Από την πρώτη δεκαετία του 20ού αιώνα, αρχικά στις Ηνωμένες Πολιτείες και εν συνεχεία στην Ευρώπη, οργανώθηκαν διαδηλώσεις διαμαρτυρίας για τις συνθήκες εργασίας που επικρατούσαν στα εργοστάσια και υπέρ του δικαιώματος ψήφου, της εκπαίδευσης, της μείωσης του ωραρίου εργασίας και των καλύτερων συνθηκών εργασίας των γυναικών. Πέρασε μεγάλο διάστημα από τότε έως το 1977, που η Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών κήρυξε την 8η Μαρτίου ως την Διεθνή Ημέρα για τα δικαιώματα της γυναίκας και της διεθνούς ειρήνης.
Στην σημερινή εποχή, η Ημέρα της Γυναίκας, χωρίς να χάνει την αρχική της διάσταση, καθιερώθηκε ως ημέρα ενημέρωσης, εκπαίδευσης και εορτασμού των κοινωνικών, πολιτικών, οικονομικών, πολιτιστικών δικαιωμάτων και επιτευγμάτων της γυναίκας. Το 2024, το σύνθημα των Ηνωμένων Εθνών για την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας (Inspire inclusion) στοχεύει στην έμπνευση για συμμετοχή των γυναικών στον κοινωνικό βίο και στην εργασία και στην ανάδειξη των ανισοτήτων που εξακολουθεί να βιώνει η σύγχρονη γυναίκα.
Η ακαδημαϊκή και η φοιτητική κοινότητα του Πανεπιστημίου Νεάπολις Πάφος τιμά με διάφορες εκδηλώσεις τα επιτεύγματα και τους αγώνες για τα δικαιώματα της γυναίκας σε όλους τους τομείς της ζωής. Οι Επιτροπές Ισότητας των Φύλων και Ισότητας, Συμπερίληψης και Διαφορετικότητας, καθώς και όλη η ακαδημαϊκή κοινότητα του Πανεπιστημίου Νεάπολις υποστηρίζουν την ανάγκη ανάληψης δράσης για την ισότιμη θέση της γυναίκας στον ιδιωτικό και δημόσιο βίο. Υποστηρίζουν την ενδυνάμωση της γυναίκας, την εφαρμογή ίσων ευκαιριών και ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας, την εξάλειψη των στερεοτύπων που αφορούν το φύλο καθώς και όλων των μορφών διακρίσεων κατά των γυναικών.
Εορτάζοντας τη Γυναίκα: Τιμώντας το Παρελθόν, Ενδυναμώνοντας το Παρόν
Για την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας και για τα κοινωνικά, πολιτιστικά και πολιτικά δικαιώματα και επιτεύγματα των γυναικών του χθες και του σήμερα, αναφέρονται ακαδημαϊκοί του Πανεπιστημίου Νεάπολις Πάφος:
«Ας αφιερώσουμε λίγο χρόνο για να τιμήσουμε το φανταστικό ταξίδι των γυναικών στην ιστορία. Από τις αποφασιστικές πρωτοπόρους που άνοιξαν δρόμους για την ισότητα έως τις σύγχρονες ηρωίδες, οι γυναίκες έχουν δείξει ανθεκτικότητα και δύναμη σε διάφορους τομείς.
Σήμερα, βλέπουμε γυναίκες να εξελίσσονται σε διαφορετικούς ρόλους – καινοτόμους στον τομέα της τεχνολογίας, πρωτοπόρους στην επιστήμη, επαγγελματίες σε υψηλές θέσεις, φροντίστριες των οικογενειών τους, και πολλά άλλα. Όμως, αναγνωρίζουμε ότι αυτή η πολυπλοκότητα μπορεί να φέρει προκλήσεις.
Ας δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον όπου οι γυναίκες θα αισθάνονται υποστηριζόμενες στους διάφορους ρόλους τους, όπου η φροντίδα του εαυτού θα είναι προτεραιότητα και όπου θα ενθαρρύνεται η ανεξαρτησία και η αυθεντικότητά τους. Μαζί, ας δουλέψουμε για ένα μέλλον όπου κάθε γυναίκα θα νιώθει δυνατή να ακολουθήσει τα όνειρά της.
