Strategist Ai · AI Takeaways
- Ο Τουφάν Έρχιουρμαν ζητεί εκ των προτέρων αποδοχή της αρχής της εκ περιτροπής προεδρίας, με τις λεπτομέρειες να συζητούνται αργότερα· ο Νίκος Χριστοδουλίδης παραπέμπει τα ζητήματα ουσίας στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
- Η αντιπαράθεση για τις 19 προτάσεις αφορά και τη μορφή τους: ο Έρχιουρμαν αρνείται ότι παρέλαβε έγγραφο, ενώ ο Πρόεδρος απαντά ότι οι προτάσεις διατυπώθηκαν προφορικά και δεν παρουσιάστηκαν ως γραπτό κείμενο.
- Δεν ανακοινώθηκε επανέναρξη ή νέα συμφωνία. Οι τοποθετήσεις της 18ης Οκτωβρίου καταγράφουν διαφορετικές αντιλήψεις για τη διαδρομή προς τις συνομιλίες και για τη συνέχεια από το Κραν Μοντανά.
Η εκ περιτροπής προεδρία βρίσκεται στο επίκεντρο νέας δημόσιας αντιπαράθεσης ανάμεσα στον Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Τουφάν Έρχιουρμαν. Η συνέντευξη του Τουρκοκύπριου ηγέτη στον «Πολίτη» και η απάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας στις 18 Οκτωβρίου 2026 ανέδειξαν μια κρίσιμη απόσταση: ποια ζητήματα πρέπει να θεωρούνται αποσαφηνισμένα πριν αρχίσει η διαπραγμάτευση και ποια πρέπει να συμφωνηθούν μέσα σε αυτήν.
Η ανταλλαγή τοποθετήσεων δεν συνοδεύτηκε από συμφωνία επανέναρξης. Αποτυπώνει, ωστόσο, συγκεκριμένες διαφορές πίσω από τη γενική διακήρυξη ότι χρειάζεται ουσιαστική διαδικασία υπό τα Ηνωμένα Έθνη.
Τι ζητεί ο Έρχιουρμαν πριν από το τραπέζι
Στην πρωτότυπη συνέντευξή του, ο Έρχιουρμαν υποστηρίζει ότι η αρχή της εκ περιτροπής προεδρίας πρέπει να γίνει αποδεκτή εκ των προτέρων, ενώ ο τρόπος εφαρμογής της μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης. Συνδέει τη θέση αυτή με την πολιτική ισότητα και επιμένει στη δική του μεθοδολογική προσέγγιση για τη διαδικασία.
Παράλληλα, απορρίπτει την εντύπωση ότι έχουν ήδη γίνει αποδεκτά τρία από τα τέσσερα σημεία της μεθοδολογίας του. Υποστηρίζει ότι κανένα δεν έχει απαντηθεί και συμφωνηθεί με τον τρόπο που ο ίδιος ζητεί. Πρόκειται για τη δική του αποτίμηση των επαφών, την οποία δεν συμμερίζεται η ελληνοκυπριακή πλευρά.
Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης διαχωρίζει επίσης την εκ περιτροπής προεδρία από την ασφάλεια και τις εγγυήσεις. Αντιμετωπίζει τα δεύτερα ως σημαντικά ζητήματα ουσίας για τη διαπραγμάτευση και απορρίπτει τη σύνδεσή τους με την αρχή που ζητεί να προηγηθεί. Η διάκριση εξηγεί γιατί η συζήτηση για τη «μεθοδολογία» έχει άμεσο πολιτικό περιεχόμενο.
Η απάντηση Χριστοδουλίδη
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, στις δηλώσεις του μετά το μνημόσυνο των ηρώων του Τρικώμου στα Κάτω Πολεμίδια, χαρακτήρισε τη συνέντευξη αποκαλυπτική για τους λόγους που δεν έχουν επαναρχίσει οι συνομιλίες. Όπως κατέγραψε το ΡΙΚ από τις δηλώσεις του, θεωρεί ότι η τουρκική πλευρά θέτει εκ των προτέρων όρους και προϋποθέσεις.
