Η παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Νίκου Χριστοδουλίδη στην Αίγυπτο δεν είναι μια τυπική επανάληψη της τριμερούς συνεργασίας. Πραγματοποιείται τη στιγμή που το Κάιρο επαναπροσεγγίζει την Άγκυρα, η υπόθεση της Μονής Αγίας Αικατερίνης παραμένει ευαίσθητη και τα ενεργειακά έργα της Ανατολικής Μεσογείου χρειάζονται συγκεκριμένες αποφάσεις για να περάσουν από τη διπλωματία στην υλοποίηση.
Για την Ελλάδα και την Κύπρο, η πρόκληση είναι κοινή αλλά όχι ταυτόσημη. Η Αθήνα θέλει να διασφαλίσει ότι η βελτίωση των σχέσεων Αιγύπτου και Τουρκίας δεν θα αποδυναμώσει τις συγκλίσεις σε θαλάσσιες ζώνες και ασφάλεια. Η Λευκωσία χρειάζεται τη συνέχεια της αιγυπτιακής συνεργασίας για την αξιοποίηση κυπριακού φυσικού αερίου και τη διατήρηση πολιτικού χώρου απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις.
Η επαναπροσέγγιση με την Τουρκία
Το Κάιρο και η Άγκυρα έχουν αποκαταστήσει διαύλους που για χρόνια παρέμεναν παγωμένοι. Η εξέλιξη δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με εγκατάλειψη των συνεργασιών με Αθήνα και Λευκωσία. Δείχνει, όμως, ότι η Αίγυπτος επιδιώκει ευελιξία και δεν θέλει να εγκλωβιστεί σε αποκλειστικά στρατόπεδα.
Αυτό μεταβάλλει τον πήχη επιτυχίας της τριμερούς. Οι κοινές δηλώσεις έχουν μικρότερη αξία από τη διατήρηση συγκεκριμένων δεσμεύσεων, τον συντονισμό σε διεθνή φόρα και την πρόοδο έργων που δημιουργούν πραγματικό κόστος σε περίπτωση ανατροπής.
Το Σινά ως διπλωματικό και συμβολικό ζήτημα
Η Μονή Αγίας Αικατερίνης συνδέει τη συνάντηση με ένα θέμα ισχυρού ιστορικού και θρησκευτικού συμβολισμού. Η ελληνική πλευρά επιδιώκει σαφή και διαρκή κατοχύρωση του καθεστώτος της Μονής, της περιουσίας και της λειτουργίας της. Η διαχείριση απαιτεί συνεννόηση με την αιγυπτιακή κυβέρνηση και αποφυγή μιας δημόσιας σύγκρουσης που θα δυσκόλευε τη λύση.
Για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, μια χειροπιαστή πρόοδος στο ζήτημα θα είχε εσωτερική πολιτική βαρύτητα. Για τον Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, η υπόθεση αγγίζει την εικόνα της Αιγύπτου ως κράτους που προστατεύει μνημεία και θρησκευτικές κοινότητες.
Η ενέργεια είναι το τεστ εφαρμογής
Η Κύπρος έχει συνδέσει την εμπορική αξιοποίηση κοιτασμάτων της με αιγυπτιακές υποδομές. Η μεταφορά φυσικού αερίου προς εγκαταστάσεις στην Αίγυπτο μπορεί να μειώσει χρόνο και κόστος σε σχέση με την κατασκευή πλήρως νέας αλυσίδας εξαγωγής. Αυτό, όμως, απαιτεί τεχνικές συμφωνίες, εμπορικά συμβόλαια, χρηματοδότηση και σταθερό περιφερειακό περιβάλλον.
Παράλληλα, η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Αιγύπτου και οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές εντάσσονται σε ευρύτερο σχεδιασμό διαφοροποίησης της Ευρώπης. Δεν είναι όλα τα έργα στο ίδιο στάδιο ωριμότητας και δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως τετελεσμένα.
Η ουσία της αποστολής θα κριθεί μετά τις φωτογραφίες: αν η Αίγυπτος θα συνεχίσει να μετατρέπει την πολιτική σχέση με Ελλάδα και Κύπρο σε μετρήσιμη συνεργασία, ενώ ταυτόχρονα ανοίγει ξανά την πόρτα στην Τουρκία.
- Η επαναπροσέγγιση Αιγύπτου και Τουρκίας αυξάνει την ανάγκη για χειροπιαστά αποτελέσματα στην τριμερή.
- Το Σινά αποτελεί ευαίσθητο διμερές ζήτημα Ελλάδας και Αιγύπτου.
- Για την Κύπρο, η αιγυπτιακή συνεργασία είναι κρίσιμη για την εμπορική διαδρομή του φυσικού αερίου.
