Η σφοδρή κλιμάκωση ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν μετατρέπεται ραγδαία σε γεωπολιτικό σεισμό με παγκόσμιες οικονομικές συνέπειες.
Μέσα σε μερικά 24ωρα, οι αγορές πετρελαίου κατέγραψαν απότομες ανόδους, οι διεθνείς χρηματιστηριακοί δείκτες παρουσιάζουν νευρικότητα και οι αναλυτές εκτιμούν πιθανές διορθώσεις έως και 20% στα χρηματιστήρια, εάν οι ΗΠΑ εμπλακούν ενεργά στη σύγκρουση.
Η σύγκρουση Ισραήλ‑Ιράν οδηγεί τις τιμές πετρελαίου στα υψηλά $78–79, με εκτιμήσεις έως $120–$130 σε ενδεχόμενο κλεισίματος του Ορμούζ, ενώ εντείνεται η ανησυχία παγκόσμιων ενεργειακών εταιρειών και αναλυτών για αστάθεια στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Στις παγκόσμιες αγορές επικρατεί νευρικότητα και προετοιμασία για απότομες διορθώσεις, την ώρα που τα βλέμματα στρέφονται στις ΗΠΑ, που καλείται να ζυγίσει ανάμεσα σε στρατιωτική επέμβαση και διπλωματική συνέχεια.
Ο Ντόναλντ Τραμπ φλερτάρει με την ιδέα στρατιωτικής απάντησης, ενώ ο πλανήτης παρακολουθεί ένα επικίνδυνο διπλωματικό παιχνίδι χωρίς αποτέλεσμα μέχρι στιγμής, που μπορεί να ανατρέψει την παγκόσμια οικονομική ισορροπία και να επιφέρει νέο ενεργειακό σοκ.
Τα δεδομένα, σύμφωνα με πολλούς, θυμίζουν τις στιγμές της ενεργειακής κρίσης του ’70.
Αντανακλάσεις στις τιμές πετρελαίου
Την Πέμπτη 19 Ιουνίου, τα συμβόλαια Brent ενισχύθηκαν κατά περίπου +2,8% φτάνοντας τα $78,85 ανά βαρέλι, το υψηλότερο κλείσιμο από τις 22 Ιανουαρίου. Το αμερικανικό WTI κατέγραψε άνοδο περίπου +2,7% στα $77,20.
Αναλυτές της Citi προειδοποιούν ότι η διαταραχή των 1,1 εκατ βαρελιών/ημέρα από το Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές στα $75‑78, ενώ αν κλείσει ο δρόμος του Ορμούζ, υπάρχουν σενάρια για $120‑130 ανά βαρέλι.
Η JPMorgan εκτιμά ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα σπρώξει τις τιμές πάνω από $100.
Κίνδυνος «βραχύπρόθεσμου πανικού» στα χρηματιστήρια
Οι επενδυτές αντιδρούν με επιφυλακτικότητα. Αναλυτές του Reuters προειδοποιούν για πιθανή σύντομη, βίαιη πτώση στις αγορές, σε περίπτωση αμερικανικών επιθέσεων κατά του Ιράν .
Παράλληλα, το RBC εκτιμά ότι οι δείκτες ίσως υποχωρήσουν έως και 20%, οδηγώντας το δείκτη S&P 500 στην περιοχή 4.800‑5.200.
Στην Ευρώπη, οι δείκτες CAC 40, DAX και FTSE 100 κινήθηκαν πτωτικά χθες, ενώ απώλειες σημείωσαν οι τράπεζες στο Χρηματιστήριο Αθηνών, με τον γενικό δείκτη να υποχωρεί κάτω από τις 1.780 μονάδες.
Οι αμερικανικές αγορές επανέρχονται στις συναλλαγές σήμερα, μετά την αποχή λόγω της αργίας για την Juneteenth στις 19 Ιουνίου. Οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν επαναφορά με μικρές πτωτικές τάσεις χωρίς μεγάλες αποστάσεις από το τελευταίο κλείσιμο στις 18 Ιουνίου.
ΗΠΑ: Το κρίσιμο δίλημμα Τραμπ
Η αμερικανική κυβέρνηση, σύμφωνα με τα επικρατέστερα σενάρια, αναμένεται να αποφασίσει εντός 1–2 εβδομάδων εάν θα εμπλακεί στρατιωτικά στο Ιράν.
Οι ΗΠΑ τηρούν σκληρή στάση, με τον Τραμπ να διαμηνύει ότι εξετάζει πλήγμα στο Ιράν. Ωστόσο, φαίνεται να λαμβάνει υπόψη τις προειδοποιήσεις του Κρεμλίνου του οποίου το υπουεγείο εξωτερικών προειδοποιεί για πυρινική καταστροφή, καθώς και τις αντιδράσεις στις ΗΠΑ, για τους κινδύνους μιας νέας περιοχής συγκρούσεων.
Στο διπλωματικό μέτωπο, ο αμερικανός απεσταλμένος Steve Witkoff βρίσκεται σε επαφές με το Ιράν—ενώ στο Ιράν επικρατεί ένταση και αναστολή εμπορικών διαπραγματεύσεων.
Ενεργειακές εταιρείες και η απειλή κλεισίματος του Ορμούζ
Η Shell και άλλοι ενεργειακοί κολοσσοί αναφέρουν ότι ενδεχόμενο κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ θα πλήξει σοβαρά το παγκόσμιο εμπόριο και έχουν ήδη ενεργοποιήσει σχέδια έκτακτης ανάγκης.
Από πλευράς των CEO διεθνών εταιρειών εκφράζεται ανησυχία για πιθανό σοκ στην παγκόσμια οικονομία, συγκρίσιμο με αυτό της δεκαετίας του ’70.
