμμα, οι τελικές ποσότητες και οι λεπτομέρειες εφαρμογής μπορούν ακόμη να αλλάξουν.
Τι μπορούν να κάνουν τα QW-12 και FN-16
Τα MANPADS είναι φορητοί πύραυλοι εδάφους–αέρος που μπορούν να μεταφερθούν και να χρησιμοποιηθούν από μικρές ομάδες. Τα QW-12 και FN-16 καθοδηγούνται με υπέρυθρες και έχουν σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση χαμηλά ιπτάμενων αεροσκαφών, ελικοπτέρων και μη επανδρωμένων αεροχημάτων.
Η βασική στρατηγική τους αξία δεν βρίσκεται μόνο στην ισχύ πυρός, αλλά στην κινητικότητα. Σε αντίθεση με μια σταθερή συστοιχία αεράμυνας, μπορούν να διασκορπιστούν, να αλλάξουν γρήγορα θέση και να αναπτυχθούν γύρω από στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ενεργειακές υποδομές και άλλους ευαίσθητους στόχους.
Αυτό δυσκολεύει τον αντίπαλο να χαρτογραφήσει και να εξουδετερώσει το σύνολο της άμυνας με ένα πρώτο κύμα επιθέσεων. Παράλληλα, αυξάνει το ρίσκο για drones, ελικόπτερα και αεροσκάφη που επιχειρούν σε χαμηλό ύψος.
Ωστόσο, τα φορητά συστήματα δεν αποτελούν πλήρη αντιαεροπορική ασπίδα. Δεν μπορούν από μόνα τους να καλύψουν το κενό απέναντι σε μαχητικά που επιχειρούν σε μεγάλο ύψος, πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς ή βαλλιστικές απειλές. Λειτουργούν ως ένα επιπλέον, αποκεντρωμένο στρώμα προστασίας και όχι ως υποκατάστατο ολοκληρωμένων συστημάτων μέσου και μεγάλου βεληνεκούς.
Γιατί το Ιράν βιάζεται να επανεξοπλιστεί
Οι μήνες των συγκρούσεων ανέδειξαν τις αδυναμίες της ιρανικής αεράμυνας. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έπληξαν εγκαταστάσεις που συνδέονται με τα πυραυλικά, μη επανδρωμένα και αντιαεροπορικά προγράμματα της χώρας, ενώ η Τεχεράνη απάντησε με βαλλιστικούς πυραύλους και drones.
Η πρόσφατη αναστολή των αμερικανικών βομβαρδισμών δεν έχει εξαλείψει την απειλή νέας κλιμάκωσης. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι οι επιθέσεις μπορούν να επαναληφθούν εάν οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης αποτύχουν.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η Τεχεράνη επιδιώκει να αναπληρώσει γρήγορα αποθέματα και να μειώσει την ευπάθεια των σταθερών στρατιωτικών εγκαταστάσεών της. Η επιλογή εκατοντάδων φορητών συστημάτων υποδηλώνει ότι το Ιράν προετοιμάζεται όχι μόνο για την προστασία συγκεκριμένων βάσεων, αλλά και για ευρύτερη, κατανεμημένη άμυνα σε μεγάλο γεωγραφικό χώρο.
Η πολιτική αντίφαση για τον Σι Τζινπίνγκ
Η αποκάλυψη έρχεται λίγες ημέρες αφότου ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι ο Σι Τζινπίνγκ τον είχε διαβεβαιώσει πως η Κίνα δεν θα πουλούσε όπλα στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, ούτε απευθείας ούτε μέσω κινεζικών εταιρειών.
Εάν η συμφωνία επιβεβαιωθεί και οι παραδόσεις προχωρήσουν, θα δημιουργηθεί ευθεία δοκιμασία αξιοπιστίας στις σχέσεις Ουάσιγκτον–Πεκίνου. Θα ενισχυθεί επίσης η εικόνα ότι η Κίνα μετακινείται από τον ρόλο του διπλωματικού μεσολαβητή σε πιο ενεργή, έστω έμμεση, στήριξη της ιρανικής αμυντικής ικανότητας.
Το Reuters είχε προηγουμένως αποκαλύψει ότι το Ιράν βρισκόταν κοντά και σε χωριστή συμφωνία με την Κίνα για την απόκτηση υπερηχητικών αντιπλοϊκών πυραύλων. Δεν έχει καταστεί σαφές εάν εκείνη η συμφωνία ολοκληρώθηκε.
Το στρατηγικό συμπέρασμα
Η πιθανή παράδοση έως 400 MANPADS δεν αλλάζει από μόνη της την ισορροπία ισχύος στον πόλεμο, αλλά μπορεί να αυξήσει αισθητά το επιχειρησιακό κόστος των χαμηλού ύψους αποστολών και των επιθέσεων με drones.
Το σημαντικότερο μήνυμα είναι πολιτικό. Η Τεχεράνη αναζητεί επειγόντως εξωτερικούς προμηθευτές, ενώ το Πεκίνο καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη στρατηγική σχέση με το Ιράν, στην ανάγκη προστασίας των ενεργειακών του συμφερόντων και στον κίνδυνο άμεσης σύγκρουσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η επίσημη κινεζική διάψευση κρατά προς το παρόν ανοιχτό το ζήτημα της υλοποίησης. Αν όμως τα συστήματα φτάσουν πράγματι στο Ιράν, η συμφωνία θα αποτελέσει χειροπιαστό δείγμα βαθύτερης στρατιωτικής συνεργασίας Κίνας–Ιράν και νέο παράγοντα αστάθειας σε μια ήδη εξαιρετικά εύθραυστη Μέση Ανατολή.