Χαρούμενη Ημέρα της Γυναίκας!»
Δρ. Λίνα Ευθυβούλου, CPsychol
Lecturer in Counselling Psychology & Clinical Supervisor
Department of Psychology
School of Health Sciences
«Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, εκφράζουμε τον απέραντο σεβασμό και εκτίμησή μας σε όλες τις γυναίκες ανά τον κόσμο που με τους αγώνες τους πρωτοστάτησαν και αγωνίζονται διαχρονικά και ακατάπαυστα για ισότητα, δικαιώματα και δικαιοσύνη. Η μέρα αυτή συνιστά πρωτίστως ημέρα περισυλλογής και προβληματισμού διότι η ευημερία, η ανάπτυξη, η ίδια η Δημοκρατία, αξιολογείται και αποτιμάται μέσα από την ισότητα των φύλων, ανεξάρτητα από ποια χώρα προέρχονται, την ηλικία, το βιοτικό, το μορφωτικό επίπεδο, το θρήσκευμα, τη γλώσσα, τον σεξουαλικό προσανατολισμό και οποιοδήποτε άλλο χαρακτηριστικό, με πλήρη σεβασμό στη διαφορετικότητα.
Ιδιαίτερα προς τις γυναίκες του τόπου μας, νιώθουμε απέραντη ευγνωμοσύνη που ανταποκρίνονται με επιτυχία στους πολλαπλούς τους ρόλους, αναλαμβάνοντας στις πλείστες των περιπτώσεων, δυσανάλογο μερίδιο ευθύνης στον οικογενειακό, εργασιακό και εν γένει στον κοινωνικό βίο.
Ωστόσο, είναι καιρός να γίνει πράξη η ισόρροπη συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψεως αποφάσεων και η αποδόμηση των στερεοτυπικών αντιλήψεων και του σεξισμού που δυστυχώς υπάρχουν ακόμα σε μεγάλο βαθμό στην κυπριακή κοινωνία αλλά και να προστατέψουμε τη γυναίκα από κάθε μορφής κακοποίηση, χωρίς εκμετάλλευση και χωρίς οποιαδήποτε μορφή βίας σε βάρος τους. Οφείλουμε ωστόσο να παραδεχθούμε ότι γίνονται αρκετές προσπάθειες, στο πλαίσιο της προστασίας και στήριξης των γυναικών που υφίστανται ανισότητες και διακρίσεις, με σειρά νομοσχεδίων που εκσυγχρονίζουν το οικογενειακό δίκαιο και ποινικοποιούν την έμφυλη βία και την παρενόχληση, αλλά πρέπει αυτές οι προσπάθειες να συνεχιστούν και να ενισχυθούν ακόμη περισσότερο. Δεν αρκεί μόνον η θεσμική κατοχύρωση του δικαιώματος της ισότητας. Χρειάζεται συνεχής αγώνας από όλους, γυναίκες και άνδρες, για αναστροφή των αναχρονιστικών αντιλήψεων για τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία, ως καίρια προϋπόθεση για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και της κοινωνικής δικαιοσύνης».
Δρ Ανδρέας Σ. Στυλιανού, Phd (Edu), ΜΑ (Edu), Bsc (Econ), FFA.
Συνεργαζόμενο Διδακτικό Προσωπικό στο
Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα του Τμήματος Οικονομικών και Διοίκησης
Επικεφαλής Υπηρεσιών Κοινωνικής Στήριξης Φοιτητών
Επικεφαλής Προσωπικών Συμβούλων
«Η πρώτη γυναίκα Πρύτανης του Πανεπιστημίου της Σορβόννης, Ελένη Γλύκατζη-Aρβελέρ, συνήθιζε να λέει: «Αν θέλετε να γνωρίζετε πόσο μεγάλος είναι ένας πολιτισμός, πείτε μου ποια είναι η θέση της γυναίκας. Τα υπόλοιπα, είναι περιττά». Οι γυναίκες στο πέρασμα των αιώνων -και, συχνά, με θυσίες- στήριξαν την ανάπτυξη της κοινωνίας και διαμόρφωσαν το μέλλον των εθνών. Στο σύγχρονο και σύνθετο κοινωνικό σκηνικό, οι γυναίκες έχουν να διαδραματίσουν ζωτικό ρόλο σε διάφορους τομείς και αναδεικνύονται σε πηγή δύναμης και σύμβολο προόδου».
