Του Παναγιώτη Τρισόκκα*
Κάθε τέσσερα χρόνια, το Παγκόσμιο Κύπελλο μετατρέπεται σε ένα παγκόσμιο γεγονός που ξεπερνά τα όρια του αθλητισμού. Εκατομμύρια άνθρωποι σε κάθε γωνιά του κόσμου παρακολουθούν τους αγώνες, μοιράζονται στιγμές συγκίνησης και γιορτάζουν το ποδόσφαιρο. Παράλληλα όμως, η αυξημένη προβολή στοιχηματικού περιεχομένου, ιδιαίτερα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αναδεικνύει την ανάγκη για ενισχυμένη προστασία των νέων και των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού.
Η πραγματικότητα αυτή καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη ενίσχυσης των προστατευτικών παραγόντων για τους ανήλικους, τους νέους και γενικότερα τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Για την Εθνική Αρχή Στοιχημάτων, η προστασία των παικτών και του κοινωνικού συνόλου αποτελεί βασική προτεραιότητα και θεμελιώδη πυλώνα της στρατηγικής και της δράσης της.
Όπως είναι γνωστό, η νομοθεσία απαγορεύει τη συμμετοχή ανηλίκων σε τυχερά παιχνίδια. Σε ό,τι αφορά το επίγειο στοίχημα, η εφαρμογή της νομοθεσίας καθίσταται πιο εύκολη, καθώς απαγορεύεται η είσοδος σε πρακτορεία στοιχημάτων σε άτομα κάτω των 18 ετών. Βάσει των προνοιών των Κανονισμών Προστασίας των Παικτών, Νεαρών Ατόμων και Παθολογικών Παικτών, οι εργαζόμενοι στα υποστατικά υποχρεούνται να επαληθεύουν την ηλικία οποιουδήποτε ατόμου, το οποίο κατά την κρίση τους φαίνεται κάτω των 25 ετών, προσθέτοντας μια επιπλέον δικλείδα ασφαλείας. Αντίθετα, στο διαδικτυακό περιβάλλον οι προκλήσεις είναι σημαντικά μεγαλύτερες. Στη σύγχρονη ψηφιακή εποχή, οι νέοι εκτίθενται καθημερινά σε περιεχόμενο σχετικό με τα τυχερά παιχνίδια μέσω του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, παρακάμπτοντας σε πολλές περιπτώσεις τόσο νομοθετικούς περιορισμούς, όσο και τις δικλείδες ασφαλείας που εφαρμόζουν οι ίδιες οι εταιρείες.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι σημαντικό μέρος αυτού του περιεχομένου προέρχεται από μη αδειοδοτημένες ή παράνομες ιστοσελίδες, οι οποίες λειτουργούν εκτός του ρυθμιστικού πλαισίου, χωρίς μηχανισμούς προστασίας των παικτών και χωρίς ουσιαστικό έλεγχο ως προς την πρόσβαση ανηλίκων. Η παράνομη αγορά παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο τομέας των τυχερών παιχνιδιών διεθνώς, καθώς εκθέτει τους πολίτες σε αυξημένους κινδύνους και υπονομεύει τις προσπάθειες για ασφαλή και υπεύθυνη συμμετοχή.
Οι νέοι σήμερα μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον όπου το στοιχηματικό περιεχόμενο παρουσιάζεται συχνά ως μέρος της διασκέδασης και καθημερινότητας. Ιδιαίτερα στο μη ελεγχόμενο περιβάλλον της παράνομης αγοράς, δημιουργείται η ψευδαίσθηση του εύκολου κέρδους και της «ακίνδυνης» ενασχόλησης με το στοίχημα και τα τυχερά παιχνίδια γενικότερα.
