Μέχρι τα μέσα του αιώνα, η ζήτηση για ενέργεια στη Νοτιοανατολική Ασία θα ξεπεράσει εκείνη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναφέρει σε νέα έκθεση του ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ), ο οποίος τονίζει παράλληλα ότι «τα οφέλη από την επιτάχυνση της μετάβασης στην καθαρή ενέργεια έχουν ήδη γίνει αισθητά σε όλη τη Νοτιοανατολική Ασία, με την δημιουργία πέραν των 85.000 θέσεων εργασίας από το 2019, και περαιτέρω δυνατότητες για επέκταση της κατασκευής τεχνολογιών καθαρής ενέργειας και της επεξεργασίας κρίσιμων ορυκτών»
Συγκεκριμένα, στην έκθεση ο ΔΟΕ τονίζει πως η Νοτιοανατολική Ασία θα αποτελέσει έναν από τους μεγαλύτερους κινητήριους μοχλούς αύξησης της ζήτησης για ενέργεια, παγκοσμίως, κατά την επόμενη δεκαετία καθώς οι υψηλοί ρυθμοί αύξησης του πληθυσμού και της οικονομίας και η επέκταση της μεταποίησης θα αυξήσουν την κατανάλωση, «θέτοντας προκλήσεις για την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής και τις προσπάθειες επίτευξης των εθνικών στόχων για το κλίμα».
Αναφέρει ότι η ανάπτυξη καθοδηγείται από τον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και σημειώνει πως η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ασία πρόκειται να αυξηθεί με ετήσιο ρυθμό 4%, με την αυξανόμενη χρήση του κλιματισμού, εν μέσω συχνότερων περιόδων καύσωνα να αποτελεί μεγάλο παράγοντα αύξησης της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με την έκθεση του ΔΟΕ, οι καθαρές πηγές ενέργειας, όπως η αιολική και η ηλιακή ενέργεια, μαζί με τη σύγχρονη βιοενέργεια και τη γεωθερμία, προβλέπεται να καλύψουν περισσότερο από το ένα τρίτο της αύξησης της ζήτησης ενέργειας στην περιοχή έως το 2035.
«Αυτό αποτελεί μια πρόοδο σε σύγκριση με το παρελθόν, αλλά δεν είναι αρκετό για να συγκρατήσει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2) που σχετίζονται με την ενέργεια στην περιοχή, οι οποίες πρόκειται να αυξηθούν κατά 35% από σήμερα έως τα μέσα του αιώνα», υπογραμμίζει.
Για να αντιστραφεί η κατάσταση, απαιτείται μεγάλη ώθηση για την ευθυγράμμιση με τα αποτελέσματα της διάσκεψης COP28 για την κλιματική αλλαγή και την επίτευξη των εθνικών στόχων που έχουν τεθεί στην περιοχή, οι οποίοι θα σήμαιναν μείωση των σημερινών εκπομπών στο μισό μέχρι το 2050, διαπιστώνει η έκθεση.
Αναφέρει πως σήμερα, από τις 10 οικονομίες-μέλη της Ένωσης Χωρών Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN), οι οποίες συγκαταλέγονται στις ταχύτερα αναπτυσσόμενες στον κόσμο, οκτώ έχουν στόχους καθαρών μηδενικών εκπομπών ρύπων.
«Η Νοτιοανατολική Ασία είναι μία από τις πιο δυναμικές οικονομικά περιοχές του κόσμου και πρόκειται να αντιπροσωπεύσει το ένα τέταρτο της αύξησης της παγκόσμιας ζήτησης ενέργειας κατά την επόμενη δεκαετία, καθώς ο πληθυσμός, η ευημερία και οι βιομηχανίες της επεκτείνονται», δήλωσε ο εκτελεστικός Διευθυντής του ΔΟΕ Φατίχ Μπιρόλ.
«Οι χώρες της περιοχής διαθέτουν ένα ποικίλο μείγμα ενεργειακών πηγών, συμπεριλαμβανομένων των εξαιρετικά ανταγωνιστικών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Ωστόσο, οι τεχνολογίες καθαρής ενέργειας δεν επεκτείνονται αρκετά γρήγορα και η συνεχιζόμενη μεγάλη εξάρτηση από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων αφήνει τις χώρες ιδιαίτερα εκτεθειμένες σε μελλοντικούς κινδύνους», σημειώνει.
Αναφέρει επίσης ότι η Νοτιοανατολική Ασία έχει σημειώσει μεγάλη πρόοδο σε θέματα όπως η πρόσβαση στην ενέργεια, το καθαρό μαγείρεμα και η ανάπτυξη της παραγωγής καθαρής ενέργειας, αλλά τώρα πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές της για την ανάπτυξη αυτών των τεχνολογιών στο εσωτερικό της.
