Η αντιπαράθεση για το κόστος του ηλεκτρισμού αποκτά πλέον έναν αριθμό που αλλάζει το πεδίο της συζήτησης: 6,4%. Ο Σύνδεσμος Αγοράς Ηλεκτρισμού απαντά στον Φειδία Παναγιώτου ότι τα εμπορικά φωτοβολταϊκά πάρκα που βρίσκονται στο επίκεντρο του «challenge» του αντιπροσωπεύουν μόνο αυτό το μέρος της συνολικά εμπορευμένης ενέργειας. Κατά συνέπεια, υποστηρίζει, δεν τεκμηριώνεται ο ισχυρισμός ότι μια παρέμβαση μόνο σε αυτή την κατηγορία μπορεί να μειώσει τον τελικό λογαριασμό κατά 20%.
Η νέα παρέμβαση του ΣΑΗ δεν περιορίζεται σε μια δημόσια διάψευση. Ο Σύνδεσμος δηλώνει ότι έχει ήδη καλέσει τον πρόεδρο της Άμεσης Δημοκρατίας σε συνάντηση, με στόχο να παρουσιάσει τα δεδομένα για τις πραγματικές τιμές πώλησης, τις περικοπές ΑΠΕ και τις στρεβλώσεις της αγοράς. Το κρίσιμο ερώτημα είναι πλέον ποια πλευρά θα δημοσιοποιήσει πλήρη μεθοδολογία που να μπορεί να ελεγχθεί.
- Ο ΣΑΗ αναφέρει ότι η επίμαχη ηλιακή ενέργεια αντιστοιχεί σε περίπου 6,4% της συνολικής αγοράς.
- Ο ισχυρισμός για μείωση 20% παραμένει χωρίς δημοσιευμένη, αναλυτική μεθοδολογία.
- Η πρόσκληση προς τον Φειδία μεταφέρει τη σύγκρουση από τα βίντεο σε μια δυνητικά θεσμική συζήτηση.
- Τα στοιχεία του κλάδου χρειάζονται ανεξάρτητη επαλήθευση, επειδή ο ΣΑΗ εκπροσωπεί συμμετέχοντες στην αγορά.
- Η πολιτική λύση απαιτεί ανοικτά δεδομένα, αποθήκευση, δίκτυα, λιγότερες περικοπές και πραγματικό ανταγωνισμό.
Τι λέει ο νέος αριθμός
Σύμφωνα με το δελτίο Τύπου του Συνδέσμου, η ηλιακή ενέργεια από τα εμπορικά φωτοβολταϊκά πάρκα στο συγκεκριμένο σκέλος της αγοράς αντιστοιχεί περίπου στο 6,4% της συνολικά εμπορευμένης ενέργειας από την έναρξη της ανταγωνιστικής αγοράς μέχρι τον Αύγουστο του 2026. Ο ΣΑΗ προσθέτει ότι η μέση τιμή πώλησης ήταν σημαντικά χαμηλότερη από τα 25–30 σεντ ανά kWh που χρησιμοποιούνται στον δημόσιο διάλογο.
Τα πρωτογενή ημερήσια δεδομένα της Προημερήσιας Αγοράς δημοσιεύονται από τον Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου, μαζί με τις τιμές εκκαθάρισης και τους όγκους. Η ύπαρξη αυτών των αρχείων επιτρέπει πλέον έναν έλεγχο που παλαιότερα ήταν πολύ δυσκολότερος.
Ο αριθμός του 6,4% δεν αποδεικνύει ότι οι συμβάσεις όλων των φωτοβολταϊκών είναι βέλτιστες ούτε ότι δεν υπάρχουν υψηλά περιθώρια σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Αποδυναμώνει όμως την ιδέα ότι η αλλαγή της τιμής σε ένα περιορισμένο μόνο τμήμα της αγοράς αρκεί, χωρίς άλλες παρεμβάσεις, για να παραγάγει συνολικό όφελος 20%.
