Οι Ηνωμένες Πολιτείες πέρασαν σε νέο γύρο στρατιωτικής δράσης κατά του Ιράν, πλήττοντας πάνω από 80 ιρανικούς στόχους σε μια επιχείρηση που ανεβάζει επικίνδυνα την ένταση στη Μέση Ανατολή και επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο γενικευμένης ανάφλεξης στον Περσικό Κόλπο.
Σύμφωνα με διεθνείς αναφορές και ενημερώσεις της αμερικανικής πλευράς, τα πλήγματα είχαν στόχο κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές που συνδέονται με την ικανότητα της Τεχεράνης να απειλεί τη ναυσιπλοΐα γύρω από το Στενό του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του πλανήτη.
Στο στόχαστρο φέρεται να βρέθηκαν συστήματα αεράμυνας, παράκτια ραντάρ και υποδομές επιτήρησης, θέσεις αντιαεροπορικών πυραύλων, εγκαταστάσεις εκτόξευσης drones, δυνατότητες αντιπλοϊκών πυραύλων και σημεία διοίκησης και ελέγχου. Αναφορές κάνουν επίσης λόγο για πλήγματα εναντίον περισσότερων από 60 μικρών σκαφών που συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης.
Η αμερικανική κίνηση παρουσιάζεται ως απάντηση σε νέες επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων στην περιοχή του Ορμούζ. Η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι οι ιρανικές ενέργειες υπονομεύουν την ασφάλεια της διεθνούς ναυσιπλοΐας και επιχειρεί να περιορίσει τις δυνατότητες της Τεχεράνης να ασκεί πίεση μέσω της θάλασσας.
Η αντίδραση της Τεχεράνης και οι συναγερμοί στον Κόλπο
Η απάντηση του Ιράν ήταν άμεση σε επίπεδο ρητορικής και στρατιωτικών ισχυρισμών. Οι Φρουροί της Επανάστασης ανέφεραν ότι έπληξαν 85 αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε Μπαχρέιν και Κουβέιτ, ενώ ιρανικές πηγές υποστήριξαν ότι καταρρίφθηκε αμερικανικό drone τύπου MQ-9. Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν είχαν επιβεβαιωθεί άμεσα από την αμερικανική πλευρά.
Την ίδια ώρα, σε Μπαχρέιν και Κουβέιτ σήμανε συναγερμός. Στο Μπαχρέιν ενεργοποιήθηκαν σειρήνες αεράμυνας, με τις αρχές να καλούν τους πολίτες να παραμείνουν ψύχραιμοι και να κινηθούν προς ασφαλείς χώρους. Στο Κουβέιτ, οι ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι τα συστήματα αεράμυνας ανταποκρίνονται σε εχθρικές πυραυλικές και μη επανδρωμένες απειλές.
Η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα σοβαρή επειδή μεταφέρει την αντιπαράθεση από το έδαφος του Ιράν και τη θαλάσσια ζώνη του Ορμούζ προς κράτη του Κόλπου που φιλοξενούν κρίσιμες αμερικανικές στρατιωτικές υποδομές. Το Μπαχρέιν συνδέεται άμεσα με την αμερικανική ναυτική παρουσία στην περιοχή, ενώ το Κουβέιτ αποτελεί σταθερό κόμβο για τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ στον Κόλπο.
Γιατί το Ορμούζ παραμένει το κρίσιμο σημείο
Σε στρατηγικό επίπεδο, το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο η έκταση των αμερικανικών πληγμάτων, αλλά το εάν η Τεχεράνη θα επιλέξει μια περιορισμένη απάντηση ή έναν ευρύτερο κύκλο αντιποίνων. Το Στενό του Ορμούζ παραμένει το σημείο όπου η στρατιωτική ένταση μπορεί να μετατραπεί γρήγορα σε οικονομική κρίση, καθώς από την περιοχή διέρχεται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων θαλάσσιων ροών πετρελαίου και LNG.
Η νέα κλιμάκωση δυσκολεύει ακόμη περισσότερο κάθε προσπάθεια διπλωματικής αποκλιμάκωσης. Ακόμη και αν οι ΗΠΑ επιχειρούν να στείλουν μήνυμα αποτροπής, η ενεργοποίηση αεράμυνας σε δύο χώρες του Κόλπου δείχνει ότι η κρίση έχει ήδη αποκτήσει περιφερειακό χαρακτήρα.
Για την Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο, η εικόνα αυτή έχει άμεση σημασία. Μια παρατεταμένη κρίση στον Κόλπο μπορεί να επηρεάσει τις τιμές ενέργειας, τις θαλάσσιες μεταφορές, τις ασφαλιστικές χρεώσεις και τη στρατιωτική ισορροπία σε μια περιοχή που συνδέεται επιχειρησιακά και ενεργειακά με τη Μεσόγειο.
Το επόμενο 24ωρο θεωρείται κρίσιμο, καθώς θα δείξει εάν οι σημερινοί συναγερμοί σε Μπαχρέιν και Κουβέιτ θα μείνουν ως ελεγχόμενα επεισόδια ή αν θα αποτελέσουν την αρχή μιας νέας φάσης σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
