Η Τζακάρτα, πρωτεύουσα της Ινδονησίας και μία από τις μεγαλύτερες μητροπολιτικές περιοχές στον κόσμο με περισσότερους από 40 εκατομμύρια κατοίκους, αντιμετωπίζει μια σοβαρή περιβαλλοντική κρίση που γίνεται όλο και πιο εμφανής.
Η πόλη βυθίζεται σταδιακά, ενώ η άνοδος της στάθμης της θάλασσας αυξάνει την πίεση στις υποδομές και στις κατοικημένες περιοχές, δημιουργώντας μεγάλες προκλήσεις για εκατομμύρια ανθρώπους.
Τα πρώτα σημάδια της καθίζησης
Στις παλαιότερες γειτονιές της πόλης, τα προβλήματα έχουν ήδη αρχίσει να φαίνονται. Σε πολλά κτίρια εμφανίζονται ρωγμές στα θεμέλια, οι δρόμοι και τα δίκτυα υποδομών παρουσιάζουν φθορές, ενώ τα πλημμυρικά φαινόμενα γίνονται όλο και συχνότερα, κυρίως στις βόρειες περιοχές της Τζακάρτας.
Σε ορισμένα σημεία, μάλιστα, το έδαφος βρίσκεται ήδη αρκετά μέτρα χαμηλότερα από τη στάθμη της θάλασσας.
Σύμφωνα με μετρήσεις, σε τμήματα του βόρειου τομέα της πόλης το έδαφος υποχωρεί κάθε χρόνο περίπου 20 έως 28 εκατοστά. Αν ο ρυθμός αυτός συνεχιστεί, οι αλλαγές στο τοπίο της πόλης θα μπορούσαν να είναι δραματικές πριν ακόμη φτάσουμε στο 2050.
Οι λόγοι πίσω από το φαινόμενο
Η καθίζηση της πόλης οφείλεται σε έναν συνδυασμό φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων.
Η Τζακάρτα έχει αναπτυχθεί σε περιοχές με μαλακά εδάφη, σε εκτάσεις όπου παλαιότερα υπήρχαν βάλτοι και ποτάμια. Παράλληλα, η έλλειψη επαρκούς δημόσιου δικτύου ύδρευσης οδηγεί εκατομμύρια κατοίκους και επιχειρήσεις στην άντληση υπόγειων υδάτων.
Η συνεχής αυτή άντληση αποδυναμώνει τα στρώματα του υπεδάφους που στηρίζουν την πόλη, με αποτέλεσμα το έδαφος να υποχωρεί σταδιακά.
Την κατάσταση επιβαρύνει ακόμη περισσότερο η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, η οποία σχετίζεται με την παγκόσμια κλιματική αλλαγή. Σύγχρονες μελέτες δείχνουν ότι τα παράκτια ύδατα σε πολλές περιοχές του πλανήτη βρίσκονται έως και 30 εκατοστά υψηλότερα από προηγούμενες εκτιμήσεις, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο για μεγάλες παράκτιες πόλεις.
Το σχέδιο προστασίας της πόλης
Για να περιοριστούν οι επιπτώσεις, οι αρχές της Ινδονησίας έχουν προχωρήσει σε μεγάλα έργα υποδομών. Ένα από τα σημαντικότερα είναι το παράκτιο τείχος προστασίας γνωστό ως Giant Sea Wall, το οποίο κατασκευάζεται κατά μήκος της ακτογραμμής για να προστατεύσει την πόλη από πλημμύρες και την εισχώρηση θαλασσινού νερού.
Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη σχέδια για την ενίσχυση των συστημάτων αποστράγγισης, καθώς και για τη σταδιακή μεταφορά ορισμένων κυβερνητικών λειτουργιών εκτός της Τζακάρτας.
Ωστόσο, πολλοί ειδικοί προειδοποιούν ότι, παρά τα μέτρα που λαμβάνονται, ο χρόνος αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για το μέλλον της πόλης, καθώς οι περιβαλλοντικές πιέσεις συνεχίζουν να αυξάνονται.