Την τρίτη μείωση του βασικού της επιτοκίου για το 2024 πραγματοποίησε σήμερα η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, συνεχίζοντας τη χαλάρωση της πολιτικής της στη σκιά των αδύναμων ρυθμών ανάπτυξης στην Ευρωζώνη και ενώ τα τελευταία στοιχεία της Eurostat τοποθετούν τον πληθωρισμό κάτω και από τον επίσημο στόχο του 2%.
Τα αναθεωρημένα στοιχεία που ανακοίνωσε η Eurostat έδειξαν ότι ο πληθωρισμός τον Σεπτέμβριο ήταν τελικά χαμηλότερος απ’ ό,τι είχε εκτιμηθεί αρχικά, στο 1,7% τον Σεπτέμβριο, από 1,8% που είχε ανακοινωθεί αρχικά και 2,2% τον Αύγουστο. Τον Σεπτέμβριο του 2023 ο πληθωρισμός ήταν στο 4,3%.
Η σημαντική επιβράδυνση του πληθωρισμού το 2024 επέτρεψε στην ΕΚΤ να ανοίξει τον Ιούνιο τον κύκλο χαλάρωσης της πολιτικής της. Η τράπεζα έκανε ένα “διάλειμμα” τον Ιούλιο για να επιστρέψει στις μειώσεις τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο.
Αυτή είναι η πρώτη συνεχόμενη μείωση των επιτοκίων σε 13 χρόνια και δείχνει ότι η ΕΚΤ αρχίζει πλέον να δίνει μεγαλύτερο βάρος στην προστασία της οικονομίας καθώς η Ευρωζώνη έχει μείνει πολύ πίσω από τις ΗΠΑ σε όρους οικονομικής ανάπτυξης. Υπενθυμίζεται ότι στη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου η ΕΚΤ αναθεώρησε χαμηλότερα τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη της οικονομίας, προβλέποντας αύξηση του ΑΕΠ κατά μόλις 0,8% το 2024 από 0,9% προηγουμένως και 1,3% το 2025 από 1,4%.
Μείωση επιτοκίων
Ειδικότερα, όπως ανακοίνωσε σήμερα η ΕΚΤ, το Δ.Σ. αποφάσισε να μειώσει τα τρία βασικά επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης. Συνεπώς, τα επιτόκια της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων, των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης και της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης θα μειωθούν στο 3,25%, 3,40% και 3,65% αντίστοιχα, με ισχύ από 23 Οκτωβρίου.
Όπως αναφέρει η ΕΚΤ σε σχετική ανακοίνωση, η απόφαση να μειωθεί το επιτόκιο της διευκόλυνσης καταθέσεων – το επιτόκιο μέσω του οποίου το Διοικητικό Συμβούλιο διαμορφώνει τη νομισματική πολιτική – βασίζεται στην ενημερωμένη εκτίμησή του όσον αφορά τις προοπτικές για τον πληθωρισμό, τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και την ισχύ της μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. Οι εισερχόμενες πληροφορίες για τον πληθωρισμό δείχνουν ότι η αποπληθωριστική διαδικασία βρίσκεται σε καλό δρόμο. Οι προοπτικές για τον πληθωρισμό επηρεάζονται επίσης από πρόσφατες καθοδικές αναθεωρήσεις σε δείκτες οικονομικής δραστηριότητας που αιφνιδίασαν [downside surprises]. Εν τω μεταξύ, οι όροι χρηματοδότησης παραμένουν περιοριστικοί.
Η ΕΚΤ σημειώνει ότι ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί τους επόμενους μήνες, πριν υποχωρήσει προς τον στόχο κατά τη διάρκεια του επόμενου έτους. Ο εγχώριος πληθωρισμός παραμένει υψηλός, καθώς οι μισθοί εξακολουθούν να αυξάνονται με υψηλούς ρυθμούς. Ταυτόχρονα, οι πιέσεις από την πλευρά του κόστους εργασίας αναμένεται να συνεχίσουν να μειώνονται σταδιακά με τα κέρδη να αντισταθμίζουν εν μέρει την επίδραση των υψηλότερων μισθών στον πληθωρισμό.
Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι αποφασισμένο να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα επιστρέψει στον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2% εγκαίρως. Θα διατηρήσει τα επιτόκια πολιτικής επαρκώς περιοριστικά για όσο διάστημα είναι απαραίτητο για την επίτευξη αυτού του στόχου, τονίζει η ΕΚΤ.
Παραλληλα, το Διοικητικό Συμβούλιο θα συνεχίσει να ακολουθεί μια προσέγγιση που εξαρτάται από τα δεδομένα για την κάθε συνεδρίαση ξεχωριστά προκειμένου να καθορίζει το κατάλληλο επίπεδο και τη διάρκεια της περιοριστικής πολιτικής.
Ειδικότερα, οι αποφάσεις της για τα επιτόκια θα βασίζονται στην εκτίμησή της για τις προοπτικές για τον πληθωρισμό υπό το φως των εισερχόμενων οικονομικών και χρηματοοικονομικών δεδομένων, τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και την ισχύ της μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων για μια συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων.
Το πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού (APP) μειώνεται με μετρημένο και προβλέψιμο ρυθμό, καθώς το Ευρωσύστημα δεν επανεπενδύει πλέον τα ποσά κεφαλαίου από την εξόφληση τίτλων κατά τη λήξη τους.
Παράλληλα, το Ευρωσύστημα δεν επανεπενδύει πλέον όλα τα ποσά κεφαλαίου από την εξόφληση τίτλων που αγοράστηκαν στο πλαίσιο του έκτακτου προγράμματος αγοράς στοιχείων ενεργητικού λόγω πανδημίας (PEPP) καθώς φθάνουν στη λήξη τους, μειώνοντας το μέγεθος του χαρτοφυλακίου PEPP κατά 7,5 δισ. ευρώ μηνιαίως κατά μέσο όρο. Το Διοικητικό Συμβούλιο σκοπεύει να τερματίσει τις επανεπενδύσεις στο πλαίσιο του προγράμματος PEPP στο τέλος του 2024.
Το Διοικητικό Συμβούλιο θα συνεχίσει να εφαρμόζει ευελιξία στις επανεπενδύσεις ποσών από την εξόφληση τίτλων του χαρτοφυλακίου PEPP καθώς φθάνουν στη λήξη τους, με σκοπό να αντιμετωπίζονται οι κίνδυνοι για τον μηχανισμό μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής που σχετίζονται με την πανδημία.
Καθώς οι τράπεζες αποπληρώνουν τα ποσά που δανείστηκαν στο πλαίσιο των στοχευμένων πράξεων πιο μακροπρόθεσμης αναχρηματοδότησης, το Διοικητικό Συμβούλιο θα αξιολογεί τακτικά το πώς οι στοχευμένες πράξεις χρηματοδότησης και η συνεχιζόμενη αποπληρωμή τους συνεισφέρουν στην κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής του.
