Το μυστικό deal που μπορεί να αποκλιμακώσει την ενεργειακή κρίση – Τα πλοία ίσως απελευθερωθούν μέσα στις επόμενες ώρες
Ραγδαίες εξελίξεις καταγράφονται στη Μέση Ανατολή, καθώς αραβικά και διεθνή μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν ότι Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία για σταδιακό άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και αποκλιμάκωση της κρίσης που έχει αναστατώσει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Παρότι δεν υπάρχει ακόμη επίσημη επιβεβαίωση από Ουάσιγκτον ή Τεχεράνη, πηγές που επικαλείται το Al Arabiya αναφέρουν ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν:
- σε σταδιακή άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού
- σε σταδιακή επαναφορά της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ
- στην απελευθέρωση πλοίων που έχουν εγκλωβιστεί στην περιοχή
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, εξελίξεις μπορεί να υπάρξουν ακόμη και μέσα στις επόμενες ώρες.
Το σημαντικότερο ενεργειακό chokepoint του πλανήτη
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις πιο κρίσιμες ενεργειακές αρτηρίες παγκοσμίως.
Από εκεί διέρχεται περίπου:
- το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου
- σημαντικό μέρος των εξαγωγών LNG
Η κρίση που ξέσπασε μετά τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου προκάλεσε:
- σοβαρές αναταράξεις στις θαλάσσιες μεταφορές
- εκτίναξη των τιμών πετρελαίου
- φόβους για παγκόσμια ενεργειακή κρίση
Οι αγορές παρακολουθούν πλέον κάθε εξέλιξη γύρω από το Ορμούζ ως βασικό δείκτη γεωπολιτικού ρίσκου.
Το μνημόνιο των 14 σημείων
Οι πληροφορίες για τη συμφωνία έρχονται λίγες ώρες μετά τις αποκαλύψεις του Axios περί διαπραγμάτευσης μονοσέλιδου μνημονίου κατανόησης 14 σημείων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Το προσχέδιο περιλαμβάνει:
- μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου
- σταδιακή άρση αμερικανικών κυρώσεων
- αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων
- ενισχυμένους ελέγχους
- αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ
Οι περισσότερες προβλέψεις συνδέονται με μεταβατική περίοδο διαπραγματεύσεων, γεγονός που σημαίνει ότι η συμφωνία παραμένει εύθραυστη.
Οι αγορές περιμένουν αποκλιμάκωση
Η πιθανότητα συμφωνίας ήδη επηρεάζει:
- τις τιμές πετρελαίου
- τις ναυτιλιακές αγορές
- τις αεροπορικές εταιρείες
- τα διεθνή χρηματιστήρια
Οι επενδυτές ελπίζουν ότι το άνοιγμα του Ορμούζ θα μειώσει:
- τον ενεργειακό πληθωρισμό
- τον κίνδυνο ύφεσης
- τις πιέσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες
Ωστόσο, οι αγορές παραμένουν ιδιαίτερα επιφυλακτικές, καθώς δεν υπάρχει ακόμη επίσημη τελική συμφωνία.
Το Ιράν και η στρατηγική επιβίωσης
Για την Τεχεράνη, μια συμφωνία θα μπορούσε να σημαίνει:
- χαλάρωση της οικονομικής ασφυξίας
- επαναφορά ενεργειακών εξαγωγών
- σταδιακή επιστροφή κεφαλαίων
- μείωση εσωτερικών πιέσεων
Από την άλλη, οι ΗΠΑ επιχειρούν να επιτύχουν:
- περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος
- αποκατάσταση σταθερότητας στις ενεργειακές ροές
- αποφυγή ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης
Strategist Insight
Αν επιβεβαιωθεί η συμφωνία, θα πρόκειται για τη σημαντικότερη γεωπολιτική αποκλιμάκωση των τελευταίων ετών στη Μέση Ανατολή.
Το κρίσιμο στοιχείο όμως είναι ότι η συμφωνία φαίνεται περισσότερο ως προσωρινή στρατηγική ανακωχή παρά ως οριστική επίλυση της κρίσης.
Οι βασικές διαφωνίες:
- για το πυρηνικό πρόγραμμα
- την περιφερειακή επιρροή του Ιράν
- την αμερικανική παρουσία στην περιοχή
παραμένουν ενεργές.
Η άρση του αποκλεισμού μπορεί να σταθεροποιήσει προσωρινά αγορές και ενεργειακές ροές, αλλά η πραγματική δοκιμασία θα είναι το αν οι δύο πλευρές μπορούν να μετατρέψουν αυτή τη fragile συμφωνία σε μακροπρόθεσμη γεωπολιτική ισορροπία.
