Του Κυριάκου Γιαννουκά*
Η επιστροφή στο σχολείο είναι μια καλή ευκαιρία για να φροντίσουμε την υγεία των παιδιών μας, ξεκινώντας τη νέα σχολική χρονιά με περισσότερη σιγουριά. Μετά από ένα καλοκαίρι με πιο χαλαρούς ρυθμούς, το σχολικό κουδούνι επαναφέρει τα παιδιά σε ένα απαιτητικό καθημερινό πρόγραμμα. Σχολείο, διάβασμα, φροντιστήριο, αθλητισμός και άλλες απογευματινές δραστηριότητες απαιτούν ενέργεια και καλή φυσική κατάσταση. Με αυτά τα δεδομένα, ο προληπτικός εργαστηριακός έλεγχος μπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο για να γνωρίζουμε καλύτερα την κατάσταση της υγείας του παιδιού μας.
Η γενική αίματος είναι μία από τις βασικές εξετάσεις που μπορεί να συμπεριληφθεί στον προληπτικό έλεγχο ενός παιδιού. Μπορεί να δώσει σημαντικές πληροφορίες για την κατάσταση του οργανισμού του και να βοηθήσει, μεταξύ άλλων, στην ανίχνευση της αναιμίας. Ο έλεγχος μπορεί να συμπληρωθεί με εξετάσεις όπως ο σίδηρος, η φερριτίνη, η βιταμίνη Β12 και το φυλλικό οξύ. Ιδιαίτερα σε παιδιά που εμφανίζουν συχνά κούραση ή και αδυναμία οι συγκεκριμένες εξετάσεις μπορούν να δώσουν χρήσιμες πληροφορίες στον παιδίατρο.
Η εικόνα της υγείας ενός παιδιού δεν περιορίζεται μόνο στο αίμα. Ανάλογα με την ηλικία, το ιστορικό και τις ανάγκες του, ενδέχεται να χρειάζεται να γίνει ένας ευρύτερος βιοχημικός έλεγχος. Σε αυτόν μπορούν να περιλαμβάνονται το σάκχαρο, η TSH για τον έλεγχο της λειτουργίας του θυρεοειδούς, η ουρία και η κρεατινίνη, το ασβέστιο, το κάλιο και το νάτριο, καθώς και οι τρανσαμινάσες AST/SGOT και ALT/SGPT. Ένας ολοκληρωμένος εργαστηριακός έλεγχος μπορεί να προσφέρει στον γιατρό μια πιο συνολική εικόνα της υγείας του εξεταζόμενου, συμβάλλοντας στην έγκαιρη αναγνώριση πιθανών ευρημάτων που χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση.
Όταν μιλάμε για προληπτικό έλεγχο, δεν πρέπει να ξεχνάμε τα λιπίδια. Η χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια μπορούν να ελεγχθούν, ιδιαίτερα όταν υπάρχει σχετική ένδειξη, οικογενειακό ιστορικό, αυξημένο σωματικό βάρος ή άλλος παράγοντας κινδύνου. Ο έλεγχος των λιπιδίων από μικρή ηλικία μπορεί να βοηθήσει στην έγκαιρη αναγνώριση αυξημένων τιμών και, όπου χρειάζεται, στην υιοθέτηση των κατάλληλων αλλαγών στον τρόπο ζωής και στην παρακολούθηση.
Η βιταμίνη D αποτελεί μία ακόμη παράμετρο που μπορεί να αξιολογηθεί, όταν υπάρχει σχετική ένδειξη. Παρά την έντονη ηλιοφάνεια στην Κύπρο, ο σύγχρονος τρόπος ζωής, ο περιορισμένος χρόνος σε εξωτερικούς χώρους και άλλοι παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν τα επίπεδά της. Ένας απλός εργαστηριακός έλεγχος μπορεί να δείξει αν τα επίπεδα της βιταμίνης D βρίσκονται στο επιθυμητό εύρος και να βοηθήσει τον γιατρό να αποφασίσει αν χρειάζεται περαιτέρω αντιμετώπιση ή/και παρακολούθηση.
Όταν υπάρχει συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη, ο γιατρός μπορεί να συστήσει και πιο εξειδικευμένες εξετάσεις. Ανάλογα με την περίπτωση, αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν ακτινογραφία για εκτίμηση της οστικής ηλικίας, υπερηχογράφημα κάτω κοιλίας ή ακτινογραφία θώρακος.
Το σημαντικότερο που αξίζει να κρατήσουν οι γονείς είναι ότι ένας ολοκληρωμένος εργαστηριακός έλεγχος μπορεί να τους δώσει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για βασικές παραμέτρους της υγείας του παιδιού τους και να αναδείξει τυχόν ανάγκες που χρειάζεται να διερευνηθούν. Η καλύτερη προετοιμασία για τη νέα σχολική χρονιά ξεκινά από την υγεία: παιδιά υγιή, γερά, έτοιμα να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της καθημερινότητάς τους.
*Πρόεδρος Χημείων Γιαννουκά του Ομίλου ΒΙΟΑΤΡΙΚΗ στην Κύπρο