Ελένη Αναστασοπούλου
Μέλος Επιτροπής Ισότητας των Φύλων
«Την Ημέρα της Γυναίκας, γιορτάζουμε τις απίστευτες γυναίκες που ισορροπούν με άξια και δύναμη πολλούς ρόλους. Από τη φροντίδα των οικογενειών μέχρι την επιτυχία στις καριέρες, οι γυναίκες φορούν πολλά καπέλα στην κοινωνία. Είναι ουσιώδες να τις σεβαστούμε και να τις αξιολογήσουμε για αυτό που είναι και τις συνεισφορές που κάνουν καθημερινά. Οι γυναίκες πρέπει να αναγνωρίζονται με έναν τρόπο που συμβαδίζει με τις επιθυμίες και τα φιλοδοξίες τους, απαλλαγμένες από διακρίσεις και προκαταλήψεις. Η αυτοφροντίδα δεν είναι πολυτέλεια αλλά αναγκαίο για τις γυναίκες να ανανεώνονται και να συνεχίζουν το ζωτικό τους έργο. Αυτή η ημέρα μας υπενθυμίζει να τιμήσουμε την ανθεκτικότητα, τις επιτυχίες και την ευημερία των γυναικών, δημιουργώντας έναν κόσμο όπου είναι ενδυναμωμένες, σεβαστές και αξιολογημένες με τους δικούς τους όρους».
Dr Kωνσταντίνα Ζαμπά, PsyD
Lecturer in Counselling Psychology
School of Health Sciences
Licensed Chartered Counselling Psychologist
«Ημέρα της γυναίκας… Γιόρτασε σήμερα και κάθε ημέρα, διότι είσαι εσύ. Φτάσε τους στόχους σου όπως εσύ μπορείς και με τον τρόπο που εσύ το επιθυμείς. Χρόνια Πολλά!»
Μαρίνα Παπαχριστοδούλου
Human Resources Officer
«Αναντίρρητα, ο κοινωνικά και βιολογικά προκαθορισμένος ρόλος της γυναίκας διαμορφώνει, πέρα από την προσωπική της ζωή και τις επαγγελματικές της προοπτικές. Παρά το γεγονός ότι η γυναίκα συνεισφέρει σημαντικά στην μεγέθυνση της οικονομίας, είτε ως επιχειρηματίας, είτε ως εργαζόμενη, είτε παρέχοντας μη αμειβόμενη εργασία στο σπίτι, οι εισοδηματικές διαφορές μεταξύ των δυο φύλων παραμένουν και η γυναίκα υπο-αντιπροσωπεύεται στα ανώτερα ιεραρχικά επίπεδα των επιχειρήσεων. Συνεπώς, η επένδυση στην οικονομική ενδυνάμωση και η «οικονομικά» ισότιμη αντιμετώπιση των γυναικών επιβάλλεται, καθώς θέτει έναν άμεσο δρόμο προς την ισότητα των φύλων, την εξάλειψη της φτώχειας και την οικονομική ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς».
