Από το πετρέλαιο… στα ράφια: Πώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή φέρνει αυξήσεις έως 30% στα προφυλακτικά
Οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή αρχίζουν να περνούν με ολοένα και πιο απτό τρόπο στην καθημερινότητα των καταναλωτών, με ένα ακόμη παράδειγμα να έρχεται από μια απρόσμενη αγορά: τα προφυλακτικά.
Η Karex, ο μεγαλύτερος παραγωγός προφυλακτικών παγκοσμίως, προειδοποιεί για αυξήσεις τιμών που μπορεί να φτάσουν ή και να ξεπεράσουν το 30%, καθώς το κόστος παραγωγής έχει εκτοξευτεί μετά την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν.
Η αλυσίδα που ξεκινά από το πετρέλαιο
Το πρόβλημα δεν είναι άμεσο, αλλά βαθιά δομικό. Τα προφυλακτικά, αν και καταναλωτικό προϊόν χαμηλού κόστους, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από πετροχημικά παράγωγα.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Karex, Goh Miah Kiat, εξηγεί ότι υλικά όπως η αμμωνία για τη συντήρηση του λατέξ και τα λιπαντικά σιλικόνης έχουν γίνει σημαντικά ακριβότερα. Η αύξηση στις τιμές ενέργειας και πρώτων υλών μεταφέρεται πλέον σε όλη την παραγωγική διαδικασία.
Η εταιρεία, με έδρα τη Μαλαισία, παράγει περισσότερα από 5 δισεκατομμύρια τεμάχια ετησίως και προμηθεύει μεγάλες μάρκες αλλά και δημόσια συστήματα υγείας όπως το NHS.
Στενά του Ορμούζ και παγκόσμιο σοκ
Στην καρδιά της κρίσης βρίσκεται το Strait of Hormuz, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και LNG. Οι απειλές για διακοπή της ναυσιπλοΐας έχουν εκτοξεύσει το κόστος μεταφοράς και έχουν δημιουργήσει αλυσιδωτές επιπτώσεις σε πλήθος βιομηχανιών.
Η αύξηση των ναύλων, οι καθυστερήσεις και η αβεβαιότητα οδηγούν σε ένα νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων που πλέον αγγίζει και καθημερινά προϊόντα.
Ζήτηση που ανεβαίνει εν μέσω αβεβαιότητας
Παράλληλα με το κόστος, αυξάνεται και η ζήτηση. Σύμφωνα με την Karex, η κατανάλωση προφυλακτικών έχει αυξηθεί περίπου κατά 30% μέσα στο έτος.
Η εξήγηση είναι περισσότερο κοινωνικοοικονομική παρά υγειονομική. Σε περιόδους αβεβαιότητας, οι καταναλωτές εμφανίζονται πιο προσεκτικοί στον οικογενειακό προγραμματισμό, αποφεύγοντας επιπλέον οικονομικές υποχρεώσεις.
Οι ευρύτερες επιπτώσεις στην οικονομία
Οι αυξήσεις στα προφυλακτικά είναι απλώς ένα σύμπτωμα μιας μεγαλύτερης εικόνας. Το ίδιο μοτίβο παρατηρείται σε πολλούς τομείς:
- Αεροπορικά εισιτήρια με αυξήσεις έως 24%
- Άνοδος τιμών σε λιπάσματα και αγροτικά προϊόντα
- Ελλείψεις ηλίου που επηρεάζουν την παραγωγή μικροτσίπ
- Πίεση σε κλάδους όπως το εμφιαλωμένο νερό
Ο United Nations έχει ήδη προειδοποιήσει ότι το αυξημένο κόστος μεταφοράς ενδέχεται να οδηγήσει σε γενικευμένες ανατιμήσεις σε βασικά αγαθά, από τρόφιμα μέχρι πρώτες ύλες.
Ένα ακόμη «σήμα» από τη γεωπολιτική
Την ίδια ώρα, η αβεβαιότητα γύρω από τις σχέσεις ΗΠΑ και Ιράν παραμένει, με τον Donald Trump να δηλώνει ότι η εκεχειρία παρατείνεται προσωρινά έως ότου υπάρξει πρόοδος στις διαπραγματεύσεις.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις δεν περιορίζονται πλέον σε επίπεδο στρατηγικής ή ενέργειας. Διαπερνούν ολόκληρη την οικονομία και επηρεάζουν ακόμη και τις πιο καθημερινές επιλογές των πολιτών.
