Σε κρίσιμο σημείο φαίνεται να εισέρχονται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς σύμφωνα με το Axios οι δύο πλευρές έχουν καταλήξει σε συμφωνία-πλαίσιο και αναμένουν πλέον την τελική έγκριση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Το δημοσίευμα, το οποίο επικαλείται δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και μία περιφερειακή πηγή που συμμετέχει στις διαμεσολαβητικές προσπάθειες, αναφέρει ότι το προσχέδιο συμφωνίας προβλέπει παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες και έναρξη επίσημων διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Παρότι οι Ιρανοί φέρονται να έχουν ήδη δώσει το «πράσινο φως», η Τεχεράνη μέχρι στιγμής δεν έχει επιβεβαιώσει δημόσια τις πληροφορίες.
Ο Τραμπ ζητά χρόνο πριν υπογράψει
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι βασικοί όροι της συμφωνίας είχαν ουσιαστικά ολοκληρωθεί ήδη από την περασμένη Τρίτη.
Ωστόσο, η τελική επικύρωση απαιτούσε πολιτική έγκριση τόσο από την Ουάσιγκτον όσο και από την ιρανική ηγεσία.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι διαπραγματευτές ενημέρωσαν προσωπικά τον Τραμπ για τις λεπτομέρειες της συμφωνίας, αλλά ο Αμερικανός πρόεδρος δεν προχώρησε άμεσα στην υπογραφή.
«Ο πρόεδρος μετέφερε στους μεσολαβητές ότι θέλει μερικές ημέρες για να το σκεφτεί», ανέφερε χαρακτηριστικά η ίδια πηγή.
Η στάση αυτή ενισχύει την εικόνα ότι ο Τραμπ επιχειρεί να σταθμίσει τόσο τις γεωπολιτικές όσο και τις εσωτερικές πολιτικές επιπτώσεις μιας πιθανής συμφωνίας με την Τεχεράνη.
Ανοικτό το Ορμούζ και απομάκρυνση ναρκών
Στο επίκεντρο του υπό συζήτηση Μνημονίου Κατανόησης βρίσκεται το Στενό του Ορμούζ, το οποίο παραμένει κομβικής σημασίας για την παγκόσμια αγορά ενέργειας και τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Σύμφωνα με τους Αμερικανούς αξιωματούχους, το Ιράν θα δεσμευτεί να διατηρήσει ανοικτό το στενό για την εμπορική ναυτιλία, χωρίς επιβολή διοδίων ή παρενοχλήσεις.
Παράλληλα, η Τεχεράνη θα πρέπει να απομακρύνει όλες τις νάρκες από την περιοχή εντός 30 ημερών.
Το σχέδιο προβλέπει επίσης σταδιακή άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, υπό την προϋπόθεση αποκατάστασης της ομαλής εμπορικής ναυσιπλοΐας.
Στο τραπέζι πυρηνικά, κυρώσεις και παγωμένα κεφάλαια
Το Μνημόνιο Κατανόησης θα περιλαμβάνει επίσης ρητή δέσμευση του Ιράν ότι δεν θα επιδιώξει την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.
Ένα από τα πρώτα ζητήματα που θα συζητηθούν κατά τη διάρκεια της 60ήμερης εκεχειρίας αφορά το μέλλον του εμπλουτισμένου ουρανίου της Τεχεράνης και το συνολικό πλαίσιο εμπλουτισμού.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ φέρονται διατεθειμένες να ξεκινήσουν συζητήσεις για σταδιακή άρση κυρώσεων και αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, συνδέοντας όμως την πρόοδο αυτή με τη συμμόρφωση του Ιράν.
Στο προσχέδιο περιλαμβάνεται ακόμη και η δημιουργία μηχανισμού παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας προς το Ιράν.
Οι αγορές περιμένουν το επόμενο βήμα
Οι πληροφορίες περί πιθανής συμφωνίας έχουν ήδη αρχίσει να επηρεάζουν τις διεθνείς αγορές, ιδιαίτερα στον τομέα της ενέργειας.
Μια οριστική αποκλιμάκωση στην περιοχή θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τις πιέσεις στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, σε μια περίοδο όπου οι αγορές φοβούνται παρατεταμένο ενεργειακό σοκ και νέο κύμα πληθωρισμού.
Ωστόσο, η τελική στάση του Τραμπ παραμένει καθοριστική, καθώς οποιαδήποτε καθυστέρηση ή αλλαγή γραμμής από τον Λευκό Οίκο θα μπορούσε να ανατρέψει εύκολα το εύθραυστο διπλωματικό momentum.
Το σημαντικότερο στοιχείο αυτής της συμφωνίας δεν είναι μόνο η πιθανή εκεχειρία.
Είναι ότι για πρώτη φορά μετά την έναρξη της κρίσης διαμορφώνεται ένα πλαίσιο όπου ενέργεια, ναυσιπλοΐα, πυρηνικά και κυρώσεις συνδέονται σε μία ενιαία διαπραγμάτευση.
Και αυτό αποκαλύπτει πόσο βαθιά οικονομική έχει γίνει πλέον η γεωπολιτική σύγκρουση.
Το Ορμούζ δεν είναι απλώς ένα στρατηγικό πέρασμα. Είναι η «βαλβίδα» του παγκόσμιου πληθωρισμού, της ενέργειας και της σταθερότητας των αγορών.
Η τελική απόφαση του Τραμπ ενδέχεται να καθορίσει όχι μόνο την πορεία της Μέσης Ανατολής, αλλά και το αν ο κόσμος θα αποφύγει μια νέα μεγάλη ενεργειακή και οικονομική κρίση.