«Η πρόσβαση στη χρηματοδότηση και τις επενδύσεις για τις ταχέως αναπτυσσόμενες οικονομίες της περιοχής θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση της ενεργειακής τους ασφάλειας και στην επίτευξη των στόχων τους για τη μείωση των εκπομπών», υπογραμμίζει ο κ. Μπιρόλ.
Ζωτικής σημασίας οι επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια
Η κλιμάκωση των επενδύσεων σε καθαρή ενέργεια είναι ζωτικής σημασίας για τη Νοτιοανατολική Ασία για τη μείωση των εκπομπών, υπογραμμίζει η έκθεση.
Μέχρι σήμερα, σύμφωνα με τον ΔΟΕ, η περιοχή στο σύνολό της προσελκύει μόνο το 2% των παγκόσμιων επενδύσεων σε καθαρή ενέργεια, παρά το γεγονός ότι αντιπροσωπεύει το 6% του παγκόσμιου ΑΕΠ, το 5% της παγκόσμιας ενεργειακής ζήτησης και φιλοξενεί το 9% του παγκόσμιου πληθυσμού.
Το σημερινό επίπεδο των επενδύσεων θα απαιτήσει πενταπλασιασμό του – με 190 δισεκατομμύρια δολάρια να απαιτούνται το 2035 – για να μπει η περιοχή σε μια πορεία που να συνάδει με την επίτευξη των στόχων που έχει ανακοινώσει για την ενέργεια και το κλίμα.
Προσθέτει ότι η κλιμάκωση των επενδύσεων σε καθαρή ενέργεια πρέπει να συνοδεύεται από στρατηγικές για τη μείωση των εκπομπών από τον σχετικά νεαρό στόλο των ανθρακικών μονάδων της περιοχής, οι οποίες είναι ηλικίας μικρότερης των 15 ετών κατά μέσο όρο.
Επιπλέον, ο ΔΟΕ αναφέρει πως εκτός από την ανάπτυξη τεχνολογιών όπως η αιολική και η ηλιακή ενέργεια, η ανάπτυξη των σχετικών υποδομών είναι απαραίτητη για την εξασφάλιση ασφαλών και ευέλικτων συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με την έκθεση, η επέκταση και ο εκσυγχρονισμός των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας της περιοχής για την υποστήριξη μεγαλύτερων μεριδίων μεταβλητής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές θα απαιτήσει τον διπλασιασμό των ετήσιων επενδύσεων στον τομέα αυτό σε σχεδόν 30 δισεκατομμύρια δολάρια έως το 2035. Αυτό περιλαμβάνει, προσθέτει, πρωτοβουλίες περιφερειακής συνεργασίας, όπως το ASEAN Power Grid, καθώς και μικροδίκτυα που βασίζονται στις ΑΠΕ για την εξυπηρέτηση νησιών και κοινοτήτων σε απομακρυσμένες περιοχές.
Ωστόσο, η έκθεση υπογραμμίζει πώς τα οφέλη από την επιτάχυνση της μετάβασης στην καθαρή ενέργεια έχουν ήδη γίνει αισθητά σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ασία, με την δημιουργία πέραν των 85.000 θέσεων εργασίας από το 2019, και περαιτέρω δυνατότητες για επέκταση της κατασκευής τεχνολογιών καθαρής ενέργειας και της επεξεργασίας κρίσιμων ορυκτών σε ολόκληρη την περιοχή.
Για παράδειγμα, ο ΔΟΕ αναφέρει ότι η Ινδονησία, με τα τεράστια αποθέματα νικελίου που διαθέτει, είναι σημαντικός παραγωγός μπαταριών και εξαρτημάτων ιόντων λιθίου.
Το Βιετνάμ, η Ταϊλάνδη και η Μαλαισία είναι οι μεγαλύτεροι κατασκευαστές φωτοβολταϊκών συστημάτων μετά την Κίνα, ενώ η Σιγκαπούρη, το μεγαλύτερο λιμάνι δεξαμενισμού στον κόσμο, μπορεί να διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο στις προσπάθειες μείωσης των εκπομπών από τη ναυτιλία μέσω καυσίμων όπως η αμμωνία και η μεθανόλη.
Σημειώνει πως η διεθνής συνεργασία, μέσω οργανισμών όπως η ASEAN, θα είναι απαραίτητη για να προχωρήσει η ασφαλής, ανθρωποκεντρική μετάβαση στην καθαρή ενέργεια σε μια εποχή κλιμακούμενων γεωπολιτικών εντάσεων και αυξανόμενων κλιματικών κινδύνων.
Ο ΔΟΕ εκφράζει ετοιμότητα να υποστηρίξει τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας στις προσπάθειές τους να επιτύχουν αυτούς τους στόχους.