Η θέση του είναι ότι τα ουσιαστικά ζητήματα πρέπει να συζητηθούν στο διαπραγματευτικό τραπέζι. Κατά τον Πρόεδρο, δεν μπορεί η μία πλευρά να απαιτεί προηγούμενες υποχωρήσεις και συγχρόνως να μη συζητεί τις δικές της θέσεις. Η εκτίμηση αυτή αντιπαρατίθεται στον ισχυρισμό Έρχιουρμαν ότι η προσέγγισή του αφορά τον σχεδιασμό μιας αποτελεσματικής διαδικασίας.
Οι 19 προτάσεις και η διαφορά ανάμεσα σε έγγραφο και συζήτηση
Ξεχωριστό πεδίο αντιπαράθεσης είναι οι 19 προτάσεις. Ο Έρχιουρμαν δηλώνει ότι δεν παρέλαβε σχετικό έγγραφο ούτε απευθείας ούτε μέσω των Ηνωμένων Εθνών, αναγνωρίζοντας όμως ότι υπήρξε προφορική ανταλλαγή ζητημάτων.
Ο Χριστοδουλίδης απαντά ότι ουδέποτε παρουσίασε τις προτάσεις ως γραπτό κείμενο: διατυπώθηκαν προφορικά και, όπως αναφέρει, ο συνομιλητής του τις γνωρίζει και έχει τοποθετηθεί σε ορισμένες. Συνεπώς, η άρνηση παραλαβής εγγράφου δεν ταυτίζεται αυτομάτως με άρνηση ότι έγιναν προτάσεις.
Στη συζήτηση εμπλέκεται και το Βαρώσι. Οι δημόσιες αναφορές δεν συνιστούν συμφωνημένη διευθέτηση. Ο Έρχιουρμαν αρνείται την εκδοχή ότι αρχικά αποδέχθηκε πρόταση και κατόπιν υπαναχώρησε λόγω παρέμβασης της Άγκυρας, ενώ ο Πρόεδρος αναφέρεται στις δικές του παρεμβάσεις προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ.
Η ουσιαστική εκκρεμότητα
Ο Χριστοδουλίδης επιμένει στη συνέχιση από το Κραν Μοντανά του 2017, θεωρώντας ότι τα γνωστά υπόλοιπα ζητήματα επιτρέπουν πιο περιορισμένη διαδικασία από μια εκκίνηση από την αρχή. Κατά τη θέση του, η πραγματική πολιτική βούληση θα φανεί όταν επαναρχίσουν οι συνομιλίες.
Το επόμενο βήμα εξαρτάται επομένως από το αν μπορεί να γεφυρωθεί η διαφωνία για τη σειρά των αποφάσεων. Η προγενέστερη αποδοχή μιας αρχής, η διαπραγμάτευση των λεπτομερειών της και η συνολική ισορροπία μιας λύσης αποτελούν διαφορετικά στάδια. Οι δηλώσεις της Κυριακής δείχνουν ότι οι δύο πλευρές εξακολουθούν να τοποθετούν αυτά τα στάδια σε διαφορετική σειρά.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης σε συνέντευξη Τύπου στην Πάφο. Φωτογραφία αρχείου, 11 Οκτωβρίου 2024. Φωτογραφία: © European Union, 2024 / Dati Bendo, CC BY 4.0 / CC BY 4.0. Περικοπή κάδρου.
Διαβάστε επίσης
- Κυπριακό: Συνάντηση ΕΕ–Τουρκίας εντός Οκτωβρίου προαναγγέλλει ο Χριστοδουλίδης
- Νέα συνάντηση Προέδρου Χριστοδουλίδη με Τ/κ ηγέτη το απόγευμα
