Σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα της εποπτείας των τιμών καυσίμων θέτει ο Κυπριακός Σύνδεσμος Καταναλωτών, υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν «ισχυρές ενδείξεις» πως οι λιανικές τιμές στην Κύπρο δεν δικαιολογούνται πλήρως από τις διεθνείς εξελίξεις.
- Ο Σύνδεσμος Καταναλωτών αμφισβητεί κατά πόσο οι σημερινές τιμές καυσίμων αντανακλούν πλήρως το πραγματικό κόστος.
- Σύμφωνα με τα στοιχεία του, 19 πρατήρια δεν πέρασαν καθόλου τη μείωση των 8,3 σεντ, ενώ άλλα 97 την εφάρμοσαν μερικώς.
- Η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή δηλώνει ότι παρακολουθεί τις τιμές και τις θεωρεί λογικές, όμως αναφέρει ότι μέρος των στοιχείων είναι εμπιστευτικό.
- Το κεντρικό ζήτημα είναι θεσμικό: αν δεν αποδεικνύεται με διαφανή δεδομένα ότι η επιδότηση έφθασε στον καταναλωτή, υπονομεύεται η αξιοπιστία του μέτρου.
Ο Πρόεδρος του Συνδέσμου, Μάριος Δρουσιώτης, αναγνωρίζει ότι οι τελευταίες αυξήσεις συνδέονται άμεσα με την κρίση στη Μέση Ανατολή. Αμφισβητεί, ωστόσο, αν η διεθνής αναταραχή δικαιολογεί το σημερινό ύψος των λιανικών τιμών ή αν αυτές θα έπρεπε να βρίσκονται χαμηλότερα.
Τα στοιχεία που επικαλείται ο Σύνδεσμος
Από την 1η Μαρτίου έως τις 13 Αυγούστου 2026, η τιμή της βενζίνης 95 οκτανίων αυξήθηκε, σύμφωνα με τα στοιχεία του Συνδέσμου, από €1,315 σε €1,595 το λίτρο. Η τιμή του πετρελαίου κίνησης ανέβηκε από €1,413 σε €1,796.
Οι μεταβολές αντιστοιχούν σε αύξηση περίπου 21% στη βενζίνη και 26% στο ντίζελ. Στα ποσοστά αυτά, όπως διευκρινίζει ο Σύνδεσμος, δεν περιλαμβάνεται η κρατική επιδότηση των 8,3 σεντ ανά λίτρο.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο πετρέλαιο θέρμανσης, το οποίο αυξήθηκε από €0,950 σε €1,438 το λίτρο. Η διαφορά των 48,8 σεντ μεταφράζεται σε πρόσθετο κόστος περίπου €488 για μια δεξαμενή 1.000 λίτρων.
Η επιδότηση και τα 116 πρατήρια
Ο Σύνδεσμος υποστηρίζει ότι, όταν εφαρμόστηκε η επιδότηση στις αρχές Απριλίου, 19 πρατήρια δεν μείωσαν καθόλου την τιμή κατά τα προβλεπόμενα 8,3 σεντ, ενώ άλλα 97 πρατήρια προχώρησαν σε μικρότερη μείωση. Πρόκειται για στοιχεία και ισχυρισμούς του Συνδέσμου, οι οποίοι δεν ισοδυναμούν από μόνοι τους με διαπίστωση παράβασης από αρμόδια αρχή.
Περίπου δέκα ημέρες αργότερα, όταν μία εταιρεία πετρελαιοειδών ανακοίνωσε αύξηση στη βενζίνη, ο Σύνδεσμος κατέγραψε ότι 22 πρατήρια άλλων εταιρειών αύξησαν επίσης τις τιμές τους. Το εύρημα χρησιμοποιείται ως ένδειξη ότι η διαμόρφωση της λιανικής τιμής χρειάζεται βαθύτερο και πιο διαφανή έλεγχο.
Το θεσμικό κενό της διαφάνειας
Ο κ. Δρουσιώτης αναφέρει ότι η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή απαντά πως παρακολουθεί τις τιμές και τις κρίνει λογικές. Όταν, όμως, ζητούνται τα αναλυτικά δεδομένα, μέρος τους χαρακτηρίζεται εμπιστευτικό.
Ο Σύνδεσμος εκτιμά ότι περίπου 30%-40% των δεδομένων που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση δεν είναι εμπιστευτικά και θα μπορούσαν να δημοσιοποιηθούν. Η θέση αυτή αναδεικνύει ένα κρίσιμο ζήτημα δημόσιας πολιτικής: δεν αρκεί να δηλώνεται ότι η αγορά ελέγχεται· χρειάζεται να παρέχονται επαρκή στοιχεία ώστε να μπορεί να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα του ελέγχου.
Οι καταναλωτές μπορούν να συγκρίνουν τις τρέχουσες τιμές ανά πρατήριο μέσω του επίσημου Παρατηρητηρίου Λιανικών Τιμών Καυσίμων. Η δυνατότητα σύγκρισης, ωστόσο, δεν απαντά από μόνη της στο ερώτημα αν η τελική τιμή προκύπτει από δικαιολογημένο κόστος και εύλογο περιθώριο.
Η πολιτική πρόκληση είναι σαφής: όταν ένα μέτρο χρηματοδοτείται από το κράτος για να ανακουφίσει τους πολίτες, η κυβέρνηση οφείλει να μπορεί να αποδείξει ότι το όφελος κατέληξε πλήρως στον τελικό καταναλωτή.
