Ένα νέο σενάριο που θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τις σχέσεις της Τουρκίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες φέρνει στο προσκήνιο δημοσίευμα του Middle East Eye, σύμφωνα με το οποίο η Ρωσία εμφανίζεται θετική στο ενδεχόμενο μεταπώλησης των τουρκικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι πληροφορίες, που αναπαράγονται και από τουρκικά μέσα ενημέρωσης, αναφέρουν ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαβουλεύσεις μεταξύ Μόσχας και Άγκυρας, χωρίς ακόμη να έχει ληφθεί οριστική απόφαση. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η ρωσική πλευρά δεν αντιτίθεται σε μια τέτοια εξέλιξη και μάλιστα θεωρεί τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ως τον καταλληλότερο πιθανό αγοραστή.
Γιατί οι S-400 αποτελούν «βαρίδι» για την Τουρκία
Η αγορά των ρωσικών S-400 από την Τουρκία το 2019 αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες κρίσεις στις σχέσεις Άγκυρας–Ουάσιγκτον.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστήριξαν ότι η ταυτόχρονη λειτουργία των S-400 και των αμερικανικών μαχητικών F-35 δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους ασφαλείας, καθώς θα μπορούσε να επιτρέψει στη Ρωσία να αποκτήσει πολύτιμα δεδομένα για τις δυνατότητες του αεροσκάφους πέμπτης γενιάς.
Ως αποτέλεσμα, η Τουρκία αποβλήθηκε από το πρόγραμμα των F-35, έχασε τη συμμετοχή της στην παραγωγική αλυσίδα του αεροσκάφους και βρέθηκε αντιμέτωπη με κυρώσεις βάσει του αμερικανικού νόμου CAATSA.
Έκτοτε, οι S-400 παραμένουν ουσιαστικά ανενεργοί, αποτελώντας περισσότερο πολιτικό και διπλωματικό βάρος παρά επιχειρησιακό πλεονέκτημα.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στο επίκεντρο
Σύμφωνα με το Middle East Eye, η πιθανή συμφωνία θα αφορά απευθείας την Τουρκία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, χωρίς η Ρωσία να εμφανίζεται ως συμβαλλόμενο μέρος στη μεταβίβαση.
Το δημοσίευμα επικαλείται ρωσική πηγή που σχολιάζει χαρακτηριστικά πως «γιατί όχι;», αφήνοντας να εννοηθεί ότι το Κρεμλίνο δεν βλέπει αρνητικά μια τέτοια εξέλιξη.
Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαθέτουν ήδη ρωσικά συστήματα αεράμυνας Pantsir και επιδιώκουν να διαφοροποιήσουν περαιτέρω τις αμυντικές τους προμήθειες, ενισχύοντας την προστασία απέναντι στις αυξανόμενες περιφερειακές απειλές.
Το «κλειδί» για την επιστροφή στα F-35
Η πιθανή απομάκρυνση των S-400 από το τουρκικό οπλοστάσιο θεωρείται από πολλούς αναλυτές ως μία από τις βασικές προϋποθέσεις για την αποκατάσταση των αμυντικών σχέσεων μεταξύ Άγκυρας και Ουάσιγκτον.
Το δημοσίευμα συνδέει μάλιστα το ενδεχόμενο αυτό με τις πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ από την Άγκυρα, σύμφωνα με τις οποίες εξετάζεται η άρση των κυρώσεων CAATSA, ενώ εμφανίστηκε θετικός και στο ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Από την πλευρά του, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει δηλώσει ότι οι συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες εξελίσσονται θετικά, αφήνοντας να εννοηθεί ότι υπάρχει πρόοδος στις διαπραγματεύσεις για την αμυντική συνεργασία.
Παράλληλες εξελίξεις στην τουρκική αμυντική βιομηχανία
Την ίδια ώρα, οι εξελίξεις δεν περιορίζονται μόνο στους S-400.
Σύμφωνα με το Haber7, ολοκληρώθηκε χωρίς αντιδράσεις από το αμερικανικό Κογκρέσο η περίοδος ελέγχου για την εξαγωγή κινητήρων F110, οι οποίοι προορίζονται για το υπό ανάπτυξη τουρκικό μαχητικό πέμπτης γενιάς KAAN.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για το πρόγραμμα της τουρκικής αεροπορικής βιομηχανίας, καθώς οι κινητήρες αποτελούν κρίσιμο στοιχείο για τη συνέχιση της ανάπτυξης του αεροσκάφους.
Παράλληλα, το τουρκικό μέσο επικαλείται πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες οι S-400 έχουν ήδη πωληθεί σε χώρα του Κόλπου και επίκειται επίσημη ανακοίνωση. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχουν παρουσιαστεί αποδεικτικά στοιχεία που να επιβεβαιώνουν τον συγκεκριμένο ισχυρισμό.
Strategist View
Εάν επιβεβαιωθεί ένα τέτοιο σενάριο, δεν θα πρόκειται απλώς για μία εμπορική συμφωνία μεταβίβασης ενός αντιαεροπορικού συστήματος. Θα σηματοδοτήσει μια σημαντική γεωπολιτική αναδιάταξη, καθώς η Τουρκία θα επιχειρήσει να απομακρύνει το βασικό εμπόδιο στις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες, διεκδικώντας εκ νέου πρόσβαση στα F-35 και ευρύτερη αμυντική συνεργασία με τη Δύση. Μέχρι στιγμής, όμως, όλες οι πληροφορίες βασίζονται σε δημοσιεύματα και ανώνυμες πηγές, χωρίς επίσημη επιβεβαίωση από τις κυβερνήσεις της Τουρκίας, της Ρωσίας ή των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.