Κωνσταντίνος Δουκάκης
Επίκουρος Καθηγητής Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας
Συντονιστής του Εξ Αποστάσεως Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών στη Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία
Τμήμα Ιστορίας, Πολιτικής και Διεθνών Σπουδών
«Πριν από περίπου εκατό χρόνια, η γυναίκα είχε την αποκλειστικότητα της φροντίδας του οίκου και της ανατροφής των παιδιών της. Σήμερα, κατάφερε μέσα από πολλούς αγώνες να ξεφύγει από την αμάθεια και να αποκτήσει λόγο και φωνή. Την επανάσταση αυτή την έδωσαν πρώτα οι γυναίκες που απέκτησαν την βασική μόρφωση, ανοίγοντας το δρόμο της εκπαίδευσης για τις υπόλοιπες. Αυτό δεν επιτεύχθηκε εν μία νυκτί αλλά πέρασαν χρόνια, όπου με επιμονή και υπομονή διεκδίκησαν και κατάφεραν τα ίσα δικαιώματα με τον άντρα σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Εν έτη 2024, η υποβαθμισμένη και απαίδευτη γυναίκα του προηγούμενου αιώνα άνοιξε τα φτερά της και κατέκτησε τον τομέα της εκπαίδευσης, παρόλα τα εμπόδια και τους σκοπέλους, διαδραματίζοντας σημαντικό ρόλο στην πρόοδο της κοινωνίας».
Χρήστος Παπαδημητρίου
Επίκουρος Καθηγητής στη Διαχείριση Ανθρώπινων Πόρων-Διοίκηση
Συντονιστής του Εξ Αποστάσεως Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών στη Διοίκηση Επιχειρήσεων
«Πρωτοποριακές συμβολές στις λεγόμενες «έμφυλες μελέτες» έχουν κάνει την εμφάνισή τους στα μεγάλα πανεπιστήμια του εξωτερικού, κυρίως από την δεκαετία του 1980 και εξής. Σε αυτό το διάστημα, παρουσιάστηκαν εισηγήσεις, μελέτες, διδακτορικές διατριβές, ανακοινώσεις, που εξετάζουν, μεταξύ άλλων, την θέση της γυναίκας στον γάμο και την οικογένεια, την κάθε είδους οικονομική δραστηριότητα που εμπλέκεται, τον κοινωνικό και πολιτικό της ρόλο, τις ιδέες και την στερεότυπη εικόνα της. Οι έρευνες αυτές, γνωστών ακαδημαϊκών και μελετητών, χαρακτηρίζονται από την αυστηρή μεθοδολογία και την πλήρη γνώση των πηγών αλλά, κυρίως, από την διεισδυτική ματιά στην προσέγγιση κρυμμένων τεκμηρίων και σύνθετων φαινομένων που οδήγησαν την μελέτη της γυναίκας σε προσεκτικές συναγωγές νέων συμπερασμάτων. Κανένα, βεβαίως, από αυτά τα θέματα δεν έχει εξαντληθεί. Στην πορεία αυτού του διαστήματος έχουν εμφανιστεί και άλλες επιστημονικές προσεγγίσεις, οι οποίες ακολουθούν τους προβληματισμούς της έρευνας στη Δυτική Ευρώπη και στην Αμερική, με αντικείμενο αναφοράς την γυναίκα των μεσαιωνικών χρόνων και την γυναίκα στην νεότερη και την σύγχρονη εποχή.
Στις μέρες μας γίνονται εξαιρετικά βήματα στις σπουδές των φύλων από αξιόλογους, πρωτοπόρους ερευνητές και ερευνήτριες διαφόρων ειδικοτήτων εντός και εκτός των κυπριακών πανεπιστημιακών ιδρυμάτων. Πράγματι, άνοιξαν νέοι δρόμοι στη μελέτη των φύλων και στην μελέτη της θέσης και του ρόλου της κύπριας γυναίκας στην ιστορική διαχρονία. Ξέρουμε περισσότερα από ό,τι στο παρελθόν, αλλά λιγότερα από όσα θα θέλαμε. Ως εκ τούτου, με την ίδια δυναμική συνεχίζουμε, καθώς οι προϋποθέσεις υπάρχουν και είναι ευοίωνες, αρκεί να επιταχύνουμε.
Κατερίνα Παπαζαχαρία
Λέκτορας Διπλωματικής Ιστορίας και Διεθνών Σχέσεων
Τμήμα Ιστορίας, Πολιτικής και Διεθνών Σπουδών
Επικεφαλής Επιτροπής Ισότητας των Φύλων και Επιτροπής Ισότητας, Διαφορετικότητας και Συμπερίληψης
