Σημαντική αποκλιμάκωση καταγράφεται στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, μετά την αιφνιδιαστική απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να «παγώσει» το αμερικανικό σχέδιο στρατιωτικής συνοδείας εμπορικών πλοίων στην περιοχή, μόλις μία ημέρα μετά την έναρξη της επιχείρησης.
Η απόφαση του Αμερικανού προέδρου φαίνεται να συνδέεται με προσπάθεια διπλωματικής εξόδου από την κρίση με το Ιράν, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες επικαλέστηκε πρόοδο στις διαπραγματεύσεις αλλά και παρέμβαση του Πακιστάν, το οποίο φέρεται να λειτουργεί ως διαμεσολαβητής μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Άμεση αντίδραση αγορών και πετρελαίου
Οι αγορές αντέδρασαν άμεσα στα σημάδια αποκλιμάκωσης.
Το Brent υποχώρησε κατά 1,7% στα 108 δολάρια το βαρέλι στις ασιατικές συναλλαγές, ενώ το αμερικανικό crude έπεσε επίσης 1,7% στα 100,58 δολάρια.
Παράλληλα, τα διεθνή χρηματιστήρια κινήθηκαν ανοδικά:
- Τα futures του S&P 500 ενισχύθηκαν κατά 0,2%
- Ο Nasdaq 100 κινήθηκε +0,5%
- Ο πανευρωπαϊκός Stoxx Europe 600 κατέγραψε άνοδο 0,7%
- Στην Ασία, ο Kospi της Νότιας Κορέας εκτινάχθηκε 6%
- Ο κινεζικός CSI 300 ενισχύθηκε κατά 1,5%
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι οι αγορές είχαν αρχίσει να προεξοφλούν σοβαρό κίνδυνο διαταραχής στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές και τώρα επαναξιολογούν το ρίσκο.
Παρέμβαση Κίνας μέσω Ιράν
Την ίδια ώρα, ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί πραγματοποίησε συνάντηση στο Πεκίνο με τον Κινέζο ΥΠΕΞ Wang Yi, σε μια εξέλιξη με σαφές γεωπολιτικό βάρος.
Η Κίνα θεωρείται βασικός στρατηγικός εταίρος του Ιράν και οι ΗΠΑ έχουν ήδη ζητήσει από το Πεκίνο να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση προς την Τεχεράνη ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Η συνάντηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς ο Τραμπ αναμένεται να ταξιδέψει στην Κίνα την επόμενη εβδομάδα για σύνοδο με τον Σι Τζινπίνγκ, κάτι που αυξάνει τις πιθανότητες για παρασκηνιακή διπλωματική κινητικότητα.
U-turn στο «Project Freedom»
Η απόφαση Τραμπ να αναστείλει το λεγόμενο «Project Freedom» αποτελεί ουσιαστικά μια γεωπολιτική αναδίπλωση υψηλού ρίσκου.
Το σχέδιο προέβλεπε αμερικανική στρατιωτική καθοδήγηση εμπορικών πλοίων μέσα από τα Στενά του Ορμούζ, με στόχο την προστασία της ναυσιπλοΐας και των ενεργειακών ροών.
Η αναστολή του, μόλις 24 ώρες μετά την ενεργοποίησή του, δείχνει ότι η Ουάσιγκτον επιχειρεί να αποφύγει μια ανεξέλεγκτη στρατιωτική κλιμάκωση που θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρό ενεργειακό και οικονομικό σοκ.
Strategist Insight
Η αποκλιμάκωση δεν σημαίνει ότι η κρίση τελείωσε. Σημαίνει όμως ότι οι βασικοί παίκτες αντιλαμβάνονται πλέον ξεκάθαρα το μέγεθος του κινδύνου.
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν το σημαντικότερο ενεργειακό chokepoint του πλανήτη και οποιαδήποτε παρατεταμένη διαταραχή θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις σε ενέργεια, πληθωρισμό και παγκόσμια ανάπτυξη.
Η εμπλοκή της Κίνας ως δυνητικού διαμεσολαβητή αλλάζει επίσης τις ισορροπίες. Η κρίση μετατρέπεται σταδιακά από περιφερειακή αντιπαράθεση σε πεδίο διαπραγμάτευσης μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων.
Για την ώρα, οι αγορές πανηγυρίζουν. Όμως η πραγματική σταθερότητα θα εξαρτηθεί από το αν η διπλωματία μπορεί να αντικαταστήσει τη στρατιωτική αποτροπή σε μια από τις πιο ευαίσθητες περιοχές του κόσμου.