Το βάρος της απόδειξης και στις δύο πλευρές
Ο Φειδίας Παναγιώτου έχει την ευθύνη να παρουσιάσει το μοντέλο πίσω από τον συγκεκριμένο στόχο: ποια ακριβώς τιμή θα αλλάξει, σε ποιον όγκο ενέργειας, με ποια νομική και ρυθμιστική παρέμβαση και πώς η μείωση θα περάσει από τη χονδρική στη λιανική.
Ο ΣΑΗ, από την άλλη, δεν είναι ουδέτερος παρατηρητής. Εκπροσωπεί επιχειρήσεις και επενδυτές που συμμετέχουν στην αγορά ηλεκτρισμού. Γι’ αυτό η δική του ισχυρή απάντηση πρέπει να συνοδευθεί από δημοσιοποιημένο αρχείο υπολογισμών, σαφείς ορισμούς για το ποια έργα περιλαμβάνονται και δυνατότητα ανεξάρτητης αναπαραγωγής των αποτελεσμάτων.
Η θεσμική ακρίβεια απαιτεί περισσότερα από έναν σωστό αριθμό. Απαιτεί να γνωρίζει ο πολίτης ποιος τον υπολόγισε, με ποια δεδομένα και ποια οικονομικά συμφέροντα επηρεάζονται.
Η πρόσκληση που μπορεί να αλλάξει τη σύγκρουση
Η πρόσκληση για συνάντηση δίνει και στις δύο πλευρές μια έξοδο από την επικοινωνιακή κλιμάκωση. Ο Φειδίας μπορεί να μετατρέψει ένα δημοφιλές challenge σε συγκεκριμένη πρόταση πολιτικής. Ο ΣΑΗ μπορεί να αποδείξει ότι η επίκληση της πολυπλοκότητας δεν λειτουργεί ως άμυνα του κλάδου, αλλά ως βάση για εφαρμόσιμες λύσεις.
Για να έχει αξία ο διάλογος, πρέπει να καταλήξει σε ένα κοινό σύνολο δεδομένων: συνολικές MWh ανά κατηγορία, πραγματικές τιμές πώλησης, περικοπές ανά τεχνολογία, κόστος εξισορρόπησης, συμβάσεις προμήθειας και σαφή εκτίμηση της επίδρασης κάθε μέτρου στον τελικό λογαριασμό.
Το πραγματικό πεδίο μάχης
Ο τελικός λογαριασμός επηρεάζεται από το κόστος των υγρών καυσίμων, τους ρύπους, τις υποχρεωτικά ενταγμένες συμβατικές μονάδες, τα δίκτυα, τις απώλειες, την εξισορρόπηση και την προμήθεια. Η ΡΑΕΚ επισημαίνει ότι οι διατιμήσεις και οι χρεώσεις πρέπει να αντανακλούν το κόστος των υπηρεσιών και να εντάσσονται σε ρυθμιζόμενη μεθοδολογία.
Ο ΣΑΗ επαναφέρει έξι δομικές προτεραιότητες: φυσικό αέριο στο Βασιλικό, αποθήκευση, περιορισμό των περικοπών πράσινης ενέργειας, νέα παραγωγική ισχύ, εκσυγχρονισμό των δικτύων και λειτουργία πραγματικά ανταγωνιστικής αγοράς. Πρόκειται για παρεμβάσεις που απαιτούν χρόνο, κεφάλαια και καθαρή κατανομή ευθύνης μεταξύ Κυβέρνησης, ΡΑΕΚ, ΔΣΜΚ, Διαχειριστή Διανομής και συμμετεχόντων στην αγορά.
Η πολιτική πίεση για φθηνότερο ρεύμα είναι απολύτως θεμιτή. Η επόμενη φάση, όμως, θα κριθεί από το αν το «20%» και το «6,4%» θα περάσουν από τον αλγόριθμο στο δημόσιο τραπέζι των αποδείξεων.