Η Εθνική Αρχή Στοιχημάτων παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και επενδύει συστηματικά στην έρευνα, την πρόληψη και την ενημέρωση. Στο πλαίσιο αυτό, διεξήγαγε πρόσφατα ποσοτική έρευνα για τη σχέση των νέων ηλικίας 18-35 ετών με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα τυχερά παιχνίδια. Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι η έκθεση των νέων σε περιεχόμενο σχετικό με τα τυχερά παιχνίδια είναι σχεδόν καθολική, αφού μόλις το 7% δηλώνει ότι δεν έχει δει τέτοιο περιεχόμενο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τον τελευταίο χρόνο, ενώ το 89% όσων εκτέθηκαν σε σχετικό περιεχόμενο αναφέρουν ότι είδαν πληρωμένες διαφημίσεις.
Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι η έκθεση των νέων σε στοιχηματικό περιεχόμενο δεν αποτελεί πλέον εξαίρεση, αλλά καθημερινή πραγματικότητα. Πολύ σύντομα η Εθνική Αρχή Στοιχημάτων θα δημοσιοποιήσει τα αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας, τα οποία θα αξιοποιηθούν για την περαιτέρω προσαρμογή των πολιτικών και των δράσεων της με επίκεντρο τους νέους, οι οποίοι αποτελούν για την Αρχή ομάδα πληθυσμού ιδιαίτερης σημασίας.
Παράλληλα, η Εθνική Αρχή Στοιχημάτων επενδύει συστηματικά στην πρόληψη και την ενημέρωση, υλοποιώντας αυτή την περίοδο στοχευμένη εκστρατεία ευαισθητοποίησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με επίκεντρο τους νέους και τους ανήλικους. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η ανάδειξη των κινδύνων που ενδέχεται να προκύψουν από την υπέρμετρη ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια. Μέσα από σύγχρονο ψηφιακό περιεχόμενο και μηνύματα προσαρμοσμένα στη γλώσσα και τις συνήθειες των νέων, η εκστρατεία επιδιώκει να καταστήσει σαφές ότι το στοίχημα δεν αποτελεί τρόπο εύκολου κέρδους ούτε μέσο κοινωνικής αποδοχής ή επιτυχίας.
Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να γίνει κατανοητό σε όλους ότι όσο πιο νωρίς εξοικειώνονται οι ανήλικοι με τα τυχερά παιχνίδια, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος ανάπτυξης προβληματικής ή παθολογικής συμπεριφοράς στο μέλλον. Στο πλαίσιο αυτό, ο ρόλος των γονέων είναι καθοριστικός. Οι γονείς οφείλουν να βρίσκονται σε εγρήγορση, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια των μεγάλων αθλητικών διοργανώσεων, όταν η προβολή στοιχηματικού περιεχομένου αυξάνεται αισθητά. Είναι σημαντικό να παρακολουθούν πιθανές αλλαγές στη συμπεριφορά των παιδιών τους, όπως απομόνωση, συχνές αναφορές στο στοίχημα, μεταβολές στις συνήθειες ύπνου ή ακόμη και αδικαιολόγητη ανάγκη για χρήματα.
Παράλληλα, είναι αναγκαίο οι γονείς να διατηρούν ανοικτό και ειλικρινή διάλογο με τα παιδιά τους σχετικά με τους κινδύνους των τυχερών παιχνιδιών, ξεκαθαρίζοντας ότι αυτά δεν αποτελούν τρόπο εύκολου κέρδους. Η πρόληψη, η ενημέρωση και η ανοιχτή επικοινωνία εντός της οικογένειας αποτελούν τα σημαντικότερα μέσα προστασίας των νέων.
Το Παγκόσμιο Κύπελλο αποτελεί μια μοναδική γιορτή του αθλητισμού, της προσπάθειας και του ευ αγωνίζεσθαι. Η πρόκληση για όλους μας είναι να διασφαλίσουμε ότι οι νέοι θα βιώσουν αυτή τη γιορτή με ασφάλεια και κριτική σκέψη, χωρίς να εκτεθούν σε συμπεριφορές που μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά το μέλλον τους. Η προστασία των νέων δεν είναι μόνο ρυθμιστική υποχρέωση. Είναι συλλογική ευθύνη.
*Πρόεδρος Εθνικής Αρχής Στοιχημάτων
