Η Ασάλ, μια freelance σχεδιάστρια γύρω στα 30 που ζει στην Τεχεράνη, λάμβανε μέχρι πρόσφατα σταθερά έργα από το εξωτερικό. Όμως, μετά από σχεδόν δύο μήνες χωρίς πρόσβαση στο διαδίκτυο, δήλωσε στο CNN τηλεφωνικά: «καμία νέα δουλειά, καμία απάντηση. Είναι σαν να σταμάτησαν όλα μέσα σε μια νύχτα».
Έτοιμη να ξεσπάσει σε κλάματα, εξήγησε ότι το εισόδημά της δεν καλύπτει πλέον ούτε τα βασικά της έξοδα. Όπως και άλλοι που μίλησαν στο CNN, ζήτησε να αναφερθεί μόνο το μικρό της όνομα για λόγους ασφάλειας.
Η Ασάλ είναι μία από τα εκατομμύρια Ιρανών για τους οποίους η σύγκρουση της χώρας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ έχει γίνει βαθιά προσωπική. Έχουν χάσει τη δουλειά τους και οδηγούνται στη φτώχεια.
Κατάρρευση σε όλους τους κλάδους
Ελάχιστοι τομείς έχουν μείνει ανεπηρέαστοι. Ανάμεσα στους νέους ανέργους βρίσκονται εργαζόμενοι σε διυλιστήρια και κλωστοϋφαντουργίες, οδηγοί φορτηγών, αεροσυνοδοί και δημοσιογράφοι.
Η οικονομία του Ιράν βρισκόταν ήδη σε κρίσιμη κατάσταση πριν από τη σύγκρουση. Το κατά κεφαλήν εισόδημα είχε μειωθεί από περίπου 8.000 δολάρια το 2012 σε 5.000 δολάρια το 2024, λόγω πληθωρισμού, διαφθοράς και κυρώσεων.
Οι προοπτικές είναι ακόμη χειρότερες. Έως και 4,1 εκατομμύρια άνθρωποι ενδέχεται να πέσουν επιπλέον κάτω από το όριο της φτώχειας, σύμφωνα με το United Nations Development Programme.
Βιομηχανική καταστροφή και απώλεια θέσεων εργασίας
Οι χιλιάδες αεροπορικές επιδρομές έχουν προκαλέσει εκτεταμένες ζημιές και εκτοπισμούς πληθυσμών. Περισσότερες από 23.000 επιχειρήσεις έχουν πληγεί, σύμφωνα με ιρανικά μέσα.
Το αποτέλεσμα είναι δραματικό:
- 1 εκατομμύριο θέσεις εργασίας χάθηκαν άμεσα
- Άλλο 1 εκατομμύριο εργαζόμενοι επηρεάστηκαν έμμεσα
Η διαταραχή στις θαλάσσιες μεταφορές και τις εισαγωγές επιδεινώνει την ήδη εύθραυστη οικονομία, θέτοντας σε κίνδυνο έως και το 50% των θέσεων εργασίας.
Πολλές επιχειρήσεις έχουν αναστείλει τη λειτουργία τους υπό το βάρος του πολέμου, του πληθωρισμού και της κατάρρευσης της ζήτησης.
Πληθωρισμός-σοκ και ελλείψεις
Ο ετήσιος πληθωρισμός έφτασε το 72% τον Μάρτιο, με τις τιμές βασικών αγαθών να αυξάνονται ακόμη περισσότερο.
Αεροπορικές επιδρομές σε πετροχημικές μονάδες έχουν αφήσει χιλιάδες εργαζομένους χωρίς μισθό, ενώ η έλλειψη πρώτων υλών έχει οδηγήσει σε μαζικές απολύσεις σε βιομηχανίες όπως η χαλυβουργία και η κλωστοϋφαντουργία.
Το «μπλακ άουτ» στο διαδίκτυο επιδεινώνει την κρίση
Η περιορισμένη πρόσβαση στο διαδίκτυο πλήττει ιδιαίτερα επαγγέλματα που βασίζονται στην ψηφιακή εργασία.
Η Σομαγιέ, καθηγήτρια γερμανικών από το Ισφαχάν, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τα διαδικτυακά της μαθήματα:
«Τίποτα δεν λειτουργεί σωστά πια. Οι πλατφόρμες καταρρέουν συνεχώς», δήλωσε.
Οι γυναίκες, που συχνά εργάζονται από το σπίτι, πλήττονται δυσανάλογα, αποτελώντας το ένα τρίτο των αιτήσεων για επίδομα ανεργίας.
Πίεση στο κοινωνικό σύστημα και πολιτικές αντιδράσεις
Οι αιτήσεις για επίδομα ανεργίας έχουν εκτοξευθεί, με 147.000 νέες αιτήσεις σε δύο μήνες – τριπλάσιες σε σχέση με πέρυσι.
Το κοινωνικό σύστημα βρίσκεται υπό τεράστια πίεση, ενώ τα κρατικά έσοδα μειώνονται.
Η κρίση έχει προκαλέσει έντονη κριτική στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης, με επιχειρηματίες να επισημαίνουν την αντίφαση μεταξύ αυξήσεων μισθών στο δημόσιο και μαζικών απολύσεων στον ιδιωτικό τομέα.
Ένα αβέβαιο μέλλον
Η κυβέρνηση αποδίδει την κατάσταση στον «άδικο πόλεμο» και εξετάζει μέτρα στήριξης, όπως επέκταση επιδομάτων για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά.
Ωστόσο, η πραγματικότητα παραμένει ζοφερή.
Όπως λέει η Σομαγιέ:
«Η μείωση του εισοδήματος είναι κακή, αλλά το χειρότερο είναι η αβεβαιότητα. Δεν ξέρεις τι θα συμβεί αύριο